Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 160 բառահոդված (էջ 9/16)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 528, սյունակ 1 Էջ 528
ՄԻՏՔ (-ի, -աց) «միտք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *med- «չափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mēd-)
«չափել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մտաբերել, մտածին, մտախաբ, մտաւոր, անմիտ, երկմտիլ, ծածկամիտ, բարեմիտ, զազանամիտ, կարճամիտ, թեթեւամիտ, խղճամիտ, միամիտ, պարզամիտ, մտագբաղ, մտածելակերպ, մտածողութիւն, մտային, մտածմունք, մտայնութիւն, մտապատկեր, մտավախ, մտավախութիւն, մտացիր, մտորում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μήδος
«միտք, մտադրություն, հոգու տագնապ»
լատ.
meditāri
«մտածել, խորհել»
հ. իռլ.
midiur
«դատողություն անել»
Մատենագիտություն
H. AG 474; Աճ. ՀԱԲ 325
Էջ 540, սյունակ 1 Էջ 540
ՄՈՒՏԱՆՋԱՆԱՅ (մութանջանէ) «տապակած կամ շոգեխաշած միս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. mutanǰana
փոխատու լեզու՝ արաբ. mutajǰana
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 362
Էջ 547, սյունակ 1 Էջ 547
ՅԱՅՏ «յայտնի, երեւացող, յայտնապէս, նշանաւոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ai- «այրել, լուսաւորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ai-d-) զանազան ածականներով
զանազան ածականներով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յայտագոյն, յայտնական, յայտապատկեր, բացայայտել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
aiskus
«պարզ, որոշակի, պարզորոշ, յայտնի, բացայայտ»
ռուս.
ясный
«պարզ, բացայայտ»
Էջ 561, սյունակ 1 Էջ 561
ՆԱՃԱԿ «սակր, տապար, կացին»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ուղղելի է ճկռովն, ճկոտ (տե՛ս)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 424
Տե՛ս նաեւ
Էջ 584, սյունակ 1 Էջ 584
ՇԱՄԱՅ «թաղանթատապալ, պլկրիտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. šausa
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 506
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԵՔ (բ. շէք, շէնք, շքեռ) «շեք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skek- «ցատկել, արագ շարժում» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhek-)
Ավելի անհավանական է Աճառյանի վարկածը (ՀԱԲ 3, 512) ասորերենից ծագելու մասին՝ ասոր. saga «ազդր»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեք-շեքել, շեքատակ, շեքամէջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
scehan
«շտապել»
մ. վ. գ.
schicken
«ուղարկել»
հ. սլավ.
skoka
«ցատկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 512
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՅՏ (շուտ) «փութկոտ, արագաշարժ, շուտ, արագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skheud- *skeud- «գցել, նետել, հալածել, (անանցող.), նետվել, շտապել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շուտաբան, շուտախօս, շուտութիւն, շուտասելուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
zūd
«փութկոտ, արագաշարժ, շուտ, արագ»
Էջ 593, սյունակ 1 Էջ 593
ՇՈՒԹԱՓ «արագաշարժ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական šitāb
Թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ շտապ-ի (<պ. šitāb) տարբերակը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շութափել, շութափութիւն, շուտափութութիւն
Էջ 596, սյունակ 1 Էջ 596
ՇՏԱՊ (շտամբ) (-ից, -ից) «շտապում, աճապարանք, խուճապ, շտապ, արագ, շուտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *štap
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շտապել, շտամբաձայնութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
*štap
Մատենագիտություն
H. AG 215; Աճ. ՀԱԲ 544
Էջ 601, սյունակ 1 Էջ 601
ՈՂՈՅՆ «տագնապ, շտապում» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ԲՀ՝ ողոյն տալ «տագնապել, շտապել»: