Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 284, սյունակ 1
ԻԼ
I
(-ոյ)
«իլիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«ծռել»
Աճառյանը դնում է կասկածելիների մեջ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր.
olwyn
«անիվ»
*oleinā
հ. վ. գ.
lun
լիտվ.
lušis
«մոլկի, պահանակ»
հայ.
աղեղն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 308;
Աճ. ՀԱԲ 239
Էջ 285, սյունակ 1
ԻՄԱՆԱԼ
«իմանալ, հասկանալ, խորհրդածել, զգալ, կարծել, ենթադրել, հնարել, նիւթել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *em-
«վերցնել»
Մեյեն (Meillet, MSL 8, 280) բխեցնում է *men- «մտածել» արմատից՝ ի-ով, բայց իմանալ-ի խոնարհումը նման է -ան ածանցով բայերի խոնարհմանը՝ -անամ եւ -ացայ ձեւով, որ ենթադրում է իմ- արմատ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իմանալի,
իմանող,
անիմանալի,
դժուարիմանալի,
իմաստ,
իմաստակ,
իմաստապէս,
իմաստասէր,
իմաստասիրել,
իմաստասիրութիւն,
իմաստաւոր,
իմաստութիւն,
իմաստուն,
անիմաստ,
իմաց,
իմացումն,
իմացութիւն,
իմացուած,
իմացողութիւն,
դժուարիմաց,
անիմաց,
խորհրիմաց,
յառաջիմաց,
լաւիմաց,
իմայ,
անիմայ,
երկիմայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
emō
«գնել, ձեռք բերել»
հ. խոլ.
em
«վերցնել, ընդունել»
լիտվ.
imti
«վերցնել»
հ. սլ.
imēti
«վերցնել, ունենալ»
ըստ Շեֆտելովիցի եւ Պեդերսենի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 122, 165;
MSL 280
Էջ 294, սյունակ 1
ԼԵԼԻՔ
«չոջիկ»
(բրբ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. lail
«գիշեր»
փոխառութիւն՝ արաբ. lail «գիշեր» բառից ածանցուած որեւէ բառից (ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 2, 273), կա layl «արոս» °)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 273
Էջ 295, սյունակ 1
ԼԵՐԴԵԱԼ
«լքեալ կամ ձանձրացեալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Վերջինիս նոր հրատարակության մեջ ուղղված է լեղեալ, որը նույնացված է լեբեալ ձեւի հետ. այսպիսով առկա է լեբիլ բայի դերբայաձեւը։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 277
Էջ 297, սյունակ 1
ԼԻՆԴ
(-ի, -աց, -երք)
(լինտ)
«լինդ, ատամնամիս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lendh-
«մարմնի մասի անվանումներ, հատկապես «ազդր, երիկամ»»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lendhā-)
(ըստ Աճառյանի՝ «փափուկ միս» սկզբնական իմաստից)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
lumbus
«զոտկատեղ»
հ. իսլ.
lend
ռուս.
лядвея, ляжка
«ազդր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 285
Էջ 300, սյունակ 1
ԼՈԿ
(-ոյ)
(լուկ «հազիվ», լուր «իսկոյն եւեթ»)
«զուրկ, զերծ, ազատ, պարզ, հասարակ, մերկ, աղքատ, միայնակ, միայն, սոսկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lēg-
«թոյլ, մեղկ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *logo-)
«ազատ թողնել, արձակել» իմաստից
«ազատ թողնել, արձակել» իմաստից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լոկարար,
լոկիմ,
լոկաւոր,
լոկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ληγώ
«դադարեցնել»
հուն.
λαγασσαι
«բաց թողնել»
ըստ Հեսիք.
լատ.
laxus
«արձակ. ընդարձակ»
մ. ն. գերմ.
lak
«թոյլ, արձակ»
Էջ 301, սյունակ 1
ԼՈՍԴԻ
«սաղմոն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ըստ Քաջունու՝ «շերեփաձուկ»։ ֆր. lotte
Էջ 301, սյունակ 1
ԼՈՐՈՒՍ
(-ի, -աց)
(լորի՞ստ)
«երգի՞չ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ըստ Մալխասեանի (ՀԲԲ 2, 209), հնարաւոր է կապը լոռիկ «գնչու, բոշա» բառի հետ։
Մատենագիտություն
Մալխ. ՀԲԲ 209
Էջ 301, սյունակ 1
ԼՈՐՏՈՒ
(լուրտ «իժ»)
«լորտու (կենդանի՝ սողուն)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ըստ Աճառեանի (ՀԱԲ 2, 298) ստուգաբանօրէն կապուած է լորձն բառի հետ (որպէս «լորձնոտ»)։ Բայց հնարաւոր է կապը նաեւ լորտ «ծոյլ, թոյլ, հոգնած» բառի հետ՝ -ու ածանցով. հմմտ. բրբ. լորտուկ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բրբ.
լորտմձուկ
«մի խխունջ»
բրբ.
լորտուկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 298
Տե՛ս նաեւ
Էջ 308, սյունակ 1
ԽԱԺ
I
«կապտականաչ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Այս խաժուժ բառն է, որ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 313) բացատրում է «մի տեսակ աման»՝ ըստ խաժուժ աման կապակցության
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաժագույն,
խաժակն,
խաժակնութիւն,
խաժիկ,
խաժուժ,
խաժուակ,
խաժոք
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։