Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված
· Էջ 92 / 186
Էջ 390, սյունակ 1
ԿԱՐԱԿՈՒՄ
«տիղմ, ցեխ, տղմուտ, ցեխոտ»
Ծագումն անհայտ է
ծագի իրանական որեւէ կորած բառից (հնդեւրոպական *kel-, *kāl- գույնանիշ արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. kalká «կեղտ»)։ Պատահական է նմանությունը թյուրք. qara qum (թրք. kara kum) «սեւ ավազ» կապակցության հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kalká «կեղտ»
թյուրք.
qara qum «սեւ ավազ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 391, սյունակ 1
ԿԱՐԱՍ
(ուշ՝ -ոյ, -ի)
«կարաս», կարաս-«կահույք, կահկարասի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ուրարտ. xaraci
(թերեւս)
Աղբյուր՝ իրան. (՞)
(թերեւս)
թերեւս փոխառութիւն ուրարտերենից, որտեղից փոխառուած պետք է լինեն նաեւ ագուլ. xaraci, կուր. xarace, լակ. xarazi: Սակայն հնարաւոր է նաեւ փոխառութիւնը իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարասի,
կարասեկիր,
կարասապան,
գինեկարաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kaláça
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546;
Olsen, NBA 887
Էջ 391, սյունակ 1
ԿԱՐԱՒԱՆԴ
«անակուշտ, կողատակ, գոտկատեղ» կամ «զրահի կապ (գոտի)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. -band
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
իրանական աղբիւրից (հմմտ. -վանդ = -band), բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։ Ըստ Փերիխանեանի (МЭСДЯ 59)՝ կարաւանդ < *karan «կողմ, կող» + -band:
Էջ 391, սյունակ 1
ԿԱՐԳ
(-ի, -աց)
«կարգ, հրեշտակախումբ»
Ծագումն անհայտ է
Ծագումն անյայտ է։ Ըստ Հ. Բեյլիի (DKS 441)՝ վրաց. kargi «լաւ» բառի հետ (*karg) (վերականգնում է խոտ.-սակ. hamgalj «հաւաքել» ձեւի հիման վրայ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարգել,
կարգալից,
կարգաւոր,
կարգաւորութիւն,
կարգիչ,
դասակարգ,
ծննդակարգ,
ժամակարգութիւն,
յառաջակարգ,
յարակարգել,
շնորհակարգութիւն,
բարեկարգ,
գլխակարգութիւն,
զրուցակարգութիւն,
անկարգ
Նոր՝
կարգադրել, կարգադրիչ, կարգազուրկ, կարգախօս, կարգապահ, կարգապահական, կարգապահութիւն, անկարգապահ, գիտակարգ, օրակարգ
կարգադրել, կարգադրիչ, կարգազուրկ, կարգախօս, կարգապահ, կարգապահական, կարգապահութիւն, անկարգապահ, գիտակարգ, օրակարգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
kargi «լաւ»
խոտ.-սակ.
hamgalj «հաւաքել»
Մատենագիտություն
DKS 441
Էջ 392, սյունակ 1
ԿԱՐԹ
(-ի, -ից)
«կարթ, թռչունի ոտքի բիտ, ոտքի ջիղ, ոտք, սրունք, մեծ գամ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ger(b)-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *grpti-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարթակոտոր,
կարթաբար,
կարթահարել,
կարթաձուկն,
կարթապան,
կարթել,
կարթնկեց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
garbana «գանգուր, խոպոպ»
ռուս.
горб «սապատ»
ն. վ. գ.
krampé «կանթ, կեռ, ճանկ» (ռնգայինով)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 550;
Pok. IEW 387
Էջ 392, սյունակ 1
ԿԱՐԾ
«կարծիք, ենթադրություն, կասկած»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *garəg-
«սարսափելի, ահեղ, սարսափ»
իմաստի վերականգնումը պայմանական է
բնիկ հնդեւրոպական՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» արմատից (իմաստի վերականգնումը պայմանական է):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարծել,
կարծեցյալ,
կարծական,
կարծեխյուս,
կարծիք,
կարծոտ,
յանկարծ,
յանկարծակի,
յանկարծուստ,
յեղակարծ,
յայլակարծուց,
կաղակարծ,
կեղակարծ,
ընդունայնակարծ,
դժուարակարծելի,
իմաստակարծ,
տարակարծ
Նոր՝
կարծեկից, տարակարծիք
կարծեկից, տարակարծիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γοργος «սարսափելի, ահեղ, ահավոր»
հ. խըլ.
garg(g) «դաժան, վայրի, վայրենի»
կիմր.
graen «տխրություն, թախիծ, վիշտ»
լիտվ.
grazóti «սպառնալ»
լատվ.
grižuot «կամակորել, քմահաճել, համառել»
հ. սլ.
groziti «սպառնալ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 352
Էջ 392, սյունակ 1
ԿԱՐԾՐ
(-ունք, ուշ՝ -երք)
«կարծր, պինդ, խիստ, ճգնակյաց»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *garəg-
«սարսափելի, ահեղ, սարսափ»
իմաստի վերականգնումը պայմանական է
բնիկ հնդեւրոպական՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» արմատից (իմաստի վերականգնումը պայմանական է):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարծրանալ,
կարծրութիւն,
կարծրադատ,
երկաթակարծր,
նիւթակարծր,
վիմակարծր
Նոր՝
կարծրապաղանթ, կարծրաբեկ, կարծրամարմին
կարծրապաղանթ, կարծրաբեկ, կարծրամարմին
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 552;
Pok. IEW 353
Էջ 393, սյունակ 1
ԿԱՐԿԱԾ
«դդում. (բրբ.) գլուխ, գանգ»
(բրբ.)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
կրկնավոր կազմություն
թերեւս կրկնավոր կազմություն («կլոր բան» իմաստից)՝ հնդեւրոպական *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարկածահամ,
կարկածբորանի,
կարկածխորոված
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γαργαϑος «կողով»
հ. խլ.
kraki «կեռիկով ձող»
հ. վ. գ.
kruag «կուժ, գավաթ»
Էջ 393, սյունակ 1
ԿԱՐԿԱՀ
«ասեղնագործության շրջանակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. kārgāh
«աշխատատեղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 553
Էջ 393, սյունակ 1
ԿԱՐԿԱՁ/Չ
(կադկաջ)
«ճռվողյուն, աստղացոլք, աքլորի կանչ, քրքիջ, կրճտոց»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
բնաձայնական արմատից՝ *-g կոկորդայինով կազմություն
Բնաձայնական կազմություն, որի հիմքերը, թերեւս, հասնում են հնդեւրոպական շրջանը՝ *geu- արմատից բխող կազմությունները: (համարում է բնաձայն): Pok. IEW 1, 384 (որպես հնդեւրոպական *ger- բնաձայնական արմատից՝ *-g կոկորդայինով կազմություն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարկաջումն,
կարկաջահոս,
կարկաջասահ,
կարկաջել,
կարկաչուն,
կարկաչան,
ատամնակարկաջ,
սիրակարկաջ,
լուսակարկաջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
garjati
անգլ.
cracian
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 553;
Pok. IEW 384
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։