Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 112 բառահոդված (էջ 9/12)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 531, սյունակ 1 Էջ 531
ՄՇԵԼ (բրբ. մշրել) «մանրել, փշրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
ծագումով կապուած է մաշել (*< մարշել) բայի հետ (տե՛ս)։ քիչ հաւանական է կապը հնդեւրոպական *mei- «կասեցնել» արմատի հետ։ Բրբ. ր-ն այս դեպքում կամ *մրշել ձեւի մնացորդն է, կամ փշրել բայի ազդեցութեան արդիւնք
Տե՛ս նաեւ
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈՂԵՍ (մողեզ, մոդիզ, մոսղես, մուզեզ, մուղիզ, մուղուզ, մայլաղեզ) «մողես»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, փշրել, փշուր; գոյնանիշ (մթին, կեղտոտ գոյնէր նշանակող)» (անմիջական նախաձեւ՝ *mel-, *mol-)
կամ համեմատւում է յատկապէս *mel- «մանրել, փշրել, փշուր» արմատից ծագող հ. վ. գ. moll, molle «սալամանդր», հայ. մլուկ բառերի (Pok. IEW), կամ միեւնոյն գ. բառերի հետ միասին գոյնանիշ (մթին, կեղտոտ գոյնէր նշանակող) *mel-, *mol- արմատի հետ։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 342) փոխառեալ է համարում մ. պ. մի ձեւից՝ նկատի ունենալով պ. mālūs (mālōs) «կանաչ մողես» բառ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
moll, molle
«սալամանդր»
հայ.
մլուկ
պ.
mālūs (mālōs)
«կանաչ մողես»
Մատենագիտություն
Pok. IEW None; Աճ. ՀԱԲ 342
Էջ 537, սյունակ 1 Էջ 537
ՄՈՒԼ II (բ. մուղ) «աղում, աղալը, սեղմում, ճզմում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, խփել, աղալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mōl-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մլաղաց, մլմել, մամուլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μύλος
«ջրաղաց, երկանք»
հ. վ. գ.
muljan
«մանրել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 225
Էջ 538, սյունակ 1 Էջ 538
ՄՈՒՂՁ I (մողձ, մղինձ) «շնչահեղձություն, խեղդվելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, ջարդել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mol-g/h- կամ *mul-k-)
որից մամուլ, «սեղմելու գործիք», մեղկ «թույլ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մղձուկ, մղձկել, մղձկոտ, մղնձկտալ, հեղձամուղձ, մղձաւանջ, մղձաժետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 538, սյունակ 1 Էջ 538
ՄՈՒՆ -ոյ, ուշ՝ -ի «մանր մժեղ, եռք, քոս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mus- կամ *mu- «միջատ՝ մոծակ, ճանճ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mus-no- կամ *mu-no-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մնակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μυῖα
«ճանճ»
հ. վ. գ.
mucka
«մոծակ»
Մատենագիտություն
H. AG 476; Աճ. ՀԱԲ 358
Էջ 564, սյունակ 1 Էջ 564
ՆԱՔԱՐԱԿԻՏ (-ի) «հին մանրադրամ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ սողդ. n'krt'k
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 437
Էջ 603, սյունակ 1 Էջ 603
ՈՋԻԼ ուջ՝ -ոյ, -ի, -աց ((որջիլ), ուջ) «ոջիլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er(e)k/gh- «ոջիլ, տիզ» (անմիջական նախաձեւ՝ *orghilo-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *orghilo-` *er(e)k/gh- «ոջիլ, տիզ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որջլալից, ոջլոտ, ոջլոտիլ, փայտոջիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
liksá
«անիծ»
ալբ.
ergjiz
«մանր ոջիլ, անիծ»
լիտվ.
erke
«տիզ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 335; Աճ. ՀԱԲ 564
Էջ 604, սյունակ 1 Էջ 604
ՈՍՏ I (-ոյ) «ճյուղ, շիվ, ոստ, ելունդ, բլուր, բլրակ, իլիկի վրա դիզված թել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ozdo-s- «ճյուղ, ոստ» նախաձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոստախիտ, ոստանալ, ոստաքանդ, ոստակոտոր, նրբոստ, մանրոստ, բազմոստ, վեցոստեան, դառնոստեան, եաւթնոստեայ, ոստայն, ոստայնանկ, ոստայնանկել, ոստայնանկութիւն, միոստանի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὄζος
գոթ.
asts
«ճյուղ»
հ. անգլ.
ōst
«ոստ, ելունդ»
Մատենագիտություն
H. AG 482; Աճ. ՀԱԲ 568-569
Էջ 608, սյունակ 1 Էջ 608
ՈՐՈՃ II (որոջ, բ.՝ արոճ) «որոճում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *red-, *rōd- «քերել, փորել, մանրել, կրծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *rodi-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որոճել, որոճային, մահորոճ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
rōdo
«կրծել»
հ. վ. գ.
rāzi
«կծու»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 584
Էջ 608, սյունակ 1 Էջ 608
ՈՐՈՋ -ի, -աց (օրոջ, արոջ) «գառնուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «մանր եղջյուրավոր անասուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *ero-)
Աճառյանը կասկածելի է համարում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որոջակ, որոջիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἔριφος
«ուլ»
լատ.
aries
«խոյ»
հ. իռլ.
heirp
«այծ»
պրուս.
eristian
«գառնուկ»
Մատենագիտություն
Pok IEW 326; Աճ. ՀԱԲ 586