Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 569, սյունակ 1
ՆԻՒԹ
(-ոյ, -ի, -աց, -ունջ-ից)
«նյութ տարր, իր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է նի- նախածանցով՝ հիւթ արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նիւթել,
նիւթիչ,
հոգենիւթ,
բազմանիւթ,
լուսանիւթ,
խավարանիւթ,
կարծրանիւթ,
նիւթական,
նիւթապաշտ,
նիւթապաշտութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 455
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՉ
(-ով, չ-)
«ոչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kue-
(անմիջական նախաձեւ՝ n- (<*kuo-))
դերանվանական հիմք
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական n- եւ չ տարրերից, որոնցից երկրորդը գալիս է վերջահար *-k’- մասնիկից (հմմտ. ո-ք, ին-չ, այլեւ հ. հնդկ. ca, ավ. ča հուն. τέ, լատ. -ex), իսկ առաջինի հարցը լիովին պարզ չէ։ Ճիշտ է, այն կարծես համընկնում է n- (<*kuo-) դերանվանական հիմքի հետ, բայց այդ դեպքում ո՞րն է ժխտական տարրը (*kuo-kue- պիտի նշանակեր «ով որ», «ով է », որի անցումը ոչ-ի դժվար է բացատրել)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոչինչ,
չժողովուրդ,
ոչնչութիւն,
չիք,
ոչնչանալ,
չմեղ,
ոչէութիւն,
չբոտի,
չախորժութիւն,
չբոտիլ,
չագահութիւն,
չքատորիլ,
չահագին,
չքանալ,
չանձնաւոր,
չնաշխարհիկ,
չանսական,
չնչին,
չաստուած,
ոչնչին,
չեւ,
ոչնչական,
չէական,
չբմեղանք,
չբմեղութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ca
ավ.
ča
հուն.
τέ
լատ.
-ex
Էջ 604, սյունակ 1
ՈՍՏ
III
«ոստյուն»
Ստուգաբանություն ()
թերեւս ծագմամբ նույնն է ոստ «ճյուղ» բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոստնուլ,
ոստել,
ոստոստել,
ընդոստ,
որոտընդոստ,
դիւրոստոյց,
կարծոստ,
առոստ
Էջ 607, սյունակ 1
ՈՐՁ
(ուշ՝ -ի, -ից)
«որձ, արու, պինդ, կարծր, կորող, ոչ բերրի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *org'hi-
«ձու, (ամ)որձի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որձակոտոր,
որձամուլ,
որձաքար,
որձեւէգ,
որձիք,
որձ(ա)խոտ,
միորձի,
ամորձիք,
ամորձի,
ամորձատ,
ամորձատել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
ərəzi
«ամորձապարկ, փուշտ»
հուն.
ὄρχις
«ձու, (ամ)որձի»
Մատենագիտություն
H. AG 483;
Աճ. ՀԱԲ 582
Էջ 609, սյունակ 1
ՈՐՈՅԵԼ
«կարծել»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 613, սյունակ 1
ՉՈՐ
ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից
«չոր. լոկ, միայն, կոշտ, կարծր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ksoro-
«չոր»
հ.-ե. արմատ՝ *ker-
«այրել»
բայց *ksoro- «չոր» արմատից բխեցնել հնչիւնապէս խոցելի է, կասկածելի է նաեւ *ker- «այրել» արմատի հետ կապելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
չորանալ,
չորաբեկ,
չորակեաց,
չորակեր,
չորուտ,
խորշակաչոր
Մատենագիտություն
H. AG 485;
Աճ. ՀԱԲ 630
Տե՛ս նաեւ
Էջ 638, սյունակ 1
ՊԻՐՏ
««ծանր» կամ «կարծր» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ուղղելի է պիրկ. հմմտ. Ամալեան, ԲՀ, էջ 274 եւ 424:
Էջ 647, սյունակ 1
ՊՕՍՊՕՍՈՂ
«կեղծավոր, խաբեբա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբերենից basbasa
«պոչ խաղացնել»
Եթե կապ չունի պոսել բայի հետ (գրության տարբերությամբ), ապա, ինչպես կարծում է Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 117), «պոչ խաղացնել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 117
Տե՛ս նաեւ
Էջ 659, սյունակ 1
ՌՍՏԱԳԷՍ
«խիտ կամ կարծր մազեր ունեցող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրս. rust
«պինդ»
փոխատու լեզու՝ պրս. rus
«կարծր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 149
Էջ 664, սյունակ 1
ՍԱՂԱՐԹ
-ի, -ից, -աց, -ու
(սադարդ)
«տերեւ, տերեւալից ճյուղ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *k'el-
«բարակ ցողուն, կարծր ծղոտ»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'el- «բարակ ցողուն, կարծր ծղոտ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սաղարթանալ,
սաղարթափափ,
ոսկեսաղարթ,
գեղասաղարթ,
զուարթասաղարթ,
թանձրասաղարթ,
լայնասաղարթ,
խառնասաղարթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
cila
«հասկ»
լիտվ.
šilas
«տափաստան, մարգագետին»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 552
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։