Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«լի» որոնման արդյունք՝ 1599 բառահոդված
· Էջ 91 / 160
Էջ 411, սյունակ 1
ԿՄԻԼ
«վնասվել, փչանալ» կամ «կոտրվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gem-
«բռնել, սեղմել, ճնշել, ճնշված լինել (հոգեպես), ընկճված լինել»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *gem- «բռնել, սեղմել, ճնշել, ճնշված լինել (հոգեպես), ընկճված լինել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ինքնակմեալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ճմլել, ճմռել
նորվ.
kumla «ճմլել, ճմռել»
հ. իսլ.
kumla «ճզմել, ճմլել»
լիտվ.
gumuluoti «ճմռել, ճզմել»
ռուս.
жать (жму ) «սեղմել»
Էջ 412, սյունակ 1
ԿՆԴՐՈՒԿ
(-ի, -աց)
«մի անուշահոտ խեժ, ընտիր խունկ, լիբանոս, կնդրուկ, մագսաթե»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *kundurūk
Աղբյուր՝ պ. kundur
«կնդրուկ»
Աղբյուր՝ պ. kundurū
«մագսաթե»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից` *kundurūk:
Մատենագիտություն
H. AG 218;
Աճ. ՀԱԲ 607
Էջ 412, սյունակ 1
ԿՆՁՆԻ
(կնձենի)
«թեղի (ծառ)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *wing-
«կնձնի»
բայց «կնձնի» նշանակող հնդեւրոպական *wing- արմատը (ռուս. вяз, լիտվ. vinkšna եւ այլն) հայերենում պիտի տար *գնձ-նի, եթե հայերենն այս արմատից է, ապա ենթադրելի է ն- ռնգայինից հետո ձ-ի ձայնեղացում եւ առաջին բաղաձայնի խլացում, այլապես պիտի փնտրել այլ աղբիւր:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
вяз
լիտվ.
vinkšna
Էջ 412, սյունակ 1
ԿՆՃ-
(կի՞նճ, կու՞նճ, կնի՞ճ, կնո՞ճ)
«հաստ բան, գունդ, ելունդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *gen-
«սեղմել, գնդված բան, գունդ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gendio-)
հ.-ե. արմատ՝ *geng-
«գունդ, գնդվածք, գունձ, կոշտ կտոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gengi- / *gong-)
Աւելի քիչ հաւանական է` *gengi-` *geng- / *gong- «գունդ, գնդուածք, գունձ, կոշտ կտոր» արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնճակ,
կնճափող,
կնճիթ,
կնճուտ,
կնջութ,
կնճքեղ,
կնճթակերպ,
կնճթանալ,
կնճթադեմ,
շնկնճիթ,
շանակնճիթ,
եղջերակնճիթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ.
kott «կարճ եւ հաստ բան» (<*gnet-)
հուն.
γογγίλος «գնդաձեւ, կլոր»
լատ.
gingiva «լինդ»
հ. իսլ.
kokr «գունդ, գուրձ»
լիտվ.
gùnga «գունդ, գնդվածք, գունձ»
լիտվ.
gūzys «ազդրոսկրի գլուխ. կաղամբի գլուխ»
ռուս.
гуз «հետույթ»
Էջ 413, սյունակ 1
ԿՇՏԱՄԲԵԼ
«հանդիմանել, կշտամբել»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ խեթ. kušdu-āi
(թերեւս)
«կշտամբել, նախատել»
կազմված է անկախ չգործածված *կուշտն բառի գործիականից (կշտամբ), որ իր հերթին կարելի է բխեցնել խեթ. kušdu-āi «կշտամբել, նախատել» բայից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կշտամբիչ,
կշտամբանք,
կշտամբութիւն,
ինքնակշտամբելի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀՀՀԼ 155
Էջ 414, սյունակ 1
ԿՈԼՈԶՏՐ
(բ. կլզտրուկ, կլստրիկ)
««աչքի կոպի գարեհատիկ, գարուկ» (այլեւ՝ բրբ. կլստրիկ «ծիլիկ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վել), կլոր բան, գունդ»
պատկերավոր կազմություն՝ հնդեւրոպական *gel- «գնդ(վել), կլոր բան, գունդ» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. անգլ.
colk(e) «խնձորի կորիզ»
ռուս.
глаз «աչք»
Էջ 415, սյունակ 1
ԿՈԿ
«կոկ, ողորկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gag-
«կլոր բան, գունդ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gōg-)
*-o ձայնավորումով
կապ ունի հնդեւրոպական *gag-, *gōg- «կլոր բան, գունդ» արմատի հետ՝ *-o ձայնավորումով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոկել,
կոկութիւն,
կոկան,
կոկնուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ.
kok «փոքր, կլոր հաց»
շվեդ.
kok «փոքր, կլոր հաց»
լիտվ.
gúogė «գլուխ, գագաթ»
Էջ 415, սյունակ 1
ԿՈԿՈՎ
I
(-անք)
(բրբ. կոկլվին)
«ամորձի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gou-)
*-g- աճականով ձեւերը (*gu-g-)
Կրկնավոր կազմություն՝ հնդեւրոպական *gou-ից՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» արմատից: հմմտ. *-g- աճականով ձեւերը (*gu-g-)՝ մ. վ. գերմ. kugel(e), գերմ. kugel «գնդակ», նորվ. kjuka «գունձ», լիտվ. gùgà «կոճակ, սապատ, բլուր», ռուս. гугля «ուռուցք, ելունդ, խույլ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գերմ.
kugel(e)
գերմ.
kugel «գնդակ»
նորվ.
kjuka «գունձ»
լիտվ.
gùgà «կոճակ, սապատ, բլուր»
ռուս.
гугля «ուռուցք, ելունդ, խույլ»
Էջ 416, սյունակ 1
ԿՈԿՈՐԴ
(-ի)
«կոկորդ, խոշակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer-
«կլանել, կոկորդ»
Կրկնավոր կազմություն
Կրկնավոր կազմություն՝ բնիկ հնդեւրոպական *gʷer- «կլանել, կոկորդ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոկորդել,
կոկորդալի,
կոկորդալիր,
կոկորդախոս,
կոկորդակիր,
կոկորդակոփ
Նոր՝
կոկորդային
կոկորդային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կեր
հայ.
կուր
պրուս.
gurcle
ռուս.
горло «կոկորդ»
լատ.
gurgulio (կրկնավոր)
հ. վ. գ.
querka «կոկորդ»
Մատենագիտություն
H. AG 460;
Աճ. ՀԱԲ 619
Էջ 416, սյունակ 1
ԿՈԿՈՐԴԻՂՈՍ
(-ի, -ից)
(կոկորդիլոս, կոկորդիլ, կոկորդեղոս, կրոկոդիլոս, կոոկոդիլոս, կրոկոտիղոս, կոկորդելոս, կրոկոդիղոս, կոկոդիլոս, կրոկոդիլիոս)
«կոկորդիլոս. մեծ մողես»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κροκόδιλος
Մատենագիտություն
H. AG 538;
Աճ. ՀԱԲ 619-620
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։