Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված · Էջ 92 / 574
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱ (բրբ. գո-) «գալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uadh- «քայլել, գնալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *uadh-mi) dh-ի անկմամբ
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 500) *dh-ն համարում է աճական եւ գտնում, որ հայերենը պահպանել է մաքուր արմատ, սակայն նրա բերած խեթ. wai- «գալ» զուգահեռը հետազոտողները ավելի հակված են դիտելու որպես բաղադրյալ կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գալուստ, արեւագալ, զգալ, զգայուն, զգաստ, զգաւն, ապագայ, անգայ, բացագայայլ, յառաջագայայլ, շրջագայայլ, պարագայայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. vadō «գնալ, ուղեւորվել»
հ. անգլ. wadan «ճանապարհորդել, առաջանալ, ծանծաղուտով անցնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 500
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԲ I (գափ) «խաշնդեղ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունենա գաբ «կեռ, ունկ» բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գարթիլ
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԲ III «հագուստ, զգեստ (°?)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uebh- «հյուսել, գործել»
-Ջահ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաբեղեն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. websan «հյուսել, գործել»
հ. իսլ. vefr
մ. վ. գ. webbe «գործվածք. հագուստ, զգեստ»
բոխ. Ա vāp «հյուսել, գործել»
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԲԱՍՍ (գաբայա(յ)°) «հնձան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ եբրայերենից (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 495
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԳԱԹՆ (-բան, -բունք, -բունց) «գագաթ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ակկադ. gaggadu (gaggadum)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գագաթնանալ, գագաթնադաշն, գագաթնաւոր, բարձրագագաթն, հրագագաթն, բարագագաթն, գագաթնակէտ, գագաթնահայեաց, գագաթնաժողով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 496; Ջահ. ՀԼՊ 470
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱԳԱՇ (գարգաշ) «ցնորված, ցնդած, ծույլ, դանդաղաշարժ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghrs- «զարշանք, զզվանք» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghers-) կրկնությամբ եւ իմաստի յուրահատուկ երանգով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գա(ր)գաշիլ, գագաշոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. զարշ
ավ. gǝrǝhma «հանցաւոր, հանցագործ, մեղաւոր»
հ. իսլ. gersta «գրգռել, հուզել»
գ. garstig «զարշելի, զզվելի»
լիտվ. grasùs «սպառնալի. տհաճ»
լիտվ. grisùs «ձանձրալի»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 144, սյունակ 1 Էջ 144
ԳԱԶ I (-ի, -ից) «մի բույս՝ զհեն»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություն՝ գազիխեժ (գազի խիժ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գազիխեժ
Էջ 144, սյունակ 1 Էջ 144
ԳԱԶ IV «կաչաղակ» (բբ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 144, սյունակ 1 Էջ 144
ԳԱԶԱՂ (ուշ՝ գազախ) «մոխիր»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություն՝ գազաղանալ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գազաղանալ
Էջ 144, սյունակ 1 Էջ 144
ԳԱԶԳԱԶԻԼ (գազգաթիլ) «խորշել» (ԲՀ)
Անստույգ
Ծագումն անհայտ է։ Նույնը նաեւ գազաղել, գազգաղել՝ դ-ի եւ գ-ի շփոթմամբ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 499, 505) երկուսից գ-ով տարբերակներից բերում է գազգաթիլ-ը, դ-ով տարբերակներից գազգաղել-ը՝ սխալ մեկնությամբ՝ «խոշորել» (փխնկ. «խորշել»)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 499, 505