Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«չու» որոնման արդյունք՝ 289 բառահոդված · Էջ 9 / 29
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 233, սյունակ 1 Էջ 233
ԶԱՐԱՇ (զարոշ) «լերդախոտ»
Փոխառություն (հավանաբար)
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված (հմմտ. պ. zar «ոսկի», zarāfšā-n «ոսկեզարդ»): Կա նաեւ բրբ. զարոշ «մի թռչուն»:
Էջ 240, սյունակ 1 Էջ 240
ԶՍԱՅ «դժվարաշնչություն, շնչահեղձություն» (բբ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 240, սյունակ 1 Էջ 240
ԶՄԱՅԼԻԼ (զմայլանալ) «հագենալ, հիանալ, սքանչանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «փափուկ, մեղմ, հրապուրիչ» (անմիջական նախաձեւ՝ *m-el-) *-l- աճականով ձեւից
կազմված է զ- ածանցով *մայլ արմատից, որ, ինչպես ցույց է տվել Աճառյանը, կապ չունի արաբական ծագման բարբառային մայլ (մայիլ) «զմայլված» արմատի հետ։ Հնարավո՞ր է արդյոք կապը հնդեւրոպական *m-el- «փափուկ, մեղմ, հրապուրիչ» արմատի հետ, որի *-l- աճականով ձեւից ծագում են պրուս. miels, լիտվ. mielas «սիրելի, հաճելի», ռուս. милый «սիրելի համակրելի», այլեւ (ոչ *-l- ով) հ. հնդկ. miēdhā, ավ. myarla «զոհախնջույք» բառերը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զմայլական, զմայլութիւն, զմայղութիւն
Նոր՝
զմայլելի, գեղազմայլ, հոգեզմայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս. miels «սիրելի, հաճելի»
լիտվ. mielas «սիրելի, հաճելի»
ռուս. милый «սիրելի համակրելի»
հ. հնդկ. miēdhā (ոչ *-l- ով)
ավ. myarla «զոհախնջույք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 99
Էջ 250, սյունակ 1 Էջ 250
ԸՌԱՆԱՀԱՒ «մի թռչուն»
Ստուգաբանություն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 259, սյունակ 1 Էջ 259
ԹԱՌԱ(Ն)Չ «հառաչանք»
Բնաձայնական կազմութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թառա(ն)չել, թառա(ն)չանք, թառաչումն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 154, 156
Էջ 267, սյունակ 1 Էջ 267
ԹԻՌ «թռիչք թռչելը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pter-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *pter- ձեւից՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թռչիլ, թռչուն, թռչան, թռիչ-ք, երկնաթռիչ, երկրաթռիչ, երագաթռիչ, թրթռել, թրփռել, թռթռալ, թրթռումն, թրթռական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. pátra «թեւ, փետուր»
հ. հնդկ. patará «թռչուն»
հուն. πτερόν «փետուր, թեւ, տերեւ»
հուն. πτέρυξ «թեւ, թռչուն, լողակ, տերեւ»
հ. վ. գ. fedara «փետուր»
խեթ. pattar «թեւ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 185
Տե՛ս նաեւ
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹԼԱՀ «արհամարհանք, անարգանք»
Ծագումն անհայտ է (հավանաբար)
Հավանաբար կապ չունի արաբ. tlh «շվարել» արմատի հետ
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹԼՈՒԱՏ (բրբ. թլոր, թլոլ, թլիկ) «թլվատ, թոթով»
Ծագումն անհայտ է (հավանաբար)
Հավանաբար կապ չունի լիտվ. tyliti «լռել» (հնդեւրոպական *tel-) բայի հետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. tyliti «լռել» ((հնդեւրոպական *tel-))
Էջ 269, սյունակ 1 Էջ 269
ԹՇՈՒԱՌ (չուառ), -ի, -աց «թշուառ, խեղճ, ողորմելի»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ պարթեւերեն dušfarr (dušfrr) (հավանաբար)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից, հավանաբար պարթեւերենից` պարթ. dušfarr (dušfrr). պարթեւական ձեւը երկուսի մոտ էլ չկա, այլ Ջահ. ՊԲՀ 1995, 2, 183:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թշուառանալ, չուառանալ, թշուառություն, չուառություն, թշուառաբան, երեքթշուառեան, չուառական
Մատենագիտություն
H. AG 154; Աճ. ՀԱԲ 192; Ջահ. ՊԲՀ 183
Էջ 272, սյունակ 1 Էջ 272
ԹՈՎԵԼ (թուել) «կախարդել, սադրել, գրգռել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *teu- «բարեկամական ուշադրություն նվիրել, ուշադիր լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tou-)
«բարեկամական ուշադրություն նվիրել, ուշադիր լինել» արմատից: Աճառյանը բխեցնում է *steu- «բարձրաձայն գովել, օրհնաբանել» արմատից, որ ավելի քիչ հավանական է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թովիչ, թովչություն, թովչաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. կիմր. tut «կախարդ, թովիչ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 199