Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 276 բառահոդված (էջ 9/28)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 235, սյունակ 1 Էջ 235
ԶԳԵՆՈՒԼ (սգենուլ) «հագնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ues- «հագնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ues-nu-)
Կազմված է զ- նախածանցով՝ բնիկ հնդեւրոպական *ues-nu- հիմքից՝ *ues- հագնել արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զգեստ, զգեստուդ, բարեզգեաց, կարճազգեստ, զրահազգեստ, խաւարազգեստ, կանաչազգեստ, նորազգեստ, բոցազգեստ, զառնազգեստ, տերեւազգեստ, աստուածազգեաց, դիւազգեցիկ, զգեստակալ
Էջ 238, սյունակ 1 Էջ 238
ԶԶՈՒԵԼ «արհամարհել, նախատել, չարչարել, նողկալ, զարշել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. zizġi
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 93) վրացերէնն է համարում հայերէնից փոխառեալ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զզուանք, զզուիչ, զզուելի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 93
Էջ 245, սյունակ 1 Էջ 245
ԷՋ -ի, -ից «իջնելը, էջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «գնալ» *-gh- կամ *-dh ածականով
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *el- «գնալ» արմատից՝ *-gh- կամ *-dh ածականով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իջանել, իջատոր, Էջմիածին, ելեւէջ, վայրէջ, վայրէջք, խորէջ, զիջանել (-իլ), զիջական, լույսիջոյց, էջակապ, էջակալել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
oichomai
«գնալ, գալ» Հեսիքիոսի մոտ՝ ειχεμαι
հուն.
ι-θ-ι
«գնա»
ռուս.
ид-ти
«գնալ»
ռուս.
иди
«գնա՛»
խեթ.
it
«գնա»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 296; Ջահ. ՀԼՊ 121
Էջ 248, սյունակ 1 Էջ 248
ԸՆԴՎԻՍԱՆԱԼ ««խոկալ» կամ «հնանալ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
նույնն է նախորդի հետ, բայց երկու ձեւերից ո՞րն է ճիշտ:
Էջ 249, սյունակ 1 Էջ 249
ԸՆՃԿՏԱԼ «որձկալ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կազմված է ըն(դ)- նախածանցով` ճկտալ բայից, որ պահպանված է բարբառներում (բացատրվում է «կոկորդում այրուցք զգալ (ոգելից խմիչքի գործածությունից)»):
Էջ 253, սյունակ 1 Էջ 253
ԹԱԳ (-ի, -աց) «թագ, մեղվամայր (թագուհի)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. tāg
փոխատու լեզու՝ արամ. tāγ
իրանական աղբյուրից (թերեւս արամեական միջնորդությամբ)։ թագավոր-ը ամբողջական փոխառություն է՝ -ատուր-ի բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թագավոր, թագազանգուր, թագագործ, թագազարդ, թագակալ, թագակապ, թագիչ
Մատենագիտություն
H. AG 153; Աճ. ՀԱԲ 135
Տե՛ս նաեւ
Թ
Էջ 254, սյունակ 1 Էջ 254
ԹԱԼ (-թաղ-) «նվաղում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «բարձրացնել, կրել, տանել, համբերել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tol-) o-ձայնդարձ
կապ ունի թոյլ բառի հետ (տե՛ս), որ ծագում է *tel- «բարձրացնել, կրել, տանել, համբերել» արմատից (*tolio > թոյլ) եւ այդ դեպքում ծագում է *tol- ձեւից (> հայ. թալ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թալալ, թալթալ, թալուկ, թալկալ, թալկանալ, թալկացումն, թալկտիլ, թաղկումն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 255, սյունակ 1 Էջ 255
ԹԱԿԱԼԱԿ «սարկաւագի կարճ զգեստ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. tagālā
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 142
Էջ 256, սյունակ 1 Էջ 256
ԹԱՂԱՐ «կոնաձեւ խեցաման (ուշ՝ ծաղկաման)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ չաղաթ. tayar «պնակաձեւ կավե աման»
փոխատու լեզու՝ պ. tayar «սափոր»
Սխալ է բխեցումը հնդեւրոպական աղբյուրից (Pok. IEW 1, 1061)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալաթաղար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 146; Pok. IEW 1061
Էջ 257, սյունակ 1 Էջ 257
ԹԱՆԳ «թամբակալ, թամբագոտի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. tang
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 151