Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 192 բառահոդված (էջ 9/20)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 315, սյունակ 1 Էջ 315
ԽԱՆԴ (խանտ), -ոյ, -ի, -ից «ուժգին կիրք, եռանդ, սրտի բորբոքուածութիւն, գորով, սէր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *khand- «լուսաւորել, վառվել, այրվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kand-, *(s)kend-) ռնգայինից հետո տ/դ անցումով
արմատից (ռնգայինից հետո տ/դ անցումով)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խանդակաթ, խանդալ, խանդանի, խանդութիւն, խանդել, խանդեղնութիւն, խանդաղանի, խանդաղական, խանդաղիլ, խանդաղատ, խանդաղատիլ, խանդաղատութիւն, խանդաղատանք, չխանդաղատանք, խանդավառ, խանդավառութիւն, խանդոտ, խանդոտիլ, խանդոտութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
candati
«լուսաւորում է»
հուն.
κανδαρος
«ածուխ»
լատ.
candeō
հինդկ.
candra-
հուն.
κανδαλος
հայ.
խանդ
Էջ 317, սյունակ 1 Էջ 317
ԽԱՇՆ (-շին, -շինք, -շանց) «ոչխարների կամ այծերի հօտ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ծագումն անհայտ է (ենթաշերտային բա՞ռ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաշնադարման, խաշնասիրութիւն, խաշնարած, խաշնարատ, խաշնաւէտ, խաշնդեղ, խաշնտես, խաշնահաւ
Էջ 320, սյունակ 1 Էջ 320
ԽԱՐԲՈՒԶ «իշայծյամ, որմզդեղն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. xarbuz «իշայծյամ»
մ. պ. xarbuz (xar «էշ» եւ buz «այծ, այծյամ»):
Մատենագիտություն
H. AG 159; Աճ. ՀԱԲ 343
Էջ 323, սյունակ 1 Էջ 323
ԽԱՐՏԵԱՇ (-ի) «խարտյաշ, շեկ, դեղնակարմիր»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Հաւանաբար կազմւած է *խարտի- հիմքից՝ -աշ ածանցով։ Կապ ունի՞ արդյոք խարել «այրել, դաղել» արմատի հետ (հմմտ. շէկ- շիկանալ)։ Քիչ հաւանական է կապը գոյնանիշ *ker- արմատի հետ, որ նշանակում է մուգ գոյներ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈԽ «դեղձ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. xauxa
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բ. խոխի, խոխենի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 385
Էջ 349, սյունակ 1 Էջ 349
ԽՈՒՆԿ (խունգ), -ոյ, նաեւ` -ովք «խունկ, կնդրուկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
փոխատու լեզու՝ պ. xunk (xung)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնկել, խնկանոց, խնկաբեր, խնկալից, խնկածու, խնկակալ, խնկաղաց, խնկիչ, խնկենի, խնկարկու, խնկատերեւ, խունկեղեգն, դեղախունկ, դեղնախունկ, եղեգնախունկ, հայխունկ, շամշախունկ, լիախնկայ, խնկաբոյր
Մատենագիտություն
H. AG 162; Աճ. ՀԱԲ 421
Էջ 350, սյունակ 1 Էջ 350
ԽՈՒՏ «մի դեղաբույս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. qust
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 422
Էջ 355, սյունակ 1 Էջ 355
ԽՕԼՕՐԱ «լվադեղ, դեզինտերային լվախոտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբերեն
բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
ԾԻՃԱԿ «տաքդեղ» (բրբ.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. cicaka
Մատենագիտություն
Մալխասյանց, ՀԲԲ 337
Էջ 362, սյունակ 1 Էջ 362
Ծ(Ի)ՄԵԼ (զիմել) «ագռավաբանջար, կատվաբույթ» (բուսաբանական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. jumela «հավակատար»
փոխատու լեզու՝ վրաց. camali «դեղ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 464) նշում է կովկասյան (քարթվելական) երկու հնարավոր աղբյուր: Նման են հնչում նաեւ ռուս. жасминда «հավակատար» եւ հայ. շոմին «ծմել, սպանախ» բառերը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
жасминда
«հավակատար»
հայ.
շոմին
«ծմել, սպանախ»
Մատենագիտություն
Աճառյան (ՀԱԲ) 464