Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 89 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 83, սյունակ 1 Էջ 83
ԱՐԱԲՈՎԹ I (նաեւ ապարովթ «պաղատիտ, չիր թզոյ» (ԲՀ)) «ձավար, կորկոտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. Ἀραφώθ < եբր. hā-rēpōt
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 291
Էջ 83, սյունակ 1 Էջ 83
ԱՐԱԲՈՎԹ II «տափաստան, հարթավայր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. Ἀραβώθ < եբր. arābōt/Arābōt
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 291
Էջ 83, սյունակ 1 Էջ 83
ԱՐԱԳ (-ք կամ -ունք) (երագ) «արագ, շուտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ավ. raγu-
իրանական աղբյուրից. հմմտ. ավ. raγu-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արագագիր, արագագնաց, արագագոյն, արագազերծ, արագաթեւ, արագախարբիկ, արագոտն, արագընթաց, արագել, երագագնաց, երագագոյն, երագակատար, երագանալ, երագանցուկ, երագասլաց, երագել
Նոր՝
արագախոս, արագահոս, արագասլաց, արագասոյր, արագավազ
Մատենագիտություն
H. AG 422; Աճ. ՀԱԲ 291-292
Էջ 83, սյունակ 1 Էջ 83
ԱՐԱԳԻԼ (-ի, -աց) «ձկնկուլ, արագիլ՝ ciconia»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Կասկածելի են ինչպես համեմատությունը հուն. πελαργός (Աճ. ՀԱԲ 1, 292) բառի հետ, այնպես էլ շումերական աղբյուրից բխեցնելու փորձը (Ղափանցյան)։ Աճառյանը հուն. բառի նախնական ձեւը համարում է *περαγλός եւ հայերենի հետ միասին բխեցնում է փոքրասիական աղբյուրից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 292
Էջ 83, սյունակ 1 Էջ 83
ԱՐԱԳՈՅՆ «անկարոտ, աննվազ» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ
Էջ 83, սյունակ 1 Էջ 83
ԱՐԱԼԵԶ -է (արալէզ, յարալէզ, առլէզ) «առասպելական էակ, որ լիզելով մեռել է կենդանացնում»
Ծագումն անհայտ է
Սովորաբար համարվում է բաղադրված Արա կամ յար եւ լէզ բաղադրիչներով, բայց սա կարող է ժողովրդական ստուգաբանություն լինել
Էջ 83, սյունակ 1 Էջ 83
ԱՐԱԽԻԼ «մի թռչուն» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 84, սյունակ 1 Էջ 84
ԱՐԱԾ I «սպի, բիծ, արատ, մաշկային հիվանդություն` որքյուն, մկնատամ, վերք, սպիավոր» (բժշկ.)
Բնիկ հնդեւրոպական
Արածել բայի արմատն է` առանձին գործածությամբ եւ նեղ իմաստով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արածնացաւ, արածացաւ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Էջ 84, սյունակ 1 Էջ 84
ԱՐԱԾ- II «արածում, ճարակում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «տորորել, շփել, շփելով մաշեցնել, ծակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *trǝg'-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *trǝg'-` *ter- արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արածել, խոզարած, այծարած, ոչխարած, հաւտարած, խաշնարած, հորթարած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τρώγω «կրծել, մաշեցնել, ուտել»
հուն. τρώγλη «անցք, ծակ»
բոխ. ԱԲ trāsk «ծամել, որճալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293-294
Տե՛ս նաեւ
Էջ 84, սյունակ 1 Էջ 84
ԱՐԱԿԱՆ (արեկան, իրական) «դեղնացավ, դալուկ» (բժշկ.)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. (y)arqān
Աղբյուր՝ արաբ. araqān
Աղբյուր՝ արաբ. irqān
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 294