Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 163 բառահոդված (էջ 9/17)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈՀ (-ի, -ից) (խահ, -ի, -ից, խոխ, խախ) «կերակուր, ուտելիք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *xva(r)h
փոխատու լեզու՝ ավ. xvarəθa
փոխատու լեզու՝ պ. xvāl
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոհանոց, խոհավաճառ, խոհապետ, խոհագործն, խահարար, խահարարութիւն, խահամոր, խահագործել, խահագործութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 160; Աճ. ՀԱԲ 388
Տե՛ս նաեւ
Էջ 340, սյունակ 1 Էջ 340
ԽՈՅՐ I (-ի, -ից) «բարձրաստիճան անձերի գլխարկ (թագ, փաթթոց եւ այլն)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական xōδ
փոխատու լեզու՝ ավ. xaoδa-
փոխատու լեզու՝ հ. պ. xauda
փոխատու լեզու՝ պ. xōy
աղբյուրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոյրադիր, խոյրագործ, խոյրաբանդակ, խոյրակերպ, խոյրաբար
Մատենագիտություն
H. AG 160; Աճ. ՀԱԲ 392
Էջ 366, սյունակ 1 Էջ 366
ԾՆԳՈՐԾ (ծագործ) ««խորշ» (ԲՀ. իմա՛ «արգանդ. ծնագործարան»)»
Ստուգաբանություն ()
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 464
Էջ 371, սյունակ 1 Էջ 371
ԿԱԶ «մետաքս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. qazz
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կազագործութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 478
Էջ 375, սյունակ 1 Էջ 375
ԿԱՀ (-ու, -ի, -ից) «գործիք, կարասի, գոյք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *kʷer- «անել, կերտել, ձեւաւորել»
փոխատու լեզու՝ իրանական *karh, *karθra
հնդեւրոպական *kʷer- «անել, կերտել, ձեւաւորել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կահակալ, կահավար, կահակիր, կահաւորութիւն, կահել, կահամուտ, կահաւորել, կահկարասի, կահավաճառ, կահագործութիւն, կահոյք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. (< իրան.)
կերտել
հայ.
ճար
հայ.
ճարտար
Էջ 384, սյունակ 1 Էջ 384
ԿԱՊԵՐՏ (-ի, -ից) (թրք. կարպետ) «շորի կտոր, լաթ, ցնցոտի, քուրձ, կապերտ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենա կապ բառի հետ։ Հնարավոր է մ. լատ. carpīta-ի (> անգլ. carpet «գորգ») աղբյուրը համարել հայ. բարբ. մի ձեւ, բայց քիչ հավանական է կապը «գորգ» նշանակող սլավոնական բառերի հետ (հմմտ. ռուս. ковер):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապերտոց, կապերտավրան, կապերտագործ, կապերտագործութիւն, կապերտաթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. լատ.
carpīta
> անգլ. carpet «գորգ»
ռուս.
ковер
Տե՛ս նաեւ
Էջ 385, սյունակ 1 Էջ 385
ԿԱՊՈՒՏԱԿ (-ի, -աց) «կապույտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *kapōtāk
փոխատու լեզու՝ հ. պ. kapautaka «կապույտ, ակն»
փոխատու լեզու՝ պ. kabūda «կապույտ, կապուտակ»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *kapōtāk.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապուտակագոյն, կապուտակագործ, կապուտակիլ, կապուտակեայ
Մատենագիտություն
H. AG 166; Աճ. ՀԱԲ 526
Էջ 393, սյունակ 1 Էջ 393
ԿԱՐԿԱՀ «ասեղնագործության շրջանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. kārgāh «աշխատատեղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 553
Էջ 395, սյունակ 1 Էջ 395
ԿԱՒ (-ոյ) «տիղմ, կավ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gᵘ̯ēbh- «լորձնոտ, դոնդողանման, դողդոջ»
հ.-ե. արմատ՝ *gᵘ̯əu- «աղբ, կոկորանք» (անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘ̯ōu-)
Այս արմատից է (այլ ձայնդարձով) կոյ բառը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաւագործ, կաւագործութիւն, կաւակերտ, կաւեայ, կաւեղէն, կաւարծաթ, կաւանալ, կաւիճ, հայկաւ, կաւահող, կաւային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. ն. գ.
quabbe, quobbe
«թաց զանգված»
կիմր.
budr
«կեղտոտ»
ն. գ.
quadder
«կեղտոտ խոնավություն»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 401, սյունակ 1 Էջ 401
ԿԵՐՊԱՍ (-ոյ, -ու, ուջ՝ նաեւ -ի, -ից) «նուրբ գործուածք, կերպաս, մետաքս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. karpās (karbās)
փոխատու լեզու՝ թելուգ. karpās «բամբակ»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերպասաբեր, կերպասագործ, կերպասի, կերպասեայ, կերպասավաճառ
Մատենագիտություն
H. AG 168; Աճ. ՀԱԲ 579