Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1109 բառահոդված (էջ 88/111)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 623, սյունակ 1 Էջ 623
ՊԱՏ I «շրջան, պտույտ, չորս կողմ, բոլորտիք, որմ, պատ, պատում, փաթաթում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «տարածել (հատկապես թեւերը)»
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատների ածանցյալներից
փոխատու լեզու՝ իրան. *pat
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *pat. հնդեւրոպական *pet- «տարածել (հատկապես թեւերը)» եւ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատների ածանցյալներից։ պատիկ-ի համար հմմտ. սողդ. pat «անգամ» (< հնդեւրոպական *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատել, պատան, պատանել, պատեն, պատենիկ, պատենագեն, պատենաթեւ, պատենաւոր, պատիճ, պատատել, պատատուկ, մառախլապատ, միջապատ, բակարդապատել, շրջապատել, պաճուճապատանք, զինապատեան, ոսկեպատեան, դիպապատիկ, բազմապատիկել, բիւրապատիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
pat
«անգամ»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 80-81
Էջ 623, սյունակ 1 Էջ 623
ՊԱՏԳԱՐԱԿ (-ի, -աց) (պատագարոս, պոտագրոս) «ոտքի հոդակապ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ποδαγρός
փոխատու լեզու՝ իրանական *patigara-
իրանական աղբիւրից, թերեւս *patigara-ձեւից
Մատենագիտություն
H. AG 371; Bailey, DKS 1999; Աճ. ՀԱԲ 34
Էջ 624, սյունակ 1 Էջ 624
ՊԱՏԱՐ «լի, լիութիւն, կատարելութիւն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
իրանականա՞ն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուսապատար, լիապատար, լուսապատար, խնկապատար, ծայրապատար
Էջ 626, սյունակ 1 Էջ 626
ՊԱՏԻՒ (-ուոյ, -ուի, -ուէ) «պատիւ, նուէր, պատուաւոր տեղ, պատուանդան, պատուաւոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pativ
հմմտ սողդ. ptβy, ptβyw
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատուել, պատուական, պատուաւոր, պատուակալ, անպատիւ, զուգապատիւ, մեծապատիւ, յառաջապատուել, հասարակապատիւ, հանգիստապատիւ, միապատիւ, պատուագիր, պատուանուն, պատուանշան, պատուարժան, անպատուաբեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
ptβy
սողդ.
ptβyw
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 43
Էջ 626, սյունակ 1 Էջ 626
ՊԱՏԿԱՆԴԱՐԱՆ (-ի, -աց) «նետաման, կապարճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *patkāndārān
հմմտ. պատկան «նետ» եւ դարան
Մատենագիտություն
H. AG 223; Աճ. ՀԱԲ 44
Էջ 627, սյունակ 1 Էջ 627
ՊԱՏՃԷՆ (-ի, -ից) (պատճեան, պատճեն, պատճեան) «պատճեն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *patčēn
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատճենաբեր, պրակապատճեն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ուշ մ. պ.
pačēn
Մատենագիտություն
H. AG 224; Աճ. ՀԱԲ 45-46
Էջ 627, սյունակ 1 Էջ 627
ՊԱՏՈՒԱՍՏ (-ի, -ից) «պատուաստ, կապակցութիւն, հաւելուած, կցուածք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *patvast
(*paiti-basti-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատուաստել, պատուաստումն, պատուաստակիր, պատուաստալաստ, սնոտիապատուաստ, տիրապատուաստ, կրկնապատուաստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
patvastan
պ.
payvastan
«կցել»
Մատենագիտություն
H. AG 226; Աճ. ՀԱԲ 48
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐԱՆՈՑ (-ի, -աց) «վիզ, նեղուց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kuel- «պտտվել, շրջվել»
հ.-ե. արմատ՝ *bheug- «ծռել»
Կազմված է պարանիլ «դառնալ, հետ դառնալ» բայի ներգործական պարանել «դարձնել, շուտ տալ, շրջել» (պահպանվել է միայն բարբառներում) բայի հիմքից՝ -ոց վերջածանցով։ իմաստային այդ հարաբերությունն է առկա նաեւ լատ. collum «պարանոց» (*kuel- «պտտվել, շրջվել» արմատից), այլեւ հայ. բուկ (<հ.-ե. *bheug- «ծռել») բառերում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարանոցաբաղ, պարանոցատանջ, պարանոցուտ, մերկապարանոց, կարճապարանոց, գեղեցկապարանոց, լայնապարանոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
collum
«պարանոց»
Էջ 630, սյունակ 1 Էջ 630
ՊԱՐԱՒԱՆԴ (-ից, -աց) (պարուանդ) «կապանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pāðaband (*pāðabandā- «ոտնակապ»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարաւանդել, պարաւանդանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
pā(y)band
Մատենագիտություն
H. AG 227; Աճ. ՀԱԲ 58
Էջ 631, սյունակ 1 Էջ 631
ՊԱՐԵԿ «պահապան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pāhrak
Բաղադրություն՝ պարեկապան (պարսկապան) (ամբողջական փոխառություն)։ հմմտ. պահակ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարեկապան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 59