Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված · Էջ 89 / 290
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 266, սյունակ 1 Էջ 266
ԹԻ -ոյ «թի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «մաքրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pteuo-) վերականգնում է *ptio- ձեւ
*pteuo-` *pet- «մաքրել» արմատի կողքին: Pokorny-ն (IEW 1, 627) հայ. ձեւը չի տալիս:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թիակ, թիաւոր
Նոր՝
թիապարտ, թիարան, թիավարել, եռաթի, զուգաթի, հրաթի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πτύον, πτέον «երնելու թի» (հայ-հունական զուգաբանութիւն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 180-181; Ջահ. ՀԼՊ 144; Pokorny IEW 627
Էջ 266, սյունակ 1 Էջ 266
ԹԻԶ (-ի, -աց) «թիզ, թզաչափ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *steigh- «քայլել, ելնել, բարձրանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tighiā-) *tigh- (երկրորդական ձեւ)
որտեղից՝ *st(o)igho-, *stigh-tā- «ճանապարհ, ուղի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թզեան, թզաչափ, թզաչափաբար, թզուկ, թզահասակ, երեքթզեան, իննըթզեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. στιξ, -χος, στοσχος «շարք, կարգ»
հ. իռլ. teiht «գնալը, ընթացք»
հ. վ. գ. stig «արահետ, աստիճան»
հ. վ. գ. steg «կամրջակ, ուղիղ գիծ»
լատվ. stiga «արահետ»
Էջ 266, սյունակ 1 Էջ 266
ԹԻԹԵՂՆ (-թղան, -թղունք) (թեթեղն) «թիթեղ, բարակ թերթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «տարածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ptei-ptelon-) Կրկնաւոր կազմութիւն
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 185) բխեցնում է նոյն աղբիւրից, ինչ թիռ, թեր, այսինքն՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատից: Pokorny-ն (IEW 1, 1061) կասկածով բխեցնում է հնդեւրոպական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թիթեղնակապ
Նոր՝
թիթեղագործ, թիթեղանման, թիթեղապատ, թիթեղեայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. πεχαλόν «թերթ, թիթեղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 185; Pokorny IEW 1061
Տե՛ս նաեւ
Էջ 267, սյունակ 1 Էջ 267
ԹԻԹԵՌՆ (-թռան, -թռունք, -թռունք, -թռանց) (թիթեղն) «թիթեռ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pter-) Կրկնաւոր կազմութիւն
Կրկնաւոր կազմութիւն՝ *pter- ձեւից (հմմտ. թիթեղն)՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թիթեռնիկ, թիթեռնաձեւ, թիթեռնազգի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. թիռ
հայ. թեր
Էջ 267, սյունակ 1 Էջ 267
ԹԻՆ «խաղողի կուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *stai-, *sti- «խտանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ti-no-)
զուգահեռները հաւաստի չեն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թնահատ, թնիճ, թնիչ, թնիշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. stein «քար»
Էջ 267, սյունակ 1 Էջ 267
ԹԻՌ «թռիչք թռչելը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pter-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *pter- ձեւից՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թռչիլ, թռչուն, թռչան, թռիչ-ք, երկնաթռիչ, երկրաթռիչ, երագաթռիչ, թրթռել, թրփռել, թռթռալ, թրթռումն, թրթռական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. pátra «թեւ, փետուր»
հ. հնդկ. patará «թռչուն»
հուն. πτερόν «փետուր, թեւ, տերեւ»
հուն. πτέρυξ «թեւ, թռչուն, լողակ, տերեւ»
հ. վ. գ. fedara «փետուր»
խեթ. pattar «թեւ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 185
Տե՛ս նաեւ
Էջ 267, սյունակ 1 Էջ 267
ԹԻՒ (-ոյ) «թուարկում, թուանշան, թուաբանութիւն, թուական, գրքի գլուխ, համար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *teuo- *tēu- «ուռչել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *teuo- *tēu- «ուռչել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թուել, թուիք, թուելիք, թուական, տոհմաթիւ, բազմաթիւ, մարդաթիւ, մեծաթիւ, եղբայրաթիւ, քոյրաթիւ, երկթուեան
Նոր՝
թուաբանութիւն, թուաբանական, թուահամար, թուարկել, թուարկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. tuvas «ուժեղ, հզոր»
պրուս. tūlan «շատ»
գոթ. pūsundi
ռուս. тысяча «հազար»
ուրարտ. atibi «բյուր, տասը հազար»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1080
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹԻՒՐ (-ի, -աց) (հին՝ թեւր, ուշ՝ թոյր) «թյուր, ծուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tek- (անմիջական նախաձեւ՝ *tēk-ro)
որտեղից թեբել: (կասկածելի է հնչյունական առումով)։ Քիչ հավաստի է համեմատությունը *steu-p/b/bh- «հրել» արմատից ծագող այնպիսի բառերի հետ, ինչպիսիք են լատ. stuprum, կիմր. ystum (*steub(h)-ma)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թիւրել, թիւրութիւն, թիւրաշուրթն, թիւրահաւատ, թիւրածնունդ, խեղաթիւր, բազմաթիւր, եղեռնաթիւր, թիւրատեսութիւն, թիւրիմացութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. stuprum «ամոթ, խայտառակություն, այլասերում»
կիմր. ystum «ծռում, շրջադարձ, թեքում» ((*steub(h)-ma))
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1058
Տե՛ս նաեւ
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹԼԱՀ «արհամարհանք, անարգանք»
Ծագումն անհայտ է (հավանաբար)
Հավանաբար կապ չունի արաբ. tlh «շվարել» արմատի հետ
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹԼԻՓ «եզերք, երիզ, շրջերիզ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *tel- «հարթ, հարթ գետին, տախտակ» արմատի հետ
Տե՛ս նաեւ