Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«հետ» որոնման արդյունք՝ 1179 բառահոդված
· Էջ 89 / 118
Էջ 581, սյունակ 1
Էջ 582, սյունակ 1
ՇԱՐ
I
(ուշ՝ -ի, -ու)
«շարք, շարվածք, խումբ, բազմություն»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *ers-
«շարել, միացնել»
Քիչ հավանական է միացնել հնդեւրոպական *ers- «շարել, միացնել» (հայ. յեռուլ) արմատի հետ որպես կողմնակի հնդեւրոպական շերտի բառ (հնդեւրոպական այլ լեզվի ներդրում)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շարել,
շարումն,
շարական,
շարոտել,
մարգարտաշար,
միաշար,
շողաշարել,
զուգաշարել,
շարադրել,
շարադասել,
շարունակել,
շարաձայն,
շարունակ
Նոր՝
շարունակելի, շարահիւսութիւն
շարունակելի, շարահիւսութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
συν- «նախածանց» (շար- «համա-»)
Էջ 583, սյունակ 1
ՇԱՐԺ
(-ի, -ից)
«երերում, շարժում, երկրաշարժ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«պտտել, դարձնել, շրջել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sker-gh-)
*gh > ժ անցման համար հմմտ. *eghi- > իժ
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *(s)ker- «պտտել, դարձնել, շրջել» արմատի հետ՝ *sker-gh- > շարժ (*gh > ժ անցման համար հմմտ. *eghi- > իժ)։ Կասկածելի է իրանական ծագման վարկածը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շարժել,
շարժահիմն,
շարժումն,
շարժուն,
շարժիչ,
անշարժ,
գետնաշարժ,
դյուրաշարժ,
թեթեւաշարժ,
հողմաշարժ,
երկրաշարժ,
զինաշարժ,
արագաշարժ,
դժվարաշարժ,
շարժապատկեր,
շարժառիթ,
շարժօն,
անշարժութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 583, սյունակ 1
ՇԱՐԺՄԱԿ
(ժաժմուկ)
«հմայակ, բժժանք, հմայիլ»
Ստուգաբանություն
Եթե կապ ունի շարժ արմատի հետ, ապա ո՞րն է իմաստային անցման հիմքը։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 583, սյունակ 1
ՇԱՐԻԱՏ
(-ի)
(շարյատ, շարէտ, շարատ, բ.՝ շառատ, այլեւ շահադ)
«տոկոս, վաշխ, տուրք, հողահարկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. šarī‘at
«օրենք»
Աղբյուր՝ արաբ. šahad
«վկա»
բայց արաբ. šarī‘at «օրենք» բառը չունի հայերենի այս իմաստը. բ. շահադ ձեւը բաղարկված է արաբ. šahad «վկա» բառի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 504
Էջ 583, սյունակ 1
ՇԱՐՇԱՐՈՒՐԻԿ
«մի ծաղիկ»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Կազմված է -իկ ածանցով՝ շար եւ շարոյ բաղադրիչներից, որոնք թերեւս կապ ունեն շար «շարք» բառի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 583, սյունակ 1
ՇԱՐՇԱՓ
«շրշյուն, սոսափյուն»
Բնաձայն
Կրկնավոր-բնաձայնական կազմություն (հմմտ. թարթափ, կարկափ)։ Մալխասյանցը (ՀԲ 3, 507) միացնում է շորշոփ-ի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շարշափիւն
Մատենագիտություն
ՀԲ 507
Տե՛ս նաեւ
Էջ 583, սյունակ 1
Էջ 584, սյունակ 1
ՇԱՒԻՂ
(-ի, -աց)
(շաւեղ, շաւիղ)
«շավիղ, ոտնահետք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. səwīlā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շաւղափոխել,
շաւղակից,
լուսաշաւիղ,
ընդմիջաշաւիղ,
խոզաշաւիղ,
միջաշաւիղ,
բազմաշաւիղ,
բոցաշաւիղ,
երկնաշաւիղ,
երկշաւիղ,
կուրաշաւիղ
Մատենագիտություն
H. AG 213;
Աճ. ՀԱԲ 506
Էջ 584, սյունակ 1
ՇԱՇԱՓԵԼ
(շօշափել)
«շոշափել»
Կրկնավոր կազմություն
հ.-ե. արմատ՝ *skeup-
շուփ (շփել) արմատի հիմքը
Կրկնավոր կազմություն, որի շափ արմատը Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 547) միացնում է շուփ (տե՛ս շփել) առմատի հետ, բայց սրա՝ մեր տված ստուգաբանությամբ (*skeup- արմատից) հարցի լուծումը դժվարանում է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շաւշափելի,
շաւշափական,
դիւրաշաւշափագոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
խարխափել (հ/շ հերթագայությա՞մբ)
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 547
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։