Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 84 բառահոդված (էջ 9/9)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 743, սյունակ 1 Էջ 743
ՑՆԾԱԼ «ցնծալ, ուրախանալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skend(h)- «խնդալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *skendio-)
եթե առանց *s-ի ձեւից է ծագում *khend > հայ. խնդոյ ձեւը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցնծութիւն, ցնծալից, ցնծալի
Էջ 751, սյունակ 1 Էջ 751
ՈՒՌՆ (-ան, -ունք, -անց) «մուրճ, կռան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «շարժել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *or-n-)
որից նաեւ ուռ «ճյուղ, ընձյուղ» (իմաստային անցման համար հմմտ. մուրճ «դալար ճյուղ» եւ մուրճ «մուրճ»)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 800, սյունակ 1 Էջ 800
-ԱՐ I (հմմտ. -իր, -որ, -ուր) «մեծար, մթար, մոլար... այլեւ՝ գրաբարում այլեւս անվերլուծելի արդար, գալար, դալար, երկար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-ro- (անմիջական նախաձեւ՝ *(e)ro-) *-ro-ի դէպքում նախորդ ձայնաւորով
հ.-ե. *-(e)ro- ածանցից՝ *-ro-ի դէպքում նախորդ ձայնաւորով։ թերեւս մասամբ խառնուել է առնել բայի ար- հիմքից ծագող ձեւերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեծար, մթար, մոլար, արդար, գալար, դալար, երկար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δ(φ)αρόν
«երկար ժամանակ»
հուն.
*μεγαρος
«մեծարել» որտեղից μεγαίρω = մեծարել
աւ.
arə dhra-
«հաւատարիմ»
հուն.
θαλερός
«մատաղ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 813, սյունակ 1 Էջ 813
-ՈՒՏ (բրբռ. հտուտ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-od-es ենթադրյալ ածանց
Հնարավոր է երկու մեկնություն։ կամ ներկայացնում է -ոտ ածանցի տարբերակը եւ ծագում է հոտ բառի *հուտ (հմմտ. բրբռ. հտուտ) տարբերակից, կամ ստուգաբանորեն կապված է հուն. -ώδης ածանցի հետ (ἀμαθώδης - «ավազուտ»՝ άμαθoς «ավազ» բառից) եւ ծագում է հ.-ե. *-od-es ենթադրյալ ածանցից (Bugge, 1889, 38. հմմտ. նաեւ Meillet, 1962, 182 : Greppin, 1975, 144)։ Անհավանական է իրանական ծագման ենթադրությունը (Greppin, 1975, 145)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղբուտ, ավազուտ, դալարուտ, թատուտ, ծանծաղուտ, մացառուտ, շամբուտ, տղմուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
-ώδης
«ավազուտ» ἀμαθώδης - «ավազուտ»՝ άμαθoς «ավազ» բառից
Մատենագիտություն
Bugge 38; Meillet 182; Greppin 144; Greppin 145