Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ետ» որոնման արդյունք՝ 1892 բառահոդված · Էջ 91 / 190
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 389, սյունակ 1 Էջ 389
ԿԱՍԱՊԱՆ (կատեպան, կատպան) «քաղաքապետ, կուսակալ, այգեպան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ բյուզ. հուն. κατεπάνω
Աղբյուր՝ մ. լատ. catapanus
Մատենագիտություն
H. AG 355; Աճ. ՀԱԲ 537
Էջ 389, սյունակ 1 Էջ 389
ԿԱՏԻՃԱԿԵԼ (բբ) «կատակել»
Անստույգ
Կապ ունի՞ կատակ բառի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 390, սյունակ 1 Էջ 390
ԿԱՐ II «կարողություն, ուժ, սաստկություն, շատություն, հնարավորություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պրթ. karī «ակտիվություն»
Աղբյուր՝ մ. պ. kar «ուժ ունենալ, ի վիճակի լինել, կարողանալ»
Ջահ. ՀԼՊ 528։ Մեյեն եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 542) համեմատում են սողդ. kaδi (kaδe) «շատ, կարի, հույժ» բառի հետ։ Բնիկ հնդեւրոպական *gʷer- «ծանր» արմատից (հուն. βριαρος «ուժեղ», հ. իռլ. brīg «ուժ, հզորություն, արժեք») ծագելու դեմ է խոսում ապիկար տիպի կազմությունը, որ ակնհայտ իրանական բնույթ ունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարել, կարաւոր, կարատրիլ, կարութիւն, կարի, կարեպետ, կարեվէր, կարեւոր, տկար, տկարանալ, անկար, անկարելի, ապիկար
Նոր՝
տկարակազմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ. kaδi (kaδe) «շատ, կարի, հույժ»
հուն. βριαρος «ուժեղ»
հ. իռլ. brīg «ուժ, հզորություն, արժեք»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 528; Աճ. ՀԱԲ 542
Էջ 390, սյունակ 1 Էջ 390
ԿԱՐ IV «ցավ, վիշտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer- «ծանր»
կապված է նախորդ կար «կարիք» արմատի հետ եւ ծագում է *gʷer- «ծանր» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարի, կարիք, կարեկից, կարեկցութիւն, անկարեկան, անկարեկից, անկարեկիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ. baire «հոգս, վիշտ, թախիծ» ((՞))
Էջ 390, սյունակ 1 Էջ 390
ԿԱՐԱԽ (բբ) «քաջ, ընտիր, կորովի, զորեղ»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
կապված է կար «կարողություն, ուժ» արմատի հետ՝ -ախ ածանցով
Տե՛ս նաեւ
Էջ 390, սյունակ 1 Էջ 390
ԿԱՐԱԿՈՒՄ «տիղմ, ցեխ, տղմուտ, ցեխոտ»
Ծագումն անհայտ է
ծագի իրանական որեւէ կորած բառից (հնդեւրոպական *kel-, *kāl- գույնանիշ արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. kalká «կեղտ»)։ Պատահական է նմանությունը թյուրք. qara qum (թրք. kara kum) «սեւ ավազ» կապակցության հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kalká «կեղտ»
թյուրք. qara qum «սեւ ավազ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 390, սյունակ 1 Էջ 390
ԿԱՐԱՆՈՆ «մակեդոնական կանացի մի զգեստ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հուն. καρηνον (թերեւս) «գլուխ»
Եթե գլխաշոր է, ապա, թերեւս, կապ ունի հուն. բառի հետ
Էջ 391, սյունակ 1 Էջ 391
ԿԱՐԱՊԵՏ (-ի, -աց (°)) «առաջնորդող, առաջնընթացիկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
փոխառութիւն իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարապետել, կարապետութիւն, կարապետական, կարապետային
Նոր՝
նախակարապետ
Էջ 391, սյունակ 1 Էջ 391
ԿԱՐԱՍ (ուշ՝ -ոյ, -ի) «կարաս», կարաս-«կահույք, կահկարասի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ուրարտ. xaraci (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրան. (՞) (թերեւս)
թերեւս փոխառութիւն ուրարտերենից, որտեղից փոխառուած պետք է լինեն նաեւ ագուլ. xaraci, կուր. xarace, լակ. xarazi: Սակայն հնարաւոր է նաեւ փոխառութիւնը իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարասի, կարասեկիր, կարասապան, գինեկարաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kaláça
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546; Olsen, NBA 887
Էջ 391, սյունակ 1 Էջ 391
ԿԱՐԱՒԱՆ (կարեւան, ուշ՝ կարուան, քաւրվան) «քարավան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. kāravān
Աղբյուր՝ մ. պ. kārvān
Աղբյուր՝ պ. kārvān
փոխառութիւն իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարաւանապետ
Մատենագիտություն
H. AG 167; Աճ. ՀԱԲ 547