Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«թեր» որոնման արդյունք՝ 1906 բառահոդված · Էջ 91 / 191
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 380, սյունակ 1 Էջ 380
ԿԱՅՄ «կայմ, առագաստակալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
Թերեւս կապված է կալ բայի (կայ- տարբերակով) հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անկայմ, եռակայմ, երկկայմ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 380, սյունակ 1 Էջ 380
ԿԱ(Յ)ՆՈՒԱԾ (կայնուած) «շիճուկ» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
Թերեւս կանգնել բայի բարբառային կայնուած ձեւից` իմաստի մասնակիացմամբ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 380, սյունակ 1 Էջ 380
ԿԱՅՏ I հգն. -եր «բիծ, պուտ, երակ, շերտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
Թերեւս կ/խ հերթագայությամբ խայտ-ի տարբերակն է
Տե՛ս նաեւ
Էջ 381, սյունակ 1 Էջ 381
ԿԱՆԳ- «կանգնելը, կանգուն, ուղղահայաց»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g"em- «գնալ, գալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g"m-gh-) *-gh աճականով
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *g"m-gh- ` *g"em-, *g"ā- «գնալ, գալ» արմատի տարբերակը՝ հայերենի համար բնորոշ յուրայատուկ իմաստով (հմմտ. կալ, կայ-)։ m > n անցման համար հմմտ. հայ. եկն, ավ. jantu, հուն. βαινω։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանգուն, կանգնել, կանգնական, կանգնաւոր, կանգնութիւն, կանգնումն, կանգնաչափ, կանգնաչափութիւն, կանգնեան, եռականգուն, երկկանգուն, հինգկանգնեան, տասնկանգնեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. եկն
ավ. jantu
հուն. βαινω
Տե՛ս նաեւ
Էջ 382, սյունակ 1 Էջ 382
ԿԱՆԵՓ (կանափ) «կանեփ, կտավաբույս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κάνναβις (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Աղբյուր՝ պ. kanab (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառություն ընդհանուր տարածում ունեցող աղբյուրից: Հայերենի առանձնահատկությունն են կազմում ե եւ փ հնչյունները: Ընդհանուր սկզբնաղբյուրը ոմանք համարում են շումերերենը, ուրիշները՝ սկյութերենը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանեփի, կանեփհատ, կանեփուկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 513
Էջ 383, սյունակ 1 Էջ 383
ԿԱՇԻ (-ւոյ, -եաց) «կաշի, մորթ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ակկադ. kūšu (թերեւս) «կաշի»
Փոխառութիւն թերեւս սեմական աղբիւրից (սա էլ՝ սումերերենից): Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 518) սրան է միացնում նաեւ արաբ. qaš' «չորանալ» արմատից ծագող qašā'a «մի կտոր չորացած կաշի», qaš'a «չոր մորթ» եւ այլ բառեր, որոնք ակկադ. բառի հետ կապ չունեն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաշռանալ, կաշեայ, հաստակաշի, եաթնեկաշնեան, կաշեգործ, կաշեգործութիւն, կաշեկազմ, կաշեղէն, կաշեպատ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 518
Էջ 383, սյունակ 1 Էջ 383
ԿԱՇԿԱՆԴԵԼ «ամուր կապել»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս կրկնաւոր կազմութիւն, որի բուն արմատն է կանդ. քիչ հաւանական է սրա ծագումը հնդեւրոպական *gen- «սեղմել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաշկանդում, անկաշկանդ
Էջ 383, սյունակ 1 Էջ 383
ԿԱՊ I (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից, -աց) «կապ, վանն, կախարդանք, տտիպ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghabh- «բռնել, վերցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kap-) հնարավոր տարբերակիչ
հնդեւրոպական` *ghabh- «բռնել, վերցնել» արմատի (կա նաեւ *gabh-) հնարավոր տարբերակիչ` *kap- համիմաստ արմատի կողքին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապել, կապակցել, կապանք, կապարան, կապանարան, կապան, կապակոշի, կապակոտոր, բազմակապ, երկաթակապ, բադակապ, լեզուակապ, ծնկակապ, շաղկապել, շղթայակապ, կամարակապ, հոյակապ, կապնդեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. habēnā «փոկ, սանձ» (habeō «պահել»)
գալլոռոմ. *gabella «խուրձ, փայտերի կապոց»
Էջ 384, սյունակ 1 Էջ 384
ԿԱՊԱՐ I (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց) «կապար, արճիճ, կապարե գրիչ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ակկադ. abāru(m) < սումեր.?) > արամ. ab(b)ār (բայց որտեղի՞ց է կ-ն (թերեւս)
սեմական աղբյուրից. հմմտ. ակկադ. abāru(m) (< սումեր.?) > արամ. ab(b)ār (բայց որտեղի՞ց է կ-ն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապարեայ, կապարայայտ, կապարակիր, կապարանման, կապարել, կապարագոյն
Էջ 384, սյունակ 1 Էջ 384
ԿԱՊԱՐՃ (ուշ՝ -ի, -ից, -աց) ««կապարճ, նետաման» (նաեւ «կապիճ»°)»
Փոխառություն (հավանաբար)
հավանաբար իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված: վրաց. kaparči (kaparča) բառը թերեւս անմիջապես իրանական աղբյուրից է, թեեւ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 523) համարում է հայերենից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապարճակիր, կապարճադարձոյց, կապարճել, աղեղնակապարճ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. kaparči (kaparča)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 523