Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 170, սյունակ 1
ԳՈՐՈՎ
(-ոյ)
«գորով, սեր, խանդաղատանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *guher-
«ջերմ, տաք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *guhor-ou-i-, *guher-ou-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գորովալիր,
գորովեմ,
գորովագին,
գորովանք,
դյուրագորով,
մաքրագորով,
հոգիագորով,
քաղցրագորով,
մայրագորով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս.
garrewingi
«կրքոտ, ջերմ»
հ. խոլ.
gor (garwa)
«պատրաստ, կատարյալ»
հ. սլավ.
žezavyj
«ջերմ, տաք»
լիտվ.
garas
«շոգի, ուժեղ ցանկություն»
լիտվ.
garuoti
«շոգիանալ. ուժգին ցանկանալ»
ռուս.
горевать
«վշտանալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ԲԷՀ 90-91
Էջ 170, սյունակ 1
ԳՈՒՉԵԼ
(կուզել)
«մի դեղաբույս»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
փոխատու լեզու՝ թրք. güzel
«գեղեցիկ»
ինչպես կարծում է Ալիշանը
Մատենագիտություն
Աճառյանը 587
Էջ 171, սյունակ 1
ԳՈՒԹ
(-ոյ)
«գութ, գթություն, սեր, փափագ, աղաչանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghedh-
«միավորվել, սերտ կապված լինել, իրար հարմարվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghōdh-to-)
Ավելի քիչ հավանական է բխեցնել հնդեւրոպական *ghou- «ընկալել, ուշադրություն դարձնել» արմատից՝ *ghou-to- > գութ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գթալ,
գթութիւն,
գթալի,
գթած,
գթածագոյն,
գթածագործ,
բազմագութ,
գորովագութ,
բարեգութ,
մեծագութ,
յաճախագութ,
անգութ,
գթաշարժ,
գթաշարժութիւն,
գթատատ,
գթասիրտ,
գթասրտութիւն,
գթոտ,
անգթօրէն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
gōrs
հ. անգլ.
gōd
հ. վ. գ.
guot
գ.
gut
«հարմար, լավ»
հ. սլ.
ugožditi
«սիրաշահել, դուր գալ»
ռուս.
выгода
«օգուտ»
լատ.
faveō
«լավ վերաբերվել, գթասիրտ լինել, նպաստել»
հ. իսլ.
gā
«ուշադրություն դարձնել, հոգալ, հոգ տանել»
*gāwon
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 172, սյունակ 1
ԳՈՒՄԱՐՏԱԿ
(-ի, -աց)
«խումբ, բազմություն, բանակ, համախումբ, մարդարտաշար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gumārtak
«լիազոր, հանձնակատար, կուսակալ»
Բաղադրություն՝ գումարտակել. -ակ-ի հանումով կազմվել են գումարտ, գումարտակական ձեւերը: Փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց մ. պ. gumārtak «լիազոր, հանձնակատար, կուսակալ» բառը իմաստով զգալիորեն տարբերվում է. ենթադրելի է սկզբնական այլ իմաստ, որ պահպանել է հայերենը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գումարտակել,
գումարտ,
գումարտակական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 592
Տե՛ս նաեւ
Էջ 174, սյունակ 1
ԳՈՀՃ
(-ի, -աց, -ից)
(գոռհ, գոհի, գոեխ)
«փողոց, բանուկ ճանապարհ, հրապարակ, քաղաքամեջ, աղբ, ցեխ, գյուղ», գռեահ «ռամիկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հավանաբար կապ չունի (իրանական միջնորդությամբ) հ. հնդկ. grha- «տուն, բնակարան», հ. պ. gard «ծառա» (որպես *«տնային») բառերի հետ, որոնք գալիս են *gherdh- «ցանկապատել, պատել» արմատից եւ որից (իրանական միջնորդությա՞մբ) ծագում է գերդաստան բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գռեհիկ,
գռեհի-ք,
գռեհկութիւն,
գռեհկաբար
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԳԻՌ
«հակառակութիւն, դրդում, գրգիռ, գրգռում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghers-
«զզվանք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghēr-ghērs-)
Կրկնավոր կազմություն
Կրկնավոր կազմութիւն՝ թերեւս հնդեւրոպական *ghers- «զզվանք» արմատից (*ghēr-ghērs- > գրգիռ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրգռել,
գրգռութիւն,
գրգռիչ,
դիւրագռգռութիւն,
դիւրագռգիռ,
չարագռգիռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
gersta
«գրգռել»
լիտվ.
grasa
«սպառնալիք, խստություն»
լիտվ.
grasus
«սպառնալի, գրգռիչ, զզվելի, տհաճ»
լիտվ.
grasinti
«սպառնալ»
հայ.
գարշ
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 183, սյունակ 1
ԴԱՆԴԱՂ
««ծանրաշարժ, թուլամորթ» (բրբ. «անխելք», բրբ. դանդալ «ապուշ»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhandh-
«դանդաղաշարժ, ծոյլ, հիմար, տխմար»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhandhǝlo-)
հեղինակի վերականգնմամբ
արմատից (հեղինակի վերականգնմամբ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդաղիմ,
դանդաղագին,
դանդաղագոյն,
դանդաղական,
դանդաղամած,
դանդաղկոտ,
դանդաղաշարժ,
դանդաղաքայլ,
դանդաղկոտութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. (պալի)
dhandha
«հիմար, տխմար, դանդաղաշարժ, ծոյլ»
Էջ 183, սյունակ 1
ԴԱՆԴԱՆ
II
(«դանդաղ» (ԲՀ))
«դանդաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
արմատով նոյնն է դանդաղ բառի հետ, որ հաւանաբար հնդեւրոպական ծագում ունի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդանակ,
դանդանական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. (պալի)
dhandha-
«հիմար, տխմար, դանդաղաշարժ, ծոյլ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 185, սյունակ 1
ԴԱՍ
(-ու, ուշ` նաեւ -ի, -ից)
«խումբ, կարգ, աստիճան, ժամերգութեան տեղ, ուսանելիք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խոտա-սակ. dasa
«բաժին կամ դաս, կարգ»
փոխատու լեզու՝ օս. dasun
«դարսել, հիմնել, կառուցել»
իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դասադաս,
դասասաց,
դասալիք,
դասակ,
դասական,
դասակարգ,
դասաւորել,
դասել,
շարադասութիւն,
գերադասել,
նախադաս,
դասարան,
դասատու,
դասացուցակ,
երկդասեան,
դասարանցի,
դասարանական,
դասադուլ,
դասախօս,
դասընկեր,
դասընթաց,
դասաւանդել,
դասաւանդում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտա-սակ.
dasa
«բաժին կամ դաս, կարգ»
օս.
dasun
«դարսել, հիմնել, կառուցել»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 154
Էջ 189, սյունակ 1
ԴԱՐԻՍՎԱՐ
(դալիսվար, տալիսփար)
«մի բույս»
(բուսանուն)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. tālis-far (talīs-far)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 638
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։