Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 414, սյունակ 1
ԿՈԽ
«կոխում, կոխոտում, կոխված, կոխոտված»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ենթաշերտային բա՞ռ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոխել,
կոխան,
կոխումն,
անկոխ,
ոտնակոխ,
խառնակոխ,
երկրակոխ,
թեւակոխել,
բազմակոխ,
ընդունայնակոխել,
կոխոտել,
կոխկոտել,
կոխրտել,
կոխոտք,
կոխան,
կոխք,
մեռելկոխ,
սեւակոխ
Էջ 420, սյունակ 1
ԿՈՉ
«կոչ, կանչ, հրաւէր, անուանում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gᵘet-
«խօսել, ասել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘotio-)
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 635) համարում է բնաձայն կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոչել,
կոչելի,
կոչիւն,
կոչանք,
կոչումն,
կոչնատէր,
կոչնական,
կոչնակ,
անկոչ,
գետնակոչ,
մեծակոչ,
ինքնակոչ,
դժուարակոչ,
դիւրակոչելի,
որովայնակոչ,
դիւակոչ,
խառնակոչութիւն,
կոչնագիր,
կոչում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gadati (*gātati)
«ասում է»
գոթ.
gipan
«ասել, խօսել, կոչել, անուանել»
հ. փռիգ.
quetha
«ասել, խօսել, նշանակել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 481;
Աճ. ՀԱԲ 635
Էջ 422, սյունակ 1
ԿՈՐ
III
«կորուստ, փչացում»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *g^er-
«կլանել, կոկորդ, անդունդ»
հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *g^er- «կլանել, կոկորդ, անդունդ» արմատի հետ։ Ենթաշերտային բա՞ռ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորնչիլ,
կորուսանել,
կորնչումն,
կորուստ,
կորուսիչ,
կորստախառն,
կորստական,
անկորուստ,
երախտակորոյս,
խորհրդակորոյս,
համակորոյս,
հետակորոյս,
մտակորոյս,
շնորհակորոյս,
դաշնակորոյս,
կանխակորուստ
Էջ 423, սյունակ 1
ԿՈՐԵԱԿ
(-ան)
(ուշ՝ կորեկ, -ոյ)
«կորեկ (հացազգի մի բույս) (թուզի հատիկ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *goᵘeriio- (+ -ակ))
արմատից (սրանց համար հմմտ. հայ. կորիզ), հուն. γυρινος «շերեփուկ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորեկահատ,
կորեկախառն,
ձիակորեակ,
կորեկահաց,
կորեկօղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կորիզ
հուն.
γυρινος
«շերեփուկ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 397
Էջ 440, սյունակ 1
ՀԱՄ-
(հան-, հոմ-, հունաբան ձեւերում՝ ան-, ամ-)
«միեւնոյն, համայն, ամբողջովին, շատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական ham-
փոխատու լեզու՝ իրանական han-
թերեւս մասամբ խառնված բնիկ ձեւերի հետ, մասամբ՝ ձեւափոխված հուն. άμός-ի ազդեցությամբ: Իրան. եւ հուն. ձեւերը գալիս են հնդեւրոպ...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համալսել,
համաչափ,
համապայծառ,
համարձակ,
համբարձումն,
համբերել,
համբերութիւն,
համայն,
հանդէպ,
հանդիպիլ,
հանդիսակ,
հանուր,
հանրական,
ընդհանուր,
հոմերամ,
հոմազգի,
հոմասեռ,
հոմատոհմ,
հոմատեսակ,
հոմացել,
հոմահայր,
հոմիլ,
ամփոփ,
համազգեստ,
համակարծիք,
համակիր,
համապատասխան
Էջ 449, սյունակ 1
ՀԱՍԱՐԱԿ
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական hasār
Փոխառություն իրանական աղբյուրից: հմմտ. մ. պ. hasār
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հասարակել,
հասարակաց,
հասարակիկ,
հասարակորդ,
հասարակախառն,
հասարակակշիռ,
հասարակապետական,
