Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 398, սյունակ 1
ԿԵՂԵՒ
(-ոյ)
«կեղեւ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel-
«կտրել, անջատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *keleb- կամ *kel-ep-)
կ/խ հերթագայությամբ կամ ք > կ անցմամբ
կ/խ հերթագայությամբ կամ ք > կ անցմամբ ծագում է հնդեւրոպական *(s)kel- «կտրել, անջատել» արմատից՝ *keleb- կամ *kel-ep-, մանավանդ որ բարբառներում կան կ-ի փոխարեն ք-ով, փ-ով, բ-ով եւ լ-ի փոխարեն պ-ով, փ-ով, բ-ով տարբերակներ. սրանց հիման վրա կարող են վերականգնվել *քեղեւ/փ/բ հայկական բարբառային սկզբնաձեւերը եւ վերականգնել *kel-eb(h)/p(h)- նախաձեւերը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեղեւել,
անկեղեւ,
կարծրակեղեւ,
ողորկակեղեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
scelifa
«կճեպ, թաղանթ»
մ. վ. գ.
schelfe
«կճեպ, թաղանթ»
ն. վ. գ. բրբ.
schelfe
«կճեպ, թաղանթ»
մ. ն. գ.
shulpe, stholpe
«թեփուկ. պատյան»
from *skeleb-
դան.
kulp(e)
«պատիճ, պատյան»
Մատենագիտություն
AG 307;
ՀԱԲ 568
Էջ 437, սյունակ 1
ՀԱԶԱՐԱՈՒԽՏ
«պարսկական մի տիտղոս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *hazar(a)ft
փոխատու լեզու՝ պ. hazaraft
Մատենագիտություն
H. AG 174;
Աճ. ՀԱԲ 7;
Ջահ. ՀԼՊ 529
Էջ 437, սյունակ 1
ՀԱԶԱՐԴԱՐՈՒՆ
«մի ծաղիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պարսկական
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված
Էջ 442, սյունակ 1
ՀԱՄԲԱԿ
(-ի, -աց)
(ամբակ)
«նորածին, մանուկ, տղա, որդի, զավակ, աշակերտ, թերուս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համբակաբար,
համբակական,
համբականալ,
համբակատի,
համբակել,
համբակարեն
Էջ 444, սյունակ 1
ՀԱՅՄԱՌՈՒՇ
«մի բույս»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կապված է հայ «հայկական» բառի հետ
Էջ 444, սյունակ 1
ՀԱՅՎԱԶ
«քարխոտ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կապված է հայ «հայկական» բառի հետ
Էջ 446, սյունակ 1
ՀԱՆԴԻ
(հանդէ)
«անձխոտ»
Ստուգաբանություն ()
Ուղղելի է հնդի «հնդկական», որն առանձնացված է հնդի շահբէտէ կապակցությունից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 40
Էջ 454, սյունակ 1
ՀԱՎԱՏ
-ոյ
(աւատ)
«հավատ, կրոն, հավատարմություն, վստահություն, ստուգություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խոտա-սակ. hot
«կարողանալ, ի վիճակի լինել»
փոխատու լեզու՝ սողդ. awat
«հավատ»
հմմտ. խոտա-սակ. hot «կարողանալ, ի վիճակի լինել» (<*fra-vat-), սողդ. awat «հավատ»: - Bailey, DKS 1, 498: Ջահուկյանը նախապես ենթադրել է բնիկ հնդեւրոպական ծագում՝ *hau-` *au- «զգալ, հասկանալ» արմատից, բայց հետո (ՊԲՀ 1995) հանգում է իրանական ծագման վարկածին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւատաւոր,
հաւատարիմ,
հաւատարմութիւն,
առհաւատչեայ,
անհաւատ,
թերահաւատ,
ճշմարտահաւատ,
միահաւատ,
դիւրահաւատ,
հաւատաբնակական,
հաւատաքննութիւն,
հաւատուրաց,
հաւատալ,
չաւատալ,
չաւատալի,
աւատապետ,
աւատական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտա-սակ.
hot
«կարողանալ, ի վիճակի լինել»
<*fra-vat-
սողդ.
awat
«հավատ»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 498
Էջ 459, սյունակ 1
ՀԶԱՒՐ
(հզօր), -ի, -աց
«հզոր, հուժկու»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *hu-zavar
hu- «լավ» եւ zavar -> զաւր (hu-ն կարող է գալ իրանական աղբյուրից, բայց կարող է հայկական լինել, ինչպես հլու, հմուտ բառերում):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հզօրանալ,
հզօրիչ,
հզօրեղ,
հզօրապէս
Մատենագիտություն
H. AG 180;
Աճ. ՀԱԲ 90
Տե՛ս նաեւ
Էջ 461, սյունակ 1
ՀԻՆԳ
(-ի, -ից, ուշ՝ նաեւ -աւք)
«հինգ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *penkʷe-
«հինգ»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնգետասան,
հնգեկական,
հնգեկին,
հնգիցս,
հնգամեան,
հինգերորդ,
հնգետասան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
páñca
աւ.
panca
հուն.
πέντε
լատ.
quinque
գոթ.
fimf
լիտվ.
penke
Մատենագիտություն
H. AG 467;
Աճ. ՀԱԲ 95
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։