Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1906 բառահոդված (էջ 9/191)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 53, սյունակ 1 Էջ 53
ԱՆԳՏԻ «բոզ, պոռնիկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կազմված է անկղիտանալ բայի հիմքից (տե՛ս) անկղտ-ի > անկ/գտի:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 54, սյունակ 1 Էջ 54
ԱՆԴԻԱԿ «մի աստղ»
Ստուգաբանություն ()
նույնն է անիտակ բառի հետ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 189
Տե՛ս նաեւ
Էջ 55, սյունակ 1 Էջ 55
ԱՆԴՈՒՆՔ (ԲՀ) «ամբարտավանություններ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Թերեւս փոխառություն կամ օտարալեզու բառ, որովհետեւ գրված է «թարգմանի ամբարտաւանութիւնք»։ Սակայն որոշ ձեռագրերում գրված է անդութն, որ թերեւս յանդուգն բառի սխալագրությունն է:
Էջ 56, սյունակ 1 Էջ 56
ԱՆԵՐ I -ոյ, ուշ՝ -ի, -աց «աներ, կնոջ հայր, աներորդի, աներանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *an- «նախնի» (անմիջական նախաձեւ՝ *anero-) հնչյունապես քիչ հավանական է *anetero
հնչիւնապես քիչ հաւանական է *anetero
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աներանալ, Լիբանաներ, աներորդի, աներձագ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հան
հ-ով՝ ի տարբերութիւն աներ-ի
հ. վ. գ.
ano
«նախնի, նախապապ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 37
Էջ 57, սյունակ 1 Էջ 57
ԱՆԹԱՆԻ (անթանիմ) «հրեական տոմարի յոթերորդ ամիս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀθανίν
փոխատու լեզու՝ եբր. hātānim
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 194
Էջ 57, սյունակ 1 Էջ 57
ԱՆԻՀԱՆԳ «դժվար» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հայերեն)
ան- (ժխտական)-ի հանգ:
Էջ 58, սյունակ 1 Էջ 58
ԱՆԻՒ (-ոյ, հազվադեպ՝ -ի, -աց) «անիվ, կառքի ակ, սռնի, առանցք, տանջելու մի գործիք, խաղալիք, երկնային մարմնի գունդ, ուղտափշի սերմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *snēu- «պտտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *snēuo-)
այս արմատից է նաեւ հայ. նեարդ բառը (<*sneurt-)` իմաստային այլ զարգացմամբ. անիւ բառի ա- նախահավելվածի համար հմմտ. ամիս *mensos ձեւից։ Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը *enebh- «պորտ» արմատից ծագող ձեւերի հետ, որ նշում է Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 196)` նմանությունը համարելով պատահական:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անուաջալութիւն, անուաձեւ, անուաւոր, միջնանիւ, չորեքնանիւ, երկանիւ, հեծանիւ, հեծանորդ, քառանիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
snua
«ոլորել, հյուսել»
հ. իռլ.
snútigr
«պտտվող (ջրաղացաքարի մասին)»
նորվ.
snaa
«շտապել» <*snāwēn
լատվ.
snaujis
«օղակ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 149; ԲԷՀ 49; Աճ. ՀԱԲ 196
Տե՛ս նաեւ
Էջ 58, սյունակ 1 Էջ 58
ԱՆԾՈՂ (անծոխ) «կավատ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թերեւս ինչ-որ բայի (*անծել) -ող-ով դերբայական ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անծողութիւն
Էջ 58, սյունակ 1 Էջ 58
ԱՆԿԱՆ I (բբ) «սիւն կոպի (՞), նետ, փքին, բոփ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս անկ արմատից:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 59, սյունակ 1 Էջ 59
ԱՆԿՂՏԱՆԱԼ «վատ բան տենչալ, տոփալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կազմված է ան- սակաւ գործածական նախածանցով՝ կտղիլ բայի հիմքից, կտիղ > կղիտ դրափոխությամբ։