Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 169 բառահոդված (էջ 9/17)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 445, սյունակ 1 Էջ 445
ՀԱՆԳՈՅՑ (-ի, -ից) «հանգոյց, կնճիռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Թերեւս կազմուած է -ոյց ածանցով՝ անգանիլ (անկանիլ) «հասնել, աւարտել» բայի յանգ արմատից, կամ, որ աւելի հաւանական է, հանգ «դադար, աւարտ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանգուցել, ոսկեհանգոյց
Էջ 446, սյունակ 1 Էջ 446
ՀԱՆԴԻՊԱՆԱԼ «բարեխոսել» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն ()
Կազմված է հանդէպ բառից եւ ստացել է «բարեխոսել» իմաստը «ընդառաջել» իմաստից
Տե՛ս նաեւ
Էջ 447, սյունակ 1 Էջ 447
ՀԱՆՑԵԼ «առաջնորդել, տանել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
անց արմատից կազմված բարբառային ձեւ է
Էջ 458, սյունակ 1 Էջ 458
ՀԵՐ (-ոյ, -ի, -աց) «գլխի մազ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Նմանութիւն ունի գերմանական բառերի հետ։ կապ ունենա հնդեւրոպական *ser- «իրար կողքի շարել, կցել» արմատի հետ, որտեղից հայ․ յեռուլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերաւոր, հերարձակ, հերատել, հերատուկ, հերակործ, հերաքարշ, հերահարութիւն, գանգրահեր, դեղձանահեր, երկնահեր, ձաղկահեր, բազմահեր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 459, սյունակ 1 Էջ 459
ՀԵՐՔԵԼ «դուրս անել, վանել, հերքել, մերժել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *perk- «ցնցել, ոտքով դեն հրել, թպրտալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)p(h)er-) *-k- աճականով
*-k- աճականով: հայերենից, այլ զուգահեռներ չունի. *perk'- «պատռել, ճեղքել, փորփրել» արմատը պիտի տար *հերս-, *pers արմատից ծագող փորձ բառի նախաձեւը պարզ չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերքիչ, հերքութիւն, հերքումն, դիւրահերքելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
spark
«ոտքով հրել»
Էջ 463, սյունակ 1 Էջ 463
ՀԻՒՐ (-ոյ) (հին՝ հետր) «այցելու, հրավիրված անձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *seue- (անմիջական նախաձեւ՝ *seuero-, *setro-) անդրադարձ դերանունից
անդրադարձ դերանունից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հյուրացյալ, հյուրամեծար, հյուրասեր, հյուրասիրություն, հյուրություն, հյուրընկալ, հյուրանոց, հյուրասենյակ, հյուրասրահ, անհյուրընկալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
յուր
«իր, յուր»
Էջ 465, սյունակ 1 Էջ 465
ՀՈՂԵԼ II ««գցել» (ԲՀ՝ հողեալ «ընկեցեալ»)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կապ ունի՞ արդեօք հեղուլ բայի հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 468, սյունակ 1 Էջ 468
ՀՈՒՌՆ ««քղանցք» (°)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ser «իրար մոտ շարել, կցել»
Եթե հուռն-ը նշանակում է «հյուս», ապա հնարավոր է կապը յեռուլ «ըղդելուզել» արմատի հետ, որ ծագում է հնդեւրոպական *ser «իրար մոտ շարել, կցել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոսկեհուռն, ոսկեհուռազարդ, ոսկեհուռակապ, մարգարտահուռն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 476, սյունակ 1 Էջ 476
ՁԼԵԼ «հողը պատռել, ակոսել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel- «կտրել»
ծագում է հնդեւրոպական *g'hel-ից` *g'hel- «կտրել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
halá-
«գութան»
գոթ.
giltha
«մանգաղ»
հայ.
ձող
Մատենագիտություն
Pok. IEW 434
Էջ 491, սյունակ 1 Էջ 491
ՃԳՈՒՆ «մեծ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թերեւս առանձնացելի է -ուն վերջածանցը, բայց ի՞նչ է ճգ-ը։