Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1859 բառահոդված (էջ 9/186)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 49, սյունակ 1 Էջ 49
ԱՅՍ II «չար ոգի, դեւ, քամի, փչյուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ansu- «ոգի, չար ոգի» (անմիջական նախաձեւ՝ *ansiu- կամ *ansio-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *ansiu- կամ *ansio-` *ansu- «ոգի, չար ոգի» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այսահար, այսահարիմ, այսակիր, այսամուտ, այսոտ, այսահալածեմ, այսայարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
asura
«դեւ»
գերմ.
*ansuz
«աստուած»
Էջ 49, սյունակ 1 Էջ 49
ԱՅՐ I (առն, արամբ, արք, արանց) «տղամարդ, արի, քաջ մարդ, այր, ամուսին, մարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *anr- (անմիջական նախաձեւ՝ *anrio-) ենթարկված *ario- «տեր» հիմքի ազդեցությանը
բուն նախաձեւը դժվար վերականգնելի է. ենթադրելի է տարահիմք եւ նույնիսկ տարարմատ կազմություն՝ թերեւս այր < *anrio- (ենթարկված *ario- «տեր» հիմքի ազդեցությանը), սեռ. առն < *anros-, տր. առն *anrai-/anri-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առնակին, առնակնութիւն, առնաբար, առնագէն, առնութիւն, առնի, այրասէր, այրասիրութիւն, այրուձի, այրընտիր, այրասիրտ, այրասպան, այրալքող, այրիկ, այրուկ, բազմայր, բազմայրութիւն, իշայր, սկեսրայր, արու, արուաբար, արուագէտ, արուական, արուանալ, ար(ւ)ութիւն, արի, արիաբար, արիական, արիանալ, անարի, վատարի, արական, արամբի, արանցի, արանք, արականք
Էջ 50, սյունակ 1 Էջ 50
ԱՅՑ «այցելություն, քննություն, խնամք, վրեժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ais- «ցանկանալ, որոնել, այցելել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ais-sk'ā-) արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այցելու, այցելութիւն, այցելել, այցել, յայցել, այցելականութիւն, այցառնութիւն, այցետոմս, այցեքարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ićchā
«ցանկություն»
հ. վ. գ.
eiscōn
«հետազոտել, հարցնել, պահանջել»
լիտվ.
ieškóti
«որոնել, հետազոտել»
Մատենագիտություն
H. AG 418; Աճ. ՀԱԲ 177
Էջ 50, սյունակ 1 Էջ 50
ԱՆԱԳ (-ի, -աց, ուշ՝ -ոյ) «անագ, կլայեկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խուռ. anagi
փոխատու լեզու՝ ակկադ. anāku
փոխատու լեզու՝ սումեր.
Ջահ. ՀԼՊ 425, այլեւ H. AG 300
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անագեայ, անագել, անագազօծ, անագազօծել, անագապղինձ, անագագործ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 177
Էջ 51, սյունակ 1 Էջ 51
ԱՆԱՆՈՒԽ (ան(ն)ուխ, անանեխ), -ոյ «դաղձ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. (a)nanihu
փոխատու լեզու՝ իրան.
փոխատու լեզու՝ պրսկ. nānūxēh
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարաննուխ
Մատենագիտություն
H. AG 96; Աճ. ՀԱԲ 180; Ջահ. ՀԼՊ 463
Էջ 51, սյունակ 1 Էջ 51
ԱՆԱՇԱՀԻԿ (անաշախիկ) «օտարական, պանդուխտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
որի դիմաց հայերենում կազմվել է միեւնույն բաղադրիչներով անաշխարհիկ բառը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 180
Տե՛ս նաեւ
Էջ 52, սյունակ 1 Էջ 52
ԱՆԱԹ (-ոյ) «աման, կահույք, գործիք, ռազմագործիք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. anūtu «անոթ, գործիք, կահույք»
ակկադ. anūtu (unūtu, enūtu) «անոթ, գործիք, կահույք»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անաթաբեր, անաթագործութիւն, անաթապան, թնդանօթ, թնդանօթաձիգ, հրանօթ, հրանօթարան
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 469-470
Էջ 52, սյունակ 1 Էջ 52
ԱՆԱՍՏՐ (նաւստր, անուստր) «նոսր, նվազ, տկար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հնարավոր է բնիկ հնդեւրոպական ծագում (*nau-k-, *neu-k-), բայց վերականգնվող ձեւերը` *nāu-, *neu-, *neuk-, համապատասխան հավաստի զուգահեռներ չունեն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
(ա)նաւստրագոյն, անաւստրամարմին, (ա)նաւստրութիւն, անաւստրաբար, նաւստրահոդ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 52, սյունակ 1 Էջ 52
ԱՆԳԱՀ «անժամանակ, ուշ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրս. gāh «ժամանակ»
պրս. gāh «ժամանակ» + -ան ժխտական նախածանց
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 182
Էջ 52, սյունակ 1 Էջ 52
ԱՆԳԱՀԵԼ «պարել» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