Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված
· Էջ 89 / 454
Էջ 172, սյունակ 1
ԳՈՒՄԱՐ
«համախումբ, հավաք»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ մ. պ. gumārtan
(թերեւս, ավելի քիչ հավանական է)
«կարգել, նշանակել, հանձնարարել, հանձնել»
Աղբյուր՝ մ. պ. gumāretan
(թերեւս, ավելի քիչ հավանական է)
«լիազորել, կարգել»
Աղբյուր՝ ակկադ. gamāru (gammaru)
(թերեւս, ավելի քիչ հավանական է)
«լիակատարություն»
Աղբյուր՝ ակկադ. gamartu(m)
(թերեւս, ավելի քիչ հավանական է)
«հավաք, ամբողջություն»
Աղբյուր՝ ակկադ. gummurtu(m)
(թերեւս, ավելի քիչ հավանական է)
«լիակատարություն»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. gumārtan «կարգել, նշանակել, հանձնարարել, հանձնել», gumāretan «լիազորել, կարգել» (թերեւս փոխառություն ակկադերենից. հմմտ. ակկադ. gamāru (gammaru) «լիակատարություն», gamartu(m) «հավաք, ամբողջություն», gummurtu(m) «լիակատարություն»), ավելի քիչ հավանական է անմիջական փոխառություն ենթադրելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գումարել,
գումարութիւն,
բազմագումար,
երկնագումար,
հոգեգումար,
համագումար,
հանրագումար
Մատենագիտություն
H. AG 130;
Աճ. ՀԱԲ 591
Էջ 172, սյունակ 1
ԳՈՒՄԱՐՏԱԿ
(-ի, -աց)
«խումբ, բազմություն, բանակ, համախումբ, մարդարտաշար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. gumārtak
«լիազոր, հանձնակատար, կուսակալ»
Բաղադրություն՝ գումարտակել. -ակ-ի հանումով կազմվել են գումարտ, գումարտակական ձեւերը: Փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց մ. պ. gumārtak «լիազոր, հանձնակատար, կուսակալ» բառը իմաստով զգալիորեն տարբերվում է. ենթադրելի է սկզբնական այլ իմաստ, որ պահպանել է հայերենը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գումարտակել,
գումարտ,
գումարտակական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 592
Տե՛ս նաեւ
Էջ 172, սյունակ 1
ԳՈՒՆ
I
«ջանք, ճիգ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uon-
«ձգտել, ցանկանալ, ձեռք բերել, հաղթել»
Բաղադրութիւն՝ գունատր: Բնիկ հնդեւրոպական՝ *uon- «ձգտել, ցանկանալ, ձեռք բերել, հաղթել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գունատր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vanati «ցանկանում է, սիրում է, ձեռք է բերում, հաղթում է»
լատ.
vēnor «որս անել, որսալ, ձգտել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 592
Էջ 172, սյունակ 1
ԳՈՒՆԱԿ
(-ի, -աց)
«նման, պես, իբր, տեսակ, կերպ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. gūnak
«գույն, կերպ, տեսակ»
Աղբյուր՝ մ. պ. gōnak
«գույն, կերպ, տեսակ»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. gūnak, gōnak «գույն, կերպ, տեսակ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գունակել,
գունակատրել,
գունակութիւն,
գունակունագունակ,
այսգունակ,
որգունակ,
նոյն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 593
Տե՛ս նաեւ
Էջ 173, սյունակ 1
ԳՈՒՆԴ
I
(-ի, -ից, -աց)
(գունտ, կունդ, կունդն, կունտն)
«գունդ, գնդաձեւ մարմին, երկնակամար, արեւի կամ լուսնի գունդ, ճրագարանի կլոր մաս, անիվ, գլուխ, խորաչափ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *gund
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնդել,
գնդաձեւ,
գունդսաղ
Նոր՝
գնդախաղ, գնդասեղ, գնդագիր, երկրագունդ, ձիւնագունդ
գնդախաղ, գնդասեղ, գնդագիր, երկրագունդ, ձիւնագունդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
gunda «խմորի գունդ»
մ. պ.
gund «ամորձի»
Մատենագիտություն
H. AG 130;
Աճ. ՀԱԲ 599
Տե՛ս նաեւ
Էջ 173, սյունակ 1
ԳՈՒՆԴ
II
(-ի, -աց)
«բազմութիւն. բանակ. զօրագունդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ մ. պ. gund
իրանականից փոխառեալ կամ հայերէնում կազմուած են գնդակ «մեղուավարս», գնդապետ, գունդագունդ, հրեշտակագունդ, համագունդ, նախարարագունդ, գազանագունդ եւ այլն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնդակից,
հեծելագունդ,
երկգնդիլ,
յաճախագունդ,
զօրագունդ,
գնդակ
Նոր՝
գնդապետ, գունդագունդ, հրեշտակագունդ, համագունդ, նախարարագունդ, գազանագունդ
գնդապետ, գունդագունդ, հրեշտակագունդ, համագունդ, նախարարագունդ, գազանագունդ
Մատենագիտություն
H. AG 130;
Աճ. ՀԱԲ 595
Էջ 173, սյունակ 1
ԳՈՒՆԴՍՏԱՊԼ
(գունդստապլ, գունդուստապլ, գօնդստապլ, գունուստապլ, նոր՝ գունդստաբլ)
«արքունի բարձրաստիճան պաշտօնեայ, սպարապետ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հ. ֆր. conestable
(թերեւս)
Աղբյուր՝ իտալ. contestabile
(թերեւս)
թերեւս մասամբ բարդուած գունդ բառի հետ
Մատենագիտություն
H. AG 389;
Աճ. ՀԱԲ 595
Էջ 173, սյունակ 1
ԳՈՒՇԱԿ
II
«աղեղի մաս (՞)»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
(թերեւս)
Աղբյուր՝ մ. իրան. gōšak
(թերեւս)
«անկիւն»
թերեւս մ. իրան. gōšak «անկիւն» բառն է կամ նրա մի առումը
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 173, սյունակ 1
ԳՈՒՊԱՐ
«ըմբշամարտ, կռիւ, պատերազմ, վէճ, մի օդերեւոյթ»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«խփել, զարկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gu-par (<*vi-para))
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
(հաւանաբար ... բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած)
Ենթադրւում է *gu-par (<*vi-para)՝ հնդեւրոպական *per- «խփել, զարկել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուպարել,
գուպարած,
գուպարադիր,
գուպարայադք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
pərət «մարտ, կռիւ»
հայ. (< իրան.)
պատ-ել «յաղթել»
մ. պ.
ni-part «կռիւ»
խոտ.-սակ.
purr «յաղթել»
Էջ 174, սյունակ 1
ԳՈՒՍԱՆ
(-ի, -աց)
«երաժիշտ, թմբկահար կին, կատակերգու, միմոս», նոր՝ «աշուղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *gōsān
Աղբյուր՝ պրթ. gōsān (gws'n)
Աղբյուր՝ պ. kōsān (kūsān)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *gōsān։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուսանական,
գուսանամոլ,
գուսանութիւն,
կատակագուսան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 598;
Գ. Ասատրյան, «Իրան-Նամե» 32-33
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։