Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 615, սյունակ 1
ՊԱԼ
II
«քարաժայռ, քար»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս նոյնն է պաղանձաւ-ի պաղ-ի հետ: - Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 4), բերելով բարբառային պալ «լայն եւ դուրս ցցուած» բառը, համեմատում է հնդեւրոպական *bal- «ուժեղ» արմատի հետ (°). սրանց հետ կապում է ալպեան pala «քարակոյտ, գերեզմանաքար», balu «քարաժայռ» բառերը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալպեան
pala
«քարակոյտ, գերեզմանաքար»
ալպեան
balu
«քարաժայռ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 4
Տե՛ս նաեւ
Էջ 639, սյունակ 1
ՊՂԵՐԳ
«ծույլ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Հազիվ թե կարելի լինի համեմատել հուն. βληχρος «թույլ, դանդաղահոս» բառի հետ, որի ծագումը նույնպես հավաստի չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պղերգանալ,
պղերգիլ,
պղերգություն,
պղերգաբար,
պղերգագույն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βληχρος
«թույլ, դանդաղահոս»
Էջ 641, սյունակ 1
ՊՈՃ
I
(ուշ` -ոյ)
«պոչ, առնի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bouokio-
«փչել, ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *b(h)(e)u-)
Համատիպ *pek- արմատից է հ. հնդկ. pūććha- «պոչ» բառը, որը Լագարդից սկսած համեմատվել է հայ. պոչ բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պոչազգեստ,
պոչատ,
պոչաւոր,
անպոչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
bucca
«թուշ»
շվեդ.
puk
«ուռուցք, պալար»
հ. հնդկ.
pūććha-
«պոչ»
via *pek- արմատի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 115
Էջ 667, սյունակ 1
ՄԱՆԴՈՒՂՔ
(-ոց)
((սանդուխ-ք, սանդուխդ, սանդուխս, սանդուղի, սանդուխտ), ուշ` -ոց)
«սանդուղք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skand-
Հնդեւրոպական ծագման վարկածը` *skand-ից (Տերվիշյան), կասկածելի է եւ՛ ըստ հայերենի հնչյունական օրինաչափությունների (*sk-ի դիմաց ս-), եւ՛ ըստ բերված զուգահեռների համեմատության. չի բերված Pok. IEW-ում, բայց ավելի հավաստի վարկածներ չկան:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սանդղաձեւ,
սանդղամատն,
սանդղատեսակ,
սանդղականույց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
skándati
«ցատկում է, ժայթքում է»
հ. խոլ.
scenlim
«ցատկում եմ»
Էջ 701, սյունակ 1
ՎԱԶ
I
ուշ` -ի, -ից
«ցատկ, արագ վազք, արշավ, արագ հոսք, տրոփյուն, թրթիռ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հին իրանական vaz
հին համեմատություն, որ հետո թողել են իմաստների տարբերության պատճառով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վազել,
վազվզել,
վազումն,
անվազ,
քաջավազիկ,
աջեվազ,
արագավազ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
vazaiti
«տանում է, քշում է, թռչում է, վազում է»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Էջ 731, սյունակ 1
ՏՂԵԼ
«շարժել, հուզել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *del-
«երերալ, տատանուել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dēl- *del-)
արմատից, որից, թերեւս, նաեւ տաղտուկ։ Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 413-414) համեմատում է հուն. δενδίλλω «բազմաշանակ նայել, աչքով անել» արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տղութիւն,
տղելութիւն,
տղել,
տղեցուցանել,
անտիղ,
անտղելի,
տնտղել,
անտղաբար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117;
Աճ. ՀԱԲ 413-414
Էջ 735, սյունակ 1
ՏՈՒՓ
-ոյ
«տուփ, գրքի պատեան, խորշ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անհավաստի են համեմատությունները հնդեւրոպական ձեւերի հետ
Էջ 737, սյունակ 1
ՏՐՈՒՊ
(-ի, -աց)
(բուպ)
«փոքր, նուաստ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 439) համարում է բնիկ հնդեւրոպական՝ համեմատելով հ. սլավ. drobiti «մանրել» ձեւի հետ, որ սակայն, բխեցնում են *drob- «մանրել, փշրել» արմատից եւ որ չի կարող տալ հայ. տրուպ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տրպանալ,
տրպագոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
drobiti
«մանրել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 439
Էջ 741, սյունակ 1
ՑԱՄԱՔ
-ի, -աց
«ցամաք, չոր, չորություն, չոր, երկիր, տեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ksā-
«այրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ksāma-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 448) համեմատում է եբր. smq «չորացնել» արմատի հետ՝ բխեցնելով ասոր. բրբ. մի ձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցամաքական,
ցամաքակետ,
ցամաքային,
ցամաքութիւն,
մեծացամաք,
դալարացամաք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kṣāma-
«չոր, ցամաք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 624;
Աճ. ՀԱԲ 448
Էջ 750, սյունակ 1
ՈՒՆՋ
-ի, -աց (անեզ.)
«քիթ, քթռնցք, ունչ, բեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uendh-
«մազ, մորուք»
Համեմատութիւնը հնդեւրոպական *uendh- «մազ, մորուք» արմատին պատկանող բառերի հետ հնչիւնապէս օրինաչափ չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունչատ,
ընչացք,
կարճունչ,
կորունչ,
տափըռնչութիւն,
բացունչ,
ընչախոտ,
ընչատուփ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։