Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 652, սյունակ 1
Էջ 662, սյունակ 1
ՍԱԹ
(-ի, -աց)
«սաթ, բուստ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’at-
n-ի համար վերականգնվում է «պայքարել» իմաստը, բայց կա նաեւ բրետ. kadr բառը «գեղեցիկ» իմաստով, իսկ հ. բրետ. kadros-ի համար վերականգնվում է *k’ad- «փայլել» արմատ
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *k’at-, n-ի համար վերականգնվում է «պայքարել» իմաստը, բայց կա նաեւ բրետ. kadr բառը «գեղեցիկ» իմաստով, իսկ հ. բրետ. kadros-ի համար վերականգնվում է *k’ad- «փայլել» արմատ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սաթնուկ,
սաթթեբրունի
Էջ 665, սյունակ 1
ՍԱՂՄՆ
-ն (սեռ. սաղման)
«սաղմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'el-
*-mo կամ *-men- ածանցով
Ըստ ածանցի (*-mo կամ *-men-)՝ ենթադրելի է հնդեւրոպական ծագում, բայց սաղ-ի համար համապատասխան զուգահեռներ չկան: Թերեւս առանձնակի կանգնած հնդեւրոպական *k'el- տիպի արմատից սնվող ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սաղմնաթափութիւն,
սաղմնազգեստեալ,
սաղմնաբոյն,
սաղմ(ե)լ,
սաղմնանալ,
սաղմնարան,
սաղմնաբանական,
սաղմնաբանութիւն
Էջ 691, սյունակ 1
ՍՈՖԻԱ ՈՌԹԻ
«իմաստությամբ կանգնած»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. σοφία ὀρθοί
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 258
Էջ 693, սյունակ 1
ՍՏԱՆԱԼ
«հաստատել, ստեղծել, ձեռք բերել, ստանալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *stā-
«կանգնել, դնել, կանգնեցնել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *stā- «կանգնել, դնել, կանգնեցնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ստացուած,
ստացիլ,
անստացութիւն,
անստացուած,
գործաստացիկ,
ստացագիր,
ստացական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tisthati
«կանգնել, ոտքի վրա մնալ»
լատ.
stō
«կանգնել»
լիտ.
statāu
«զետեղել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 269-270
Էջ 694, սյունակ 1
ՍՏԵՂՆ
(-ան, -ունք, -անց)
«ցողուն, ծիլ, բողբոջ, շերտ, ծխի սյուն, մաս, հատված, ստեղն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *stel-
«դնել, կանգնեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *stel-no-(n)-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ստեղնիկ,
ստեղնաւոր,
ստեղնածիգ,
ստեղնաշիտակ,
ստեղնաչափութիւն,
ստեղի,
բիւրաստեղն,
գեղեցկաստեղն,
ստեղնաշար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
στάλιξ
«սյուն»
հ. վ. գ.
stollo
«նեցուկ, պատվանդան»
Մատենագիտություն
H. AG 492;
Աճ. ՀԱԲ 272
Էջ 696, սյունակ 1
ՍՏՈՒԱՐ
(ուշ՝ -ի, -աց)
«ստվար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *stau-ro-
«կանգնել, դնել»
«կանգնել, դնել» արմատից: Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 279) բխեցնում է նույն արմատից ծագող մ. պ. stavar «թանձր, հաստ, ստվար» բառից որպես փոխառություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ստուարանալ,
ըստուարութիւն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 603-609;
Աճ. ՀԱԲ 279
Էջ 709, սյունակ 1
ՎԵՐՋ
(-ի, -ից, ուշ` նաեւ -ոյ, -աց)
«վերջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
բայց բուն ձեւը չի վերականգնված: Հարցի լուծմանը թերեւս մոտ է Գ. Կլինգենշմիտը (Klingenschmit, 1982, 165), որ վերականգնում է *uperio- նախաձեւը եւ զուգահեռ տանում առաջ եւ վերջ ձեւերի միջեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վերջանալ,
վերջապահ,
վերջատոր,
վերջայք,
վերջուստ,
վերջել,
վերջաբան,
վերջակետ,
վերջապես,
վերջատրություն,
վերջնագիր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 743, սյունակ 1
ՑԻՆ
I
(-ո)
«ցին, ուրուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kiē-
«գունացույց»
բայց բուն ձեւի վերականգնումը դժուարութիւններ ունի։ Մեր ՀԼՊ-ում (էջ 131) ընդունուած է երկրորդ ստուգաբանութիւնը՝ գունացոյց *kiē- արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἰκτῖνος
«ցին»
հ. հնդկ.
çyēná-
«արծիւ, բազե»
Մատենագիտություն
ՀԼՊ 131
Էջ 749, սյունակ 1
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։