հասարակապետություն
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 530
Էջ 449, սյունակ 1
ՀԱՍՏ
(-ի, -ից)
«հաստատուն, հաստ. հաստատություն, ամրություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pasto-
«հաստատուն, ամուր»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *pasto- «հաստատուն, ամուր» հիմքից: Այստեղից են նաեւ հաստորբ, հաստատ, այլեւ, թերեւս, Աճառյանի կողմից (ՀԱԲ 1, 85) ազդ-ի տակ դրվող աստի, աստին, աստոյ, «հաստատուն» եւ աստոյ, աստա «զորեղ» բառերը: Հնարավոր է, որ մասամբ խառնված լինի *ost- «ոսկր» արմատի (>հայ. ոսկոր) ածանցական իմաստի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաստել,
հաստանալ,
հաստիչ,
հաստոց,
հաստումն,
հաստաբեստ,
հաստակաշի,
հաստակապ,
հաստահարուստ,
հաստահեղույս,
հաստահիմն,
հաստամագիլ,
հաստամետ,
հաստանդամ,
հաստապինդ,
հաստարմատ,
հաստույժ,
հաստաբուն,
հաստագլուխ,
հաստամարմին,
հաստավիզ,
հաստափոր,
հաստորբ,
հաստատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pastyá-
«տուն, բակ, բնակարան»
իբրեւ հաստատուն բնակություն
հ. իսլ.
fastr
«հաստատուն, ամուր»
հ. անգլ.
fast
«հաստատուն, ամուր»
հ. վ. գ.
festi
«հաստատուն, ամուր»
խեթ.
hastai-, hasti-
«ոսկոր, դիմացկունություն, դիմադրողականություն»
Մատենագիտություն
H. AG 464;
Աճ. ՀԱԲ 49
Տե՛ս նաեւ
Էջ 464, սյունակ 1
ՀՈԳԻ
-ւոյ, -ւոց, -եաց
(ոգի)
«հոգի, շունչ, ոգի, եռանդ, ոգի, ուրվական»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pouiiō-
«փչել, ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pəu-, *pau-)
հմմտ. հայ. հետ, փութս, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոգեխառն,
հոգեմարտ,
հեզահոգի,
դառնահոգի,
երկայնահոգի,
կարճահոգի,
ոգեխառնիլ,
ոգեկորույս,
ոգեշունչ,
ոգեւորութիւն,
կաթոգի(ն),
կաթոգինիկ,
կարճոգի,
հոգեբաժին,
հոգեբան,
հոգեբանական,
հոգեբանութիւն,
հոգեզմայլ,
հոգեպարար,
հոգեցունց,
հոգեւորական,
հոգեւորականութիւն,
ոգելից,
ոգեւորութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
p(h)uphusu-
«թոք»
լատ.
pussula
«պղպջակ»
ռուս.
пухнуть
«ուռչել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 107-108
Էջ 465, սյունակ 1
ՀՈՂ
(-ոյ)
«հող, գետին, արտ, կալված, գերեզման»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pele-
«լայն եւ հարթ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *polo-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հողաբեր,
հողաբլուր,
հողաթաւալ,
հողաթափ,
հողախառն,
հողածին,
հողամաս,
հողեղէն,
բանձրահող,
հողատիրական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հոլ
«մերկ»
շվեդ.
fala
«հարթութիւն, տափաստան»
ռուս.
поле
«դաշտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 111;
Pok. IEW 805
Էջ 473, սյունակ 1
ՁԱԳ
(-ու, ուշ՝ -ունք)
«ձագ, ճնճղուկ, (մի) թռչուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hag-
արմատից
փոխատու լեզու՝ պ. zāg
«ձագ, հաւի ճուտ»
փոխատու լեզու՝ ալբ. zag
«թռչուն»
փոխատու լեզու՝ ալբ. zogu
«հաւի ճուտ»
Ըստ Հիւբշմանի (AG 185), իրանական փոխառութիւն է, բայց այս դէպքում սպասելի էր աւելի շուտ *զագ ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձագախառն,
ձագարան,
ձագախոտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 141;
AG 185
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։