Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 377 բառահոդված (էջ 9/38)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 188, սյունակ 1 Էջ 188
ԴԱՐԻԹԻՐ (դարիթբար, դարիթիար, դարիթիար(է), տարիթիարէ) «իշխանության դուռ (՞)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Հավանաբար միջին պարսկերեն բառ, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԳՈՒՌՆ (դիուռն) «պնակ, ափսե»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheguh- «այրել»
Հնարավո՞ր է արդյոք բառի բնիկ հնդեւրոպական ծագումը *dheguh- «այրել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
fōculum
«թավա»
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՂԱՆԻ (տեղանի) «մախաղ, պարկ, տոպրակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *thel- «ուռուցիկություն, կամար կամ փոս, խոռոչ»
Կազմված է -անի ածանցով՝ դեղ- արմատից, որ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական ծագում ունի՝ *thel- «ուռուցիկություն, կամար» կամ «փոս, խոռոչ» արմատից (*«ծռել»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
θολος
«կամարավոր կառույց»
հուն.
θολια
«ամառային կլոր գլխարկ»
մ. նիդեռ.
doel
«փոս»
գ.
dole
«փոքր փոս»
գ.
dul
«խողովակ»
հ. եկեղեցսլավ.
долъ
«անցք, փոս»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 194, սյունակ 1 Էջ 194
ԴԵՐԱՆԴԵՐՁԱՊԵՏ «պարսկական մի բարձր պաշտօնեայ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. dar-andarz-pat
dar- «դուռ» եւ andarzpat > հայ. հանդերձապետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԵՒ (*դէ, դիւ, դիւաց) «բարի ոգի, հրեշտակ, չար ոգի սատանա, կուռք (°)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական dēv
փոխատու լեզու՝ ավ. daēva
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիւաբուխ, դիւագին, դիւախանգարել, դիւակամ, դիւահար, դիւափոփոխ, դիւացամոլ, դիւամոլ, դիւանալ, դիւապաշտ, դիւապետ, դիւատուր, անդեւ, չարադեւ, բազմադեւ, դեւապետ
Մատենագիտություն
H. AG 140; Աճ. ՀԱԲ 658
Էջ 200, սյունակ 1 Էջ 200
ԴԻՔ դից (դից-), դիաւք (անեզ.) «աստված, կուռք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhes- «կրոնական բնույթի արմատից» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhēses-)
հուն. θεός «աստված» բառը հակված են բխեցնելու *dheues-ից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիցախելար, դիցապաշտ, դիցախառն, դիցասեր, դիցազն, դիցազնական, դիցազներգ, դիցազներգակ, դիցազներգական, դիցազներգու, դիցազներգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
fanum
«սրբատեղի, աստծուն նվիրված տեղ»
լատ.
festus
«տոնական («կրոնական տոններին նվիրված»)»
հուն.
θεός
«աստված»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 672
Էջ 201, սյունակ 1 Էջ 201
ԴՈՂ -ի, -ից «դող, սարսուռ, ալիքաձեւ երաժշտական մի խաղ» (երաժշտական)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «դողալ, դողդողալ, երերալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhol-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhol- ` *dhel- «դողալ, դողդողալ, երերալ» արմատից հայ-գերմանական, նեղ՝ հայ-սկանդինավյան զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դողալ, դողացուցիչ, դողումն, դողն-ի, դողան-ի, դողդոջ, դողդոչ, դողդոջել, դողդոջոտ, դողդոջուն, դողդոջումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
շվեդ. բրբ.
dilla
«թափահարել, տարուբերել»
նորվ. բրբ.
dalla, dulla
«վարգել, մանրաքայլ գնալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 677; Pok. IEW 246
Տե՛ս նաեւ
Էջ 203, սյունակ 1 Էջ 203
ԴՈՒՂԱՅ I «մի տեսակ թանկագին կերպաս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
(ըստ Աճ. (ՀԱԲ 1, 683) ուղղելի է դուռայ). թերեւս փոխառություն թյուրք-թաթարական աղբյուրից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 683
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒՌԱՅ «ասիական լայն եւ հաստ հագուստ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. durrā'a
Մատենագիտություն
H. AG 264; Աճ. ՀԱԲ 684
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒ(Ռ)ԵԼ ««թաքնվել» (ԲՀ՝ «թաքչիլ»)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս նույնը դողել «թռչիլ» բայի հետ