Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 412, սյունակ 1
ԿՆՁՆԻ
(կնձենի)
«թեղի (ծառ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *wing-
«կնձնի»
բայց «կնձնի» նշանակող հնդեւրոպական *wing- արմատը (ռուս. вяз, լիտվ. vinkšna եւ այլն) հայերենում պիտի տար *գնձ-նի, եթե հայերենն այս արմատից է, ապա ենթադրելի է ն- ռնգայինից հետո ձ-ի ձայնեղացում եւ առաջին բաղաձայնի խլացում, այլապես պիտի փնտրել այլ աղբիւր:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
вяз
լիտվ.
vinkšna
Էջ 414, սյունակ 1
ԿՈԶՊԱՏ
(-ի, -աց)
(բ. կոզբանդ)
«լաչակ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Քանի որ կա բրբ. կոզբանդ տարբերակը, որի -բանդ-ը իրանական ծագում ունի, ուստի հավանական է առանձնացնել կոզ «?» եւ պատ բաղադրիչները, որոնցից առաջինի ծագումը պարզ չէ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոզպատել
Էջ 419, սյունակ 1
ԿՈՆՃ
(-ոյ)
«բռունցք»
(բբ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«հավաքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gor-s-)
Բաղադրութիւն՝ կոշել (՞): Անստույգ բառ: Թերեւս ենթադրված է կոշկոճել բայից, որ իրականում կոճ-ի կրկնավորն է՝ կ-ից առաջ ճ > շ անցմամբ: Քիչ հնարավոր է ենթադրել *gor-s- նախաձեւ՝ *ger- «հավաքել» արմատից՝ *կորշ > կոնշ անցմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոշել
Էջ 432, սյունակ 1
ԿՍԱՒ
(-ոյ)
«վուշ, վուշից պատրաստված կտոր, կտավից հագուստ, պարան, կտավեղեն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կուտ բառից (տե՛ս), որը տարածվել է ողջ Առաջավոր Ասիայում եւ Եւրոպայում՝ տալով զանազան ածանցյալներ։ Հայտնված է նաեւ հակառակ կարծիքը, ըստ որի բոլոր ձեւերի աղբյուրն է սումեր. gada, որից՝ ակկադ. kitū(m), սրանից էլ մյուս ձեւերը․ սակայն այս ձեւերից ոչ մեկը հայերենի ձեւը չի բացատրում՝ ասոր. gəttau «բամբակ» ձեւը ոչ թե ակկադերենից է (Von Soden, AHW 1, 495), այլ հայերենից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտաւագործ,
կտաւավաճառ,
կտաւեայ,
կտաւի,
կտաւեղէն,
կտաւատ,
հատկտաւ,
կտաւագործութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սումեր.
gada
ակկադ.
kitū(m)
ասոր.
gəttau
«բամբակ»
Մատենագիտություն
H. AG 360;
Աճ. ՀԱԲ 675-676;
Von Soden, AHW 495
Տե՛ս նաեւ
Էջ 433, սյունակ 1
ԿՏԻՏ
I
«խուզարկություն, փնտռտուք, պրպտում»
Ստուգաբանություն ()
Կրկնավոր կազմություն՝ *կետ- կամ *կուտ- արմատից, որոնցից առաջինը հազիվ թե կապ ունենա կետ «կետ» արմատի հետ։
Էջ 443, սյունակ 1
ՀԱՄՐ
(-եր)
«համր, մունջ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հնդեւրոպական ծագման համոզիչ վարկած չի առաջարկված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համրանալ,
համրութիւն
Էջ 444, սյունակ 1
ՀԱՅԻԼ
«նայել, դիտել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հնդեւրոպական ծագումը, բայց եղած վարկածները բավարար հավաստիություն չունեն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հայելի,
հայեցացք,
երկնահայեցաց,
քաղցրահայեցաց,
յառաջահայեցաց,
իմաստնահայեցաց,
լուսահայեցաց,
ծովահայեցաց,
ընդվայրահայեցաց,
դժնահայեցաց,
հայեցակարգ,
հայեցավոր,
հայեցողություն
Էջ 446, սյունակ 1
ՀԱՆԴԻՊԱՆԱԼ
«բարեխոսել»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն ()
Կազմված է հանդէպ բառից եւ ստացել է «բարեխոսել» իմաստը «ընդառաջել» իմաստից
Տե՛ս նաեւ
Էջ 447, սյունակ 1
ՀԱՆՑԵԼ
«առաջնորդել, տանել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
անց արմատից կազմված բարբառային ձեւ է
Էջ 450, սյունակ 1
ՀԱՐԱՒ
(-ոյ)
«հարավ, հարավակողմ, հարավային քամի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«առաջ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *perə-uo-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարաւային,
հարաւակողմ,
հարաւակոյս,
հարաւացոյց,
արեւելահարաւ,
արեւմտահարաւ,
հարաւ-արեւելք,
հարաւ-արեւմուտք,
հարաւահայաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
paurva-
«առաջին, հարավային»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։