Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«գի» որոնման արդյունք՝ 783 բառահոդված · Էջ 9 / 79
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 95, սյունակ 1 Էջ 95
ԱՐՋ (-ոյ, -ու, ուշ՝ -ի, -ից) (առջ) «արջ (կենդանի), համաստեղութիւն (Մեծ եւ Փոքր արջ), հիւսիս, հիւսնի մի գործիք, մի եղանակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *rkto- (անմիջական նախաձեւ՝ *rktio-) ջ-ն՝ արջն «սեւ» բառի ազդեցութեամբ
ջ-ն՝ արջն «սեւ» բառի ազդեցութեամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջամուկն, արջենի, արջային, արջ(ա)տակ, մկնարջ, արջախոտոր, արջամագիլ, արջընկոյզ, արջմեղու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ṛkṣas
հուն. ἄρκτος
լատ. ursus
Մատենագիտություն
H. AG 425; Աճ. ՀԱԲ 334
Էջ 97, սյունակ 1 Էջ 97
ԱՐՏՈՒՃ «գիհի, մատիտածառ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. arduč
Աղբյուր՝ թրք. ardeč
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 344
Էջ 99, սյունակ 1 Էջ 99
ԱՒԱՆ I «բնակատեղի. գյուղաքաղաք, մեծ գյուղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. āvān
Աղբյուր՝ պրթ. āvān
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ պրթ. āvān
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւանանալ, աւանագետղ, աւանաշէն, աւանապետ, գիւղաւան, շինաւան
Մատենագիտություն
H. AG 112; Աճ. ՀԱԲ 353; Ջահ. ՀԼՊ 517
Էջ 101, սյունակ 1 Էջ 101
ԱՒԵՏ (աւետ) «ուրախ լուր, բարի, ողջույն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *aued- «խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *aueid-)
«խոսել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւետիք, աւետչեայ, աւետագիր, աւետաւոր, աւետապարգեւ, աւետարան, աւետարանել, աւետարանիչ, աւետարանագիր, նախաւետեալք, աւետեացաբեր, հրատտումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. vádati
հուն. αὐδή «խոսք, ձայն, լուր. գուշակություն, փառաբանություն»
բոխ. Բ watk «հրամայել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 358-359; Ջահ. ՀԼՊ 113
Էջ 101, սյունակ 1 Էջ 101
ԱՒԶԱՆ «երգիչ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արեւելապյուրք. avzan
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 360
Էջ 101, սյունակ 1 Էջ 101
ԱՒԹ I (-ի, -ից (°)) «գիշերում, մեկ օրվա ճանապարհ, երեկո, գիշեր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au-ti- «գիշերել, քնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *au-)
*au-ti-` *au- «գիշերել, քնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւթել, աւթագայանալ, աւթագայիլ, աւթագանիլ, աւթանոց, աւթեկ, աւթեկան, աւթոց, ցայգաւթ, բացաւթեագ, բացաւթեայ, գիշերաւթիմ, երեկաւթոց, առօթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. αυθμος «գիշերատեղի»
Մատենագիտություն
H. AG 411; Աճ. ՀԱԲ 609-610
Տե՛ս նաեւ
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒՂԻ (ուղի, եաղի) «օղի, գինի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *au(e)- «հոսել, թաց, ջուր» (անմիջական նախաձեւ՝ *aulio-)
«հոսել, թաց, ջուր» արմատից, որտեղից` *(a)ued-> հայ. գետ, ռուս. вода «ջուր», водка «օղի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեղրաւղի, ամբրաւաւղի, օղեվաճառ, բարկօղի, խնձորօղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. вода «ջուր»
ռուս. водка «օղի»
Էջ 103, սյունակ 1 Էջ 103
ԱՒՏԱՐ -ի, -աց «օտար, ապարդիւն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *awtar
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւտարագոյն, աւտարազգի, աւտարանալ, աւտարախառն, աւտարակերպ, աւտարաձայն, աւտարամիտ, աւտարասէր, աւտարոտի
Նոր՝
օտարահպատակ, օտարերկրացի, օտարամոլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ. aiwitara
Մատենագիտություն
H. AG 112; Աճ. ՀԱԲ 615
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐ III (աւուր, յօրէ, աւուրք, աւուրբ, աւուրց, աւուրբք) «օր, գիշեր եւ ցերեկ միասին, ցերեկ, ցերեկվա տեւողութիւնը, ժամանակ, կեանք, տարի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *āmōr- «օր»
Արմատից։ հայ-հունական զուգաբանութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւրհաս, հանապազաւր, առաջաւրեայ, այսաւր, երկաւրեայ, երկաւուրդ
Նոր՝
օրագիր, օրավարձ, օրացույց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ἡμέρα «օր»
հուն. ἄμαρα «օր»
Մատենագիտություն
H. AG 426; Աճ. ՀԱԲ 616
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐԷՆ (-ի, -աց) «օրէնք, կարգ, հին աւանդութիւն, իրաւունք, օրինագիր, սովորութիւն, հաղորդութիւն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. *awδēn
Աղբյուր՝ պ. ādīn
Աղբյուր՝ պ. āyīn
Իրանական փոխառութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անաւրէն, աւրէնսդիր, աւրէնուսոյց, աւրինական, ապաւրինի, յաւրինել
Մատենագիտություն
H. AG 510-511; Աճ. ՀԱԲ 618