Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 97, սյունակ 1
ԱՐՏՈՒՅՏ
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *t-r-
բնաձայնական
հ.-ե. արմատ՝ *trozdos-/*trodos-
հ.-ե. արմատ՝ *tet(e)r-
«տատրակ»
առանց բաղաձայնական տեղաշարժի
հ.-ե. արմատ՝ *t/dreut/d-
«արտույտ»
նախաձեռն
բնաձայնական *t-r- պարունակող մի ձեւից։ Հայերենի համար ենթադրելի են *t/dreut/d- (> արտույտ) կամ *t/drut(d)- (> արտուտ) նախաձեռները։ Ժողովրդական ստուգաբանություն է արտույտ < *արտ + ույտ = ուտ (իբրեւ «արտ ուտող»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտուտիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. խոլ.
truit, druit «սարյակ»
ռուս.
дрозд «կեռնեխ»
լատ.
tordus
հուն.
τρύφων «տատրակ»
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՒԴ
II
(-ոյ)
«օդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«փչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au-dh-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւդաբան,
աւդախաղաց,
աւդամուտ,
աւդընկալ
Նոր՝
աւդապարիկ, աւդանցք, աւդափոխութիւն
աւդապարիկ, աւդանցք, աւդափոխութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀημι «փչել»
ավ.
ao-ta «ցուրտ»
հ. հնդկ.
vāti «փչել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 608
Էջ 101, սյունակ 1
ԱՒԵՏ
(աւետ)
«ուրախ լուր, բարի, ողջույն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *aued-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *aueid-)
«խոսել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւետիք,
աւետչեայ,
աւետագիր,
աւետաւոր,
աւետապարգեւ,
աւետարան,
աւետարանել,
աւետարանիչ,
աւետարանագիր,
նախաւետեալք,
աւետեացաբեր,
հրատտումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vádati
հուն.
αὐδή «խոսք, ձայն, լուր. գուշակություն, փառաբանություն»
բոխ. Բ
watk «հրամայել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 358-359;
Ջահ. ՀԼՊ 113
Էջ 101, սյունակ 1
ԱՒԹ
I
(-ի, -ից (°))
«գիշերում, մեկ օրվա ճանապարհ, երեկո, գիշեր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au-ti-
«գիշերել, քնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au-)
*au-ti-` *au- «գիշերել, քնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւթել,
աւթագայանալ,
աւթագայիլ,
աւթագանիլ,
աւթանոց,
աւթեկ,
աւթեկան,
աւթոց,
ցայգաւթ,
բացաւթեագ,
բացաւթեայ,
գիշերաւթիմ,
երեկաւթոց,
առօթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αυθμος «գիշերատեղի»
Մատենագիտություն
H. AG 411;
Աճ. ՀԱԲ 609-610
Տե՛ս նաեւ
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒԺԻՏ
(ուժիտ, ոժիտ, աւծիտ)
«բաժինք, օժիտ, ընծա, պարգեւ, նվեր»
Փոխառություն (հավանաբար)
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական *aw-žīt
(հավանաբար)
žīti < հ.-ե. *guī-ti «կյանք»): Ավելի քիչ հավանական է առաջին բաղադրիչը համարել *av- «հոգալ, հոգ տանել, օգնել, նպաստել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւժտաբեր,
աւժտել,
աւժտութիւն
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 156
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒԾ
«յուղ, քսուք, օծելու նյութ, օծող, պարարտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ongʷ-
«օծել, զօծել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ngʷ-)
«օծել, զօծել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւծանել,
աւծելութիւն,
աւծութիւն,
ոսկեզաւծ,
արծաթազաւծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
anákti «օծել, քսել»
լատ.
unguo «օծել, քսել»
հ. վ. գ.
ancho «կարագ»
Մատենագիտություն
H. AG 426;
Աճ. ՀԱԲ 611
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒՁԻՔ
(-եաց)
«օձիք, պարանոցը կապող զգեստաշերտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *augh-
«պարանոց, վիզ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *aughiiā)
«պարանոց, վիզ» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αυην «պարանոց, վիզ»
հ. հնդկ.
usniha (*ugh-s-ighā)
Մատենագիտություն
Pok. IEW 87
Էջ 103, սյունակ 1
ԱՒՏԱՐ
-ի, -աց
«օտար, ապարդիւն»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրան. *awtar
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւտարագոյն,
աւտարազգի,
աւտարանալ,
աւտարախառն,
աւտարակերպ,
աւտարաձայն,
աւտարամիտ,
աւտարասէր,
աւտարոտի
Նոր՝
օտարահպատակ, օտարերկրացի, օտարամոլ
օտարահպատակ, օտարերկրացի, օտարամոլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
aiwitara
Մատենագիտություն
H. AG 112;
Աճ. ՀԱԲ 615
Էջ 105, սյունակ 1
ԱՓԱՓԱՅ
(անփափայ-ք), -ի, -ից
«առապար, ապառաժուտ»
Ծագումն անհայտ է
Կրկնավոր կազմություն, որի արմատական ձեւի ծագումն անհայտ է:
Էջ 106, սյունակ 1
ԱՔԱՐՏԵԼ
«մեղադրել, դատապարտել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kar-
«նախատել, պարսավել, պատժել»
«նախատել, պարսավել, պատժել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κάρνη «վնաս, տուգանք, պատիժ» (Հեսիքիոս)
հ. իռլ.
caire «պարսավանք»
հ. վ. գ.
harwēr «ծաղրել»
ռուս.
укорять «մեղադրել»
ռուս.
кара «պատիժ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։