Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 406, սյունակ 1
ԿԻՏՐ
(բբ)
«վարունգ»
(բարբառային)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κιτριον
Սրա սկզբնական κιτον ձեւից է հայ. կիտրոն-ը։ Լատ. եւ հուն. բառերը նշանակել են նաեւ կիտրոնից տարբեր տեսակներ, այդ թվում կինդրին (կիթրին) «սերկեւիլ» եւ կիտր «վարունգ»։ Վերջին իմաստը առկա է նաեւ վրացերենում՝ kitri։ Թուրքերենում kitre նշանակում է «գազ, խաղիրան»։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 593) հայերեն կիտր-ը բխեցնում է վրացերենից, բայց հավանաբար վերջինս հայերենի հետ միասին հունարենից ծագած բառին տվել է միեւնույն «վարունգ» իմաստը։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրացերեն
kitri
«վարունգ»
թուրքերեն
kitre
«գազ, խաղիրան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 593
Էջ 407, սյունակ 1
ԿԻՑ
«մոտ, կպած, միասին, ճանապարհների կցատեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geit-
«հարեւան կամ կից լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *geit-so- կամ *geit-sk-)
արմատի վերականգնումը հեղինակինն է
Ավելի քիչ հավանական է փոխառություն լինելը արեւելակովկասյան աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կցեմ,
կցան,
կցորդ,
կցորդող,
կցուած,
կցկտուր,
կցկցութիւն,
կցխանի,
կցղաք,
կցիր,
ձայնակից,
գոռակից,
գործակից,
ժամանակակից,
ժառանգակից,
իւրակից,
լծակից,
խաչակից,
ծառայակից,
կենակից,
նիզակակից,
հանցակից,
գաղափարակից,
մեղսակից,
կիցք,
կիցսընկեց,
կցուտող,
կցածեմ,
կցարկեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γείτων
«հարեւան, դրկից»
հուն.
γειτόσυνος
«հարեւան»
հայ-հունական զուգաբանություն
տինդ.
kicv
«հանգույց»
Էջ 408, սյունակ 1
ԿԻՆԻԿ
(կօնիկ)
«կրկեսի հրապարակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κυνήγιον
Մատենագիտություն
H. AG 357;
Աճ. ՀԱԲ 597
Էջ 408, սյունակ 1
ԿԻՆԻԿՈՍ
(կինիկոս)
«ցինիկ, ցինիկյան (փիլիսոփա)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κυνικός
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կինիկեան
Մատենագիտություն
H. AG 357;
Աճ. ՀԱԲ 598
Էջ 416, սյունակ 1
ԿՈՂ
(-ի, -ից, -աց)
(կողն, -ան)
«կող, կողք, կողմ, կողակից, կին»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gol-
«ճյուղ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 621), հետեւելով Մեյեին, համեմատում է բոխս. Ա källyme, Բ källymiye «կողմ» բառերի հետ, սակայն այս բառերի բուն իմաստն է «ուղղություն, աշխարհի կողմ», եւ նրանց համեմատությունը հուն. κλίμα «աշխարհամաս. աշխարհի կողմ» բառի հետ ավելի հավանական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողակից,
կողաբաղ,
կողահերձ,
կողահոս,
կողամայր,
կողնիլ,
զառիկող,
զառիկողի,
հարստակող,
միջակող,
պատկողանդոց,
անկողին,
ընկողին,
անգողին,
ընգողին,
ընկողնիլ,
գետնանկողին,
կողոսկր,
կողիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կողր
«ճյուղ»
ռուս.
голья
«ճյուղ»
Մատենագիտություն
Աճառյան 621
Տե՛ս նաեւ
Էջ 425, սյունակ 1
ԿՈՐՏՔ
«աղոթք»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն ()
ԲՀ-ի նոր հրատարակութեան մէջ ուղղուած է կորկք, այսինքն՝ կորկ բառի հոգնակին է:
Էջ 435, սյունակ 1
ԿՐԿԻՆ
(-ոյ)
«կրկնակի, կրկին, երկրորդ անգամ, դարձյալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *duo-
«երկու»
(անմիջական նախաձեւ՝ երկ-)
Կազմված է երկ- արմատից՝ -կին վերջածանցով՝ երկկին։ Մալխասյանցը (ՀԲԲ 2 505) բխեցնում է կրունկ(ն) «կրունկ» բառից՝ մեկնելով «ոտքի վրա հետ դառնալով, դարձյալ»։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 681
Էջ 444, սյունակ 1
ՀԱՆ
ոյ (°)
«տատ, մեծ մայր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *an-
«նախահայր կամ նախամայր»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *an- «նախահայր կամ նախամայր» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանի,
հանիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀκνίς
«մոր կամ հոր մայր, տատ»
(Հեսիքիոս)
լատ.
anus
«պառավ կին»
հ. վ. գ.
ana
«նախամայր, տատ»
Մատենագիտություն
H. AG 463;
Աճ. ՀԱԲ 33
Էջ 461, սյունակ 1
ՀԻՆԳ
(-ի, -ից, ուշ՝ նաեւ -աւք)
«հինգ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *penkʷe-
«հինգ»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնգետասան,
հնգեկական,
հնգեկին,
հնգիցս,
հնգամեան,
հինգերորդ,
հնգետասան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
páñca
աւ.
panca
հուն.
πέντε
լատ.
quinque
գոթ.
fimf
լիտվ.
penke
Մատենագիտություն
H. AG 467;
Աճ. ՀԱԲ 95
Էջ 483, սյունակ 1
ՂՈՒՄԱՅ
«երկրորդական կամ ապօրինի կին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թաթարական quma
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 171
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։