Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 155 բառահոդված (էջ 9/16)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 360, սյունակ 1 Էջ 360
ԾԱՌ (-ոյ, -աւք) «ծառ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ers- «ոլորել, ծռել, ճյուղերից, թփերից հյուսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'rso-)
ոլորել, ծռել, ճիւղերից, թփերից հիւսել» (ծառ < g'rso-)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծառանալ, ծառացուցանել, ծառատունկ, ծառաստան, ծառազարդար, ծառավերաց, մեծածառ, քաջածառ, խտածառ, ծառախիտ, ծառածածկ, ծառուղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. (կրետ.)
γαρρα
«ցուպ, գավազան»
հուն.
γερρον
«ճյուղերից հյուսված բան»
հ. իսլ.
kjarr
«թփուտ, թավուտ, մացառուտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 446; Pok. IEW 392
Էջ 371, սյունակ 1 Էջ 371
ԿԱԶՄ -ոյ «սարք, հանդերձանք, զարդ, պատրաստ, զինված»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կազմել, կազմիչ, կազմած, կազմակերպել, կազմութիւն, կազմուած, գեղեցկակազմութիւն, երկնակազմ, պնդակազմ, կազմակերպիչ, կազմակերպչական, կազմակերպական, կազմակերպութիւն, կազմատուն, կազմարար, կազմալուծել, կազմախօսութիւն, ամրակազմ, անկազմ, անկազմակերպ, թղթակազմ, լաթակազմ, կաշեկազմ, հիմնակազմ, փառակազմն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ն. պ.
kāz
«փարախ, խրճիթ» ըստ Bailey-ի
Էջ 372, սյունակ 1 Էջ 372
ԿԱԹՆ (-ին, -անց) (բրբ. կատց) «կաթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *glak- «կաթ» (անմիջական նախաձեւ՝ *glakt-) ուղղ. *glakt- ձեւից` հավանաբար ենթարկված նաեւ կաթ-ի ազդեցությանը
հ.-ե. արմատ՝ *galkt- «կաթ» թերեւս
հավանաբար ենթարկված նաեւ կաթ-ի ազդեցությանը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաթնաբեր, կաթն(ա)կեր, կաթնաղբյուր, կաթնատուն, կաթնաբույծ, կաթնածուծ, իշկաթնուկ, կաթնաման, կաթնավաճառ, կաթնատամ, կաթնատու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γαλα
սեռ. γαλακτος
լատ.
lac, lactis
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 481; Ջահ. ՀԼՊ 126
Էջ 372, սյունակ 1 Էջ 372
ԿԱԹՍԱՅ (-ի, -ից, -անք) (կատսայ) «կաթսա, պղինձ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. qadsā
փոխատու լեզու՝ հուն. κάδος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաթսայատուն, կաթսայարան, կաթսա(յ)վար
Մատենագիտություն
H. AG 306; Աճ. ՀԱԲ 482-483
Էջ 376, սյունակ 1 Էջ 376
ԿԱՂՆ -ոյ «պնդուկ, տկողին, կաղին, կաղնու պտուղ, խոզակաղին, կաղնի (ծառ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոզակաղին, կաղնատունկ, կաղնապտուղ, կաղնահար, կաղնահատուն, կաղնի
Էջ 380, սյունակ 1 Էջ 380
ԿԱՅԱՆ «տուն, կայարանապետ, անկայուն, կիսակայարան եւ այլն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷā- «գնալ, գալ» նաեւ` *gʷem-
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տուն, կայարանապետ, անկայուն, կիսակայարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βάσις
«քայլ, ընթացք. հիմք, կայունություն» <*gʷmtis-
հ. հնդկ.
gatí
«քայլ, շարժում, պատճառ, հիմք, վիճակ»
Էջ 382, սյունակ 1 Էջ 382
ԿԱՆԿԱՏ «փշոտ մի բույս, կակտուս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանկատունկ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 384, սյունակ 1 Էջ 384
ԿԱՊԵԼԱՅ (կապեղայ, կապիղայ, կապեղէ, այլեւ՝ կապելիոն, կապեղիոն) «հասարակաց տուն, պանդոկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. qapēla
փոխատու լեզու՝ հուն. καπηλεία
ասոր. qapēla (< հուն. καπηλεία եւ καπηλεῖον, καπηλίον)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 523
Էջ 387, սյունակ 1 Էջ 387
ԿԱՌՔ (-աց) (հազվադեպ` -ի, -ից) «կառք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. carrus
փոխատու լեզու՝ հուն. κάρρον
կա նաեւ սրանից փոխառված հուն. κάρρον
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կառավար, կառավարել, կառաւետ, կառամարտիկ, կառանշան, կառապետ, կառամուտ, կառապան, կառաւոր, խաչակառք, մարտակառք, ոսկիակառք, սայլակառք, կառախումբ, կառավարիչ, կառավարչական, կառատուն, դիակառք, հանրակառք, շոգեկառք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 532
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՏԱԿ II (կատիկ), -ի, -աց «ծաղր, կատակ, կատակաբանութիւն, ծաղրածու, խեղկատակ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷet- «խօսել, ասել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷed-)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. kalak «քաղաք»
փոխատու լեզու՝ պ. kada «տուն, բնակարան»
Կասկածելի է բխեցումը հնդեւրոպական *gʷet- «խօսել, ասել» արմատի *gʷed- տարբերակից. - Աճ. ՀԱԲ 2, 536 (ըստ Լիդենի)։ Եթե կապուած է Ներսեսովիչի կալաք «կատակ» բառի հետ, ապա հաւանական է բառի իրանական ծագումը. t/l յարաբերութեան համար հմմտ. մ. պ. kalak (հայ. քաղաք) < *kataka- «բերդ, ամրոց», թուրֆ. qdg, պ. kada «տուն, բնակարան»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կատակել, կատականք, կատակութիւն, խաղակատակ, այպանակատակ, հացկատակ, ծաղրակատակ, կատակարան, կատակախօս, կատակասէր, կատակերգու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gadati
«ասում է»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 536