Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 529 բառահոդված (էջ 9/53)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 126, սյունակ 1 Էջ 126
ԲԵՐԿՐԻԼ «ուրախանալ, հրճվել, զվարճանալ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թեեւ հնարավոր է բերկր- հիմքի հնդեւրոպական ծագումը, բայց առայժմ հավաստիորեն չի որոշված։ Դյումեզիլի կարծիքը բերկրիլ եւ բարկ ձեւերի՝ *bheru- եւ *bhru- «արագ շարժվել, հուզվել» նախաձեւերից ծագելու մասին խիստ կասկածելի է (Pok. IEW 1, 144), եւ որեւէ հնչյունական հիմք չկա կապելու հ. հնդկ. *bhad-ra «բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ» եւ գոթ. batira «ավելի լավ» ձեւերի հետ, որոնց համար վերականգնվում է *-a ձայնավորով *bhad-a- «լավ» արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերկրական, բերկրություն, բերկրումն, բերկրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*bhad-ra
«բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ»
գոթ.
batira
«ավելի լավ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 144; Pok. 106
Էջ 127, սյունակ 1 Էջ 127
ԲԷՔ (-ի, -աց) (բէք, բաք) «մեծ. ավագ. ի՜նչ զարմանալի, ի՜նչ հիանալի (ձայնարկություն)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ հուն. Βάκκε «ո՛վ Բաքոս»
Կապ ունի՞ հուն. բաքոսական երգի Βάκκε «ո՛վ Բաքոս» ձեւի հետ, թե՞ նմանությունը պատահական է: Թեեւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 444) նույնն է համարում ԲՀ-ի Բէոզ բառի հետ, բայց այն սրանից տարբեր է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաքոսական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 444
Տե՛ս նաեւ
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲՂԽՈՐ(ՈՍ) «կանաչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. χλωρός
բխել բայի հետ բաղարկուած
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 456
Էջ 134, սյունակ 1 Էջ 134
ԲՈՂՈՔ -ոյ «բողոք, գանգատ, մունետիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «հնչել, խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bholo-ko-) բնաձայնական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բողոքել, բողոքիչ, բողոքումն, մարգարեաբողոք, բողոքագիր, բողոքական, բողոքատու, բողոքարկու, բողոքաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլ.
bela
«մռնչալ»
հ. սլ.
bulda
«սպառնալ»
պրուս.
billit
«ասել, խոսել»
լիտվ.
byloti
«խոսել, ճառել»
լատվ.
bilst
«ասել, դիմել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 115
Էջ 136, սյունակ 1 Էջ 136
ԲՈՍՈՐ -այ «արիւն, արնագոյն, արնակարմիր, կարմիր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βοσόρ
փոխատու լեզու՝ եբր. bāsərā
քաղաքանուն, որ հայ հեղինակների մեկնաբանութեամբ եւ բարկութեամբ` «...կարմրութիւն ձորձոց իւրոց ի Բոսորայ», ստացել է նշուած իմաստները։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոսորաբուխ, բոսորած, բոսորակայլակ, բոսորային, բոսորատիպ, բոսորերանգեան, բոսորագեղ, բոսորագոյն, բոսորաներկ, բոսորավառ, բոսորափայլ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 473
Էջ 137, սյունակ 1 Էջ 137
ԲՈՐԿՈՒՆԻՄ (-ի, -աց) (բորկունիմ, բարկենիմ, բորքիմ) «մի տեսակ փուշ» (բուս.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. *βαρκνίμ
փոխատու լեզու՝ եբր. barqānim
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 477-478
Էջ 142, սյունակ 1 Էջ 142
ԲՐՈՐ «պղտոր, խմորված, գինու նստվածք, դիրտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «ալեկոծվել, եռալ, խմորվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhū<sup>u</sup>r-) -որ ածանցով
-որ ածանցով, ինչպես՝ բեկոր, բոլոր, գլոր բառերում։ թերեւս նաեւ հայ. բուռն «ուժգին, սաստիկ», որ բաղարկվել է բուռն «բուռ. բռունցք, իշխանություն, զորություն» բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրբ. բրոր(վ)ել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhurati
«արագ շարժվում է, ցնցվում է թպրտում է»
հուն.
φύρω
«խառնել, խառնշտորել»
հուն.
πορφύρω
«ալեկոծել»
լատ.
fermentum
«խմորում, խմորիչ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 144, սյունակ 1 Էջ 144
ԳԱԶԱՆ (-ի, -աց) «գազան, վայրենի գիշատիչ կենդանի, փիղ, վիշապ, օձ, բարկ, բունդ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 144, սյունակ 1 Էջ 144
ԳԱԹԱՅ «մի տեսակ խմորեղեն, գաթա»
Էջ 145, սյունակ 1 Էջ 145
ԳԱԿՆՈՒԼ «հպատակվել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ueg- «թեքված, կորացած լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uag-) արմատից՝ *uen- նույնիմաստ արմատի կողքին
իմաստային զարգացմամբ. հմմտ, լատ. vago «թափառել, տարածվել», հ. իռլ. fan (<*uāg-no-) «զառիվայր, շեղ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
vago
«թափառել, տարածվել»
հ. իռլ.
fan
«զառիվայր, շեղ» <*uāg-no-
Մատենագիտություն
Ջահ. None