Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«հավ» որոնման արդյունք՝ 787 բառահոդված · Էջ 9 / 79
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 96, սյունակ 1 Էջ 96
ԱՐՏԱԽՈՅՐ II «մի բույս»
Փոխառություն
Էջ 96, սյունակ 1 Էջ 96
ԱՐՏԱՇ ««իշխան» (?)»
Փոխառություն (՞)
Էջ 96, սյունակ 1 Էջ 96
ԱՐՏԱՍՐ (հգն. արտասուք, -սուաց) «արտասուք, արցունք (փոխաբերաբար) ծառի հեղուկ, խեժ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *drak'ru- (անմիջական նախաձեւ՝ *drak'ur-) -i- միջահավելվածով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտասրագութ, արտասրալից, արտասրալիր, բազմարտասր, մշտարտասր, արտասրաբեր, արտասուալից, արտասուագոշ, արտասուակաթ, արտասուակցորդ, արտասուել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. δαχρυ(ον)
լատ. lacrima
գոթ. tagr
Մատենագիտություն
H. AG 425; Աճ. ՀԱԲ 344
Էջ 98, սյունակ 1 Էջ 98
ԱՒ II «շվարում, շփոթություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
նույնն է աւ- «խենթություն, գժություն. մոլեգնում» արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւատո
Տե՛ս նաեւ
Էջ 99, սյունակ 1 Էջ 99
ԱՒԳՆ «օգնություն»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *au- «լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *au- (*au-))
Աղբյուր՝ իրան. *apigūn- (թերեւս)
Աղբյուր՝ պրթ. *apigūn- (թերեւս)
Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից՝ թերեւս պրթ. *apigūn- < *abi-gūna- (Բենվենիստ) կամ *abigan (Մեմերենյի)։ հմմտ. Պերիխանյան, МЭСДЯ, 103։ Ավելի քիչ հավանական է բնիկ հնդեւրոպական լինելու վարկածը՝ *au-s- (*au-) «լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւգնել, աւգնութիւն, աւգնական, աւգնականութիւն, անաւգ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 606
Էջ 101, սյունակ 1 Էջ 101
ԱՒԵՆԻԱ «մի ծաղիկ՝ հարսնածաղկի տեսակ»
Փոխառություն
Էջ 101, սյունակ 1 Էջ 101
ԱՒԺԱՆԴԱԿ (-ի, -աց) (աժ(ը)նդակ, ուժ(ը)նդակ) «օգնող, նպաստող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական aw (Ավելի քիչ հավանական է)
Աղբյուր՝ իրանական *žand (Ավելի քիչ հավանական է)
Կազմված է aw (< abi) նախածանցով՝ *žand արմատից (Բենվենիստ. ըստ Բեյլիի, հ.-ե. *bhend- «բռնել, պահել»)։ Ավելի քիչ հավանական է ենթադրել իրան. *abi+ujant նախաձեւ (Периханян, МЭСДЯ 1 102)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւժանդակել, աւժանդակութիւն, ձեռնաւժանդակել, աւժանդակիչ, աւժանդ
Մատենագիտություն
Периханян, МЭСДЯ 102
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒԺԻՏ (ուժիտ, ոժիտ, աւծիտ) «բաժինք, օժիտ, ընծա, պարգեւ, նվեր»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրանական *aw-žīt (հավանաբար)
žīti < հ.-ե. *guī-ti «կյանք»): Ավելի քիչ հավանական է առաջին բաղադրիչը համարել *av- «հոգալ, հոգ տանել, օգնել, նպաստել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւժտաբեր, աւժտել, աւժտութիւն
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 156
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒԼԱԽՍ (Աւլախս) «՞»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ ասորական (՞) (հավանաբար)
իգական հատուկ անուն, որ պիտի հանվի հայ բառերի թվից. հանդիպում է «Ասէ (ասորի երեցն) ի կինն իւր. Աւլախս, վասն աստուծոյ վառեա՛ մոմ եւ եկ» նախադասության մեջ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 611
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐԻՈՐԴ (ուշ՝ -ի, -աց) (օրիորդ, որիորդ, ուրւորդ) «կոյս աղջիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pō- «փոքր զաւակ, ձագ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pōu-) աւր- արմատը
Թերեւս բաղադրութիւն աւր- (հնդեւրոպական *pōu- «փոքր զաւակ, ձագ» արմատից. հմմտ. հուն. παῦρος, լատ. parvus «փոքր») եւ -որդ (=որդի) բաղադրիչներով։ Ավելի քիչ հավանական է աւր-ը բխեցնել ուրարտ. euri «տեր» բառից (Ղափանցյան)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւրիորդութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. παῦρος «փոքր»
լատ. parvus «փոքր»