Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 122 բառահոդված (էջ 9/13)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 594, սյունակ 1 Էջ 594
ՇՈՒՇՏ I «տարակուսող, երկբայող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skeu- «ուշադրություն դարձնել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *skeu- «ուշադրություն դարձնել» արմատի հետ, որից, թերեւս շուար (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անշուշտ, արեւիշուշտ, շուշտել, շուշտիկ, շուշտակ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 595, սյունակ 1 Էջ 595
ՇՈՒՐԹՆ (-ան, -ունք) «շուրթ, շրթունք, բերան, լեզու, խոսողութիւն, եզր, եզերք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k'ur-(t-) «կտրել, բաժանել, անջատել, քերծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhurtom-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kreu- «պտտել, շրջել, ծռել»
Աճառյանը համարում է շուրջ բառի տարբերակը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շրթնատ, շրթնաշղթայ, միաշուրթն, խորաշուրթն, պղծաշուրթն, զուգաշուրթն, թիւրաշուրթն, մատնաշուրթն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 538
Տե՛ս նաեւ
Էջ 616, սյունակ 1 Էջ 616
ՊԱԿԱՍ ուշ՝ -ի, -ից «պակաս, թերի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *upa-kas «փոքր, պակասավոր»
*upa-kas (upa- նախածանց եւ kas- «փոքր, պակասավոր»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պակասել, պակասամիտ, անպակաս, հացապակաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
kasu-
սողդ.
kas-
«փոքր»
պ.
kāstan
«պակասել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 539
Էջ 621, սյունակ 1 Էջ 621
ՊԱՇԱՐ (պարշար), -ի, -աց, -ոյ «պաշար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pašar
հմմտ. սողդ. pš'βr, այլեւ արամ. (<իրան) 'wpšr:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պաշարադիր, պաշարաման, պաշարային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
pš'βr
արամ.
'wpšr
(<իրան)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 22-23
Էջ 623, սյունակ 1 Էջ 623
ՊԱՏ I «շրջան, պտույտ, չորս կողմ, բոլորտիք, որմ, պատ, պատում, փաթաթում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «տարածել (հատկապես թեւերը)»
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատների ածանցյալներից
փոխատու լեզու՝ իրան. *pat
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *pat. հնդեւրոպական *pet- «տարածել (հատկապես թեւերը)» եւ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատների ածանցյալներից։ պատիկ-ի համար հմմտ. սողդ. pat «անգամ» (< հնդեւրոպական *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատել, պատան, պատանել, պատեն, պատենիկ, պատենագեն, պատենաթեւ, պատենաւոր, պատիճ, պատատել, պատատուկ, մառախլապատ, միջապատ, բակարդապատել, շրջապատել, պաճուճապատանք, զինապատեան, ոսկեպատեան, դիպապատիկ, բազմապատիկել, բիւրապատիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
pat
«անգամ»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 80-81
Էջ 624, սյունակ 1 Էջ 624
ՊԱՏԳԱՄ -ի, -աց «լուր, պատգամ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *patgām
իրանական աղբիւրից՝ *patgām (<*paiti-gāma)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատգամագնաց, պատգամախօս, պատգամաւոր, պատգամաւորիլ, պատգամանի, տասնապատգամեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մանիք. պհլ.
padgām
սողդ.
patγam
Մատենագիտություն
H. AG 222; Աճ. ՀԱԲ 38
Էջ 626, սյունակ 1 Էջ 626
ՊԱՏԻՐ «պատիր, խաբեական, պատրանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *patiδ
հմմտ. սողդ. pt’yδ- «խաբեութեամբ խլել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատրել, պատրական, պատրանք, պատրախառն, պատրողական, առասպելապատիր, խաբեպատիր, հաւատապատիր, կորստապատիր, դիւրապատրելի, վաղապատիր, թակարդապատիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
pt’yδ-
«խաբեութեամբ խլել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 42
Էջ 626, սյունակ 1 Էջ 626
ՊԱՏԻՒ (-ուոյ, -ուի, -ուէ) «պատիւ, նուէր, պատուաւոր տեղ, պատուանդան, պատուաւոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pativ
հմմտ սողդ. ptβy, ptβyw
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատուել, պատուական, պատուաւոր, պատուակալ, անպատիւ, զուգապատիւ, մեծապատիւ, յառաջապատուել, հասարակապատիւ, հանգիստապատիւ, միապատիւ, պատուագիր, պատուանուն, պատուանշան, պատուարժան, անպատուաբեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
ptβy
սողդ.
ptβyw
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 43
Էջ 627, սյունակ 1 Էջ 627
ՊԱՏՇԱՃ «պատշաճ, հարմար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *patsač
(pat- եւ sačītan)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատշաճական, պատշաճել, պատշաճութիւն, անպատշաճ, գեղապատշաճ, պատշաճօրէն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. պ.
patisač
սողդ.
patsāxt-
«կարգաւորում»
Մատենագիտություն
H. AG 225; Աճ. ՀԱԲ 47
Էջ 627, սյունակ 1 Էջ 627
ՊԱՏՇԳԱՄ(Բ) (պատշկամ(բ)) «պատշգամբ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *patškamb
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
ptšknpy
պ.
paškam
Մատենագիտություն
H. AG 225; Աճ. ՀԱԲ 47