Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 118 բառահոդված (էջ 9/12)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 551, սյունակ 1 Էջ 551
ՅԵՂՋ «լի, լեցուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «թափել, լցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pel-sk-)
որից հեղուլ (զեղուլ < *զհեղուլ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յեղցեալ, շաղայեղջ, բազմայեղջ, արիւնայեղջութիւն, յոգնայեղջ, երդմնայեղջ, թշուառայեղջ, իմաստայեղջ, լուսայեղջ, խորհրդայեղջ, խորշակայեղջ, զեղջ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 553, սյունակ 1 Էջ 553
ՅՂԻ «հղի, հղիության մեջ գտնվող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «թափել, լցնել / լի» (անմիջական նախաձեւ՝ *plē-)
հ.-ե. արմատ՝ *po-lo- «փոքր» (անմիջական նախաձեւ՝ *pou-)
երկու հնարավոր ստուգաբանությամբ. 1. h.-ե. *pel- «թափել, լցնել», *plē- «լի»։ ... 2. h.-ե. *po-lo-, *pou- «փոքր» ձեւից: Եթե ճիշտ է յղփանալ-ի ստուգաբանությունը, ապա ավելի հավանական է առաջին տարբերակը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յղութիւն, յղանալ, յղենալ, յղեկիր, յղացութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
լի
հուն.
πώλος
«մտրուկ, քուռակ, աղջիկ»
գոթ.
fula
հ. իսլ.
foli
«մտրուկ, քուռակ»
ուլ
—
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 400-401; Pok. IEW 840-841
Տե՛ս նաեւ
Էջ 553, սյունակ 1 Էջ 553
ՅՂՓԱՆԱԼ (յղփիլ) (յղփիլ) «լիանալ, հագենալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «լցնել, թափել» արմատի կրկնաւոր ինչ-որ ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յղփութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
յղի
Տե՛ս նաեւ
Էջ 557, սյունակ 1 Էջ 557
ՅՍՏԱԿ (յիստակ) «հստակ, մաքուր, վճիտ, թափանցիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ai- «այրել, լուսաւորել» *-st-ով մի ձեւ
Այս արմատի յստ-ի սկզբնական ձեւը յիստն-է, որի իստ-ը կարող է գալ հնդեւրոպական *ai- «այրել, լուսաւորել» արմատի *-st-ով մի ձեւից: հմմտ. *aisk- «պարզ, հստակ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յստակել, յստակութիւն, յստակասպաս, յստակամիտ, յստակզրուց, նստակ
Էջ 564, սյունակ 1 Էջ 564
ՆԳՈՅՐ «կոճք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Ըստ Աճառեանի (ՀԱԲ 3, 438), նոյնն է նբոյր բառի հետ, որ Աճառեանը բխեցնում է հնդեւրոպական *neik- «հացահատիկը թափահարելով մաքրել, տեփրել» արմատից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 438
Տե՛ս նաեւ
Էջ 565, սյունակ 1 Էջ 565
ՆԵՏ (-ի, -ից) «նետ, կայծակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *nedo- «եղեգ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նետալից, նետաթափ, նետակալ, նետաձիգ, նետող, նետել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
nada
«եղեգ»
Մատենագիտություն
H. AG 478; Աճ. ՀԱԲ 440
Էջ 581, սյունակ 1 Էջ 581
ՇԱՆԹ (շանթ), -ի «կայծակ, երկնքից թափվող կրակ, կրակի կայծ, մետաղաձույլ մի կշռաչափ, տաք, հրավառ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'unt- արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շանթահար, շանթընկեց, շանթեռանդն, շանթառաք, շանթարգել, շանթահարել
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 132
Էջ 581, սյունակ 1 Էջ 581
ՇԱՌԱՓ II «լույս, ճառագայթ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շառափնաթափ, շառափումն
Էջ 583, սյունակ 1 Էջ 583
ՇԱՐՇԱՓ «շրշյուն, սոսափյուն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Կրկնավոր-բնաձայնական կազմություն (հմմտ. թարթափ, կարկափ)։ Մալխասյանցը (ՀԲ 3, 507) միացնում է շորշոփ-ի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շարշափիւն
Մատենագիտություն
ՀԲ 507
Տե՛ս նաեւ
Էջ 590, սյունակ 1 Էջ 590
ՇՂՈՒԱԿԱՆ «մի տեսակ կոշիկ (հողաթափ)»
Ստուգաբանություն ()
Կազմված է շղու- անհայտ արմատից՝ -ական վերջածանցով: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 525) սրան է միացնում ԲՀ-ի շղոկան «փառամոլ» կամ «աշխարհական» բառը
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 525