Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 87 բառահոդված (էջ 9/9)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 764, սյունակ 1 Էջ 764
ՓԻՂ (փիլ, փիտ) «փիղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *pīl
փոխատու լեզու՝ պրս. pīl
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից՝ հմմտ. մ. պ. *pīl, պրս. pīl:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փղապան, փղակոյտ, փղոսկր, զլափիղ, զուարակափիղ
Մատենագիտություն
H. AG 255; Աճ. ՀԱԲ 502-503
Էջ 778, սյունակ 1 Էջ 778
ՔԱՐ (-ի, հգն. -ն, քարինք, -րանց, -րամբք, եզ. գրծ. քարիւ, քարամբ) «քար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kar- «քար, կարծր»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քարակոփ, քարափ, քարկոծել, քարատաշ, երկանաքար, որձաքար, քարբուռն, քարածուխ, քարիւղ, քարահանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
karkara-
«կարծր, կոշտ»
հուն.
κάρκαρος
«կարծր, անհարթ»
լատ.
cancer
«խեցգետին»
կիմր.
carn
«քարակույտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 558-560
Էջ 785, սյունակ 1 Էջ 785
ՔՈՂ (քօղ) (-ոյ) «ծածկոյթ, քող»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քողարկել, քողաձիգ, սքողել, սքողարկել, թեւասքող
Էջ 809, սյունակ 1 Էջ 809
-ՈՅ «աջոյ, առաջոյ, արտաքոյ, երեկոյ, եփոյ, (զ)այգոյ, յետոյ, վերոյ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-es/os- (անմիջական նախաձեւ՝ *-regʷos-os)
հ.-ե. արմատ՝ *osyo- թեմատիկ հիմքերի սեռական-տրական
Հաւանաբար ծագում է հ.-ե. *-es/os- ածանցից (հմմտ. *-regʷos-os > երեկոյ)` -յ-ի ուշ յաւելմամբ, կամ չբացատրուած *s > յ անցմամբ, ինչպէս *wos > - գոյ. մասամբ էլ, թերեւս, թեմատիկ հիմքերի սեռական-տրականից` *osyo > -ոյ անցմամբ:
Էջ 809, սյունակ 1 Էջ 809
-ՈՅԹ «աւագոյթ, երեւոյթ, զայրոյթ, ծածկոյթ, ծերոյթ, ձանձրոյթ, սովորոյթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-ti- (անմիջական նախաձեւ՝ *-en-) նախորդող *-en-ով
Ծագում է հ.-ե. *-ti- ածանցից` նախորդող *-en-ով:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τελευτή
«վերջ, աւարտ»
Մատենագիտություն
Melliet 76
Էջ 809, սյունակ 1 Էջ 809
-ՈՅԿ «խարոյկ, ճորճոյք, պարոյկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական -ok (-ava-ka-)
Հաւանաբար ծագում է իրանական -ok (-ava-ka-) ածանցից, ինչպէս` փոխառեալ բակոյկ (takōk), մակոյկ (makōk) բառերում:
Էջ 809, սյունակ 1 Էջ 809
-ՈՅՆ «գիշերոյն, իսկոյն, ողջոյն, ուրոյն, ձեզոյն, ձերոյն, մեզոյն, քեզոյն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
փոխատու լեզու՝ իրանական han-gōn «հանգոյն»
Մակբայական այս ածանցը ծագում է ածանցելի հիմքերի սեռական-տրական հոլովաձեւից` -ն հոդի յաւելմամբ. հմմտ. գիշերոյ-գիշերոյն, ողջոյ-ողջոյն, ձերոյ-ձերոյն. համաբանութեամբ տարածուել է նաեւ հիմքային այլ ձեւերի վրայ. անագորոյն բառի ծագումը յայտնի չէ. եւ նրա կազմութիւնը ոչ պարզ, ուստի նրա` -ոյն-ով կազմուած լինելը կասկածելի է (մանաւանդ որ հանդիպում են -ոյն-ի փոխարէն -ոն-ով, -ուն-ով, -ովն-ով ձեւեր). հանգոյն բառի -ոյն-ը ածանցական չէ. այս բառը իրանական ծագում ունի` հանգոյն < han-gōn, ընդ որում -գոյն-ը (gōn) արմատական է: