Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված
· Էջ 90 / 186
Էջ 379, սյունակ 1
ԿԱՄՆ
(-ին, -ունք, -անց)
«կամ, կալսելու գործիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gem-
«բռնել (կապանք, շղթա), իրար սեղմել, խճողել»
արմատից. հմմտ. հայ. ճմլել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կամնասայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γαγγαμον «ցանց, ուռկան»
մ. իռլ.
gemel
կիմր.
gefyh «կապանք, շղթա»
հ. իսլ.
kamla «ճզմել, ճմլել»
հ. անգլ.
cimb(e) «կապ»
ռուս.
-жать (жму) «սեղմել. ճզմել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 125
Էջ 379, սյունակ 1
ԿԱՄՈՒՐՋ
(-ի, -աց)
(կամուրճ, կարմունճ, կարմուջ)
«կամուրջ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷem-
«գնալ, գալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷmbhuriā- (՞))
հայ-հունական զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կամրջախելք,
կամրջել,
Կամրջաձոր,
նաւակամուրջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γέφυρα
լիտվ.
gomorys «քիմք»
Մատենագիտություն
Ritter, Introducción al armenio antiguo, Madrid, 1996 17;
Աճ. ՀԱԲ 503;
Ջահ. ՀԼՊ 128;
Olsen, NBA 66
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅԱՆ
«տուն, կայարանապետ, անկայուն, կիսակայարան եւ այլն»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷā-
«գնալ, գալ»
նաեւ` *gʷem-
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տուն,
կայարանապետ,
անկայուն,
կիսակայարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βάσις «քայլ, ընթացք. հիմք, կայունություն» (<*gʷmtis-)
հ. հնդկ.
gatí «քայլ, շարժում, պատճառ, հիմք, վիճակ»
Էջ 381, սյունակ 1
ԿԱՆԳ-
«կանգնելը, կանգուն, ուղղահայաց»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g"em-
«գնալ, գալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g"m-gh-)
*-gh աճականով
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *g"m-gh- ` *g"em-, *g"ā- «գնալ, գալ» արմատի տարբերակը՝ հայերենի համար բնորոշ յուրայատուկ իմաստով (հմմտ. կալ, կայ-)։ m > n անցման համար հմմտ. հայ. եկն, ավ. jantu, հուն. βαινω։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանգուն,
կանգնել,
կանգնական,
կանգնաւոր,
կանգնութիւն,
կանգնումն,
կանգնաչափ,
կանգնաչափութիւն,
կանգնեան,
եռականգուն,
երկկանգուն,
հինգկանգնեան,
տասնկանգնեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
եկն
ավ.
jantu
հուն.
βαινω
Տե՛ս նաեւ
Էջ 382, սյունակ 1
ԿԱՆԵՓ
(կանափ)
«կանեփ, կտավաբույս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κάνναβις
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Աղբյուր՝ պ. kanab
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառություն ընդհանուր տարածում ունեցող աղբյուրից: Հայերենի առանձնահատկությունն են կազմում ե եւ փ հնչյունները: Ընդհանուր սկզբնաղբյուրը ոմանք համարում են շումերերենը, ուրիշները՝ սկյութերենը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանեփի,
կանեփհատ,
կանեփուկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 513
Էջ 382, սյունակ 1
ԿԱՆԹԵՂ
-ի, -ոյ
(ուշ՝ կանթեղն)
«կանթեղ, ճրագ, ջահ, մոմ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ հուն. κανδήλα (՞)
(անցմա՞մբ)
ժողովրդական փոխառություն δ > թ անցմա՞մբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանթեղաբորբոք,
կանթեղակիր,
կանթեղաւոր,
կանթեղխոտ
Էջ 382, սյունակ 1
ԿԱՆՈՒԽ
-ոյ, -ի, -աց
«վաղ, վաղեմի, հին, վաղ առավոտյան»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանխել,
կանխի,
կանխագետ,
կանխախաւսութիւն,
կանխածանաւթ,
կանխակալ,
կանխահաս,
կանխասաց,
կանխարկ
Նոր՝
կանխադրութիւն
կանխադրութիւն
Էջ 383, սյունակ 1
ԿԱՊ
I
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից, -աց)
«կապ, վանն, կախարդանք, տտիպ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghabh-
«բռնել, վերցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kap-)
հնարավոր տարբերակիչ
հնդեւրոպական` *ghabh- «բռնել, վերցնել» արմատի (կա նաեւ *gabh-) հնարավոր տարբերակիչ` *kap- համիմաստ արմատի կողքին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապել,
կապակցել,
կապանք,
կապարան,
կապանարան,
կապան,
կապակոշի,
կապակոտոր,
բազմակապ,
երկաթակապ,
բադակապ,
լեզուակապ,
ծնկակապ,
շաղկապել,
շղթայակապ,
կամարակապ,
հոյակապ,
կապնդեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
habēnā «փոկ, սանձ» (habeō «պահել»)
գալլոռոմ.
*gabella «խուրձ, փայտերի կապոց»
Էջ 384, սյունակ 1
ԿԱՊԱՐ
II
(ուշ՝ կապպար)
«մի բույս՝ կապար, կապերցախ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. qapār
(ավելի քիչ հավանական է)
Աղբյուր՝ իրան. *kapar
(ավելի քիչ հավանական է)
Աղբյուր՝ արաբ. qabbār
(ավելի քիչ հավանական է)
ասոր. qapār կամ իրան. *kapar. ավելի քիչ հավանական է հուն. κάππαρις, որ ունի կրկնակ պ։ Կապպար ձեւը ծագում է արաբ. qabbār ձեւից։ Հյուբշմանը (AG 165) համարում է հունարենից, Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 523)` ասորերենից կամ պահլավերենից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապրցախ,
քապրիստ
Մատենագիտություն
AG 165;
Աճ. ՀԱԲ 523
Էջ 385, սյունակ 1
ԿԱՊԻՃ
(-ի, -աց)
«մի հատեղենաչափ (0.1 գրիվ), ակնակապիճ, սրնքապան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. kapič
Աղբյուր՝ պ. kafīz
Փոխառություն իրանական աղբյուրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապճաթիւ,
կապճահամար,
կապճեան,
ակնակապիճ
Նոր՝
ատամնակապիճ
ատամնակապիճ
Մատենագիտություն
H. AG 165;
Աճ. ՀԱԲ 525
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։