Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված · Էջ 90 / 411
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 202, սյունակ 1 Էջ 202
ԴՈՅԶ(Ն) «քիչ, մի քիչ, սակավ, աննշան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheugh- «շոշափել, դիպչել»
Թեեւ հնչյունապես համապատասխանում է հնդեւրոպական *dheugh- «շոշափել, դիպչել» արմատին, բայց իմաստային կապը կասկածելի է («նպատակակետ, կետ» միջանկյալ օղակո՞վ)։ Էլ ավելի հեռու է մնում *dheu- «փոշի, ծուխ» արմատը, թեեւ «փոշի» իմաստից հնարավոր է «մանր» եւ ապա՝ «քիչ, սակավ» իմաստների ածանցվելը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դոյզնագիտ, դոյզնաբար, դոյզնաքնեայ
Էջ 202, սյունակ 1 Էջ 202
ԴՈՅԼ (ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից) (դուլ, դօլ, դուդ) «ջրաման, դոյլ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական աղբյուր (՞) (թերեւս)
Աղբյուր՝ մ. պ. dōl (թերեւս) «ջրհոս (կենդանակերպ)»
Աղբյուր՝ պ. dōl (թերեւս) «դոյլ»
Աղբյուր՝ ասոր. daul-ā (թերեւս) «դոյլ»
Իրանական dōl-ի աղբյուրը թերեւս ասորերենն է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դոյլել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 678-679
Էջ 202, սյունակ 1 Էջ 202
ԴՈՅՆ սեռ. դորին, տր. դմին, գործ. դովին/-իմբ, հգն. ուղղ. դոքին, սեռ.-տր. դոցին, դոցուն(ց), գործ. դովիմբք, դոքիմբք «այդ, այդ նույն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *to- -ին վերջածանցով կազմված
ցուցական դերանվանական *to- արմատից՝ -ին վերջածանցով կազմված։ Հայերենում կապվել է 2-րդ դեմքի հետ եւ զուգահեռ է սոյն, նոյն ձեւերին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ta-
հուն. to
գոթ. þa
հ. սլ. to-
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 679; Ջհ. ՍԳԱՅ 147-150
Էջ 202, սյունակ 1 Էջ 202
ԴՈՆ «մի տեսակ կլոր հաց, ճարտարապետական մի զարդ, պաքսիմատ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhōnā-
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhōnā- հիմքից։ կասկածելի է, որ հ.-ե. ō-ն չի դառնում ու, մանավանդ ռնգայինի մոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. dhānā- «(հացա)հատիկ»
բոխ. tāno «հացահատիկ»
լիտվ. dúona «հաց»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 679
Էջ 202, սյունակ 1 Էջ 202
ԴՈՐՍՈՎԻԼ «քաղցից նվաղել»
Անստույգ (թերեւս)
Թերեւս կազմված է սովիլ բայիից՝ դոր- անծանոթ բաղադրիչով
Էջ 203, սյունակ 1 Էջ 203
ԴՈՒԱՐԵԼ «հետեւել» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ: Ծագումն անհայտ է:
Էջ 203, սյունակ 1 Էջ 203
ԴՈՒԴԵԼ «թռչել» (բբ)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Անստույգ բառ: Թերեւս նույնը դու(ռ)ել «թաքչիլ» ձեւի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 681
Էջ 203, սյունակ 1 Էջ 203
ԴՈՒԵԼ «կուտակել» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ: Ծագումն անհայտ է: (ԲՀ՝ «կուտել»)
Էջ 203, սյունակ 1 Էջ 203
ԴՈՒԼ «դադար, հանգիստ, պատվեր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «պտտվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhūl-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhūl-՝ *dheu- «պտտվել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ղլալ, դղալ, անդուլ, անդուլութիւն
Նոր՝
գործադուլ, գործադուլաւոր, դասադուլ, հացադուլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. dvelja «պահել, մնալ»
հ. վ. գ. twallen «պահել, ուշացնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 682
Էջ 203, սյունակ 1 Էջ 203
ԴՈՒՂԱՅ I «մի տեսակ թանկագին կերպաս»
Փոխառություն (թերեւս)
(ըստ Աճ. (ՀԱԲ 1, 683) ուղղելի է դուռայ). թերեւս փոխառություն թյուրք-թաթարական աղբյուրից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 683