Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված
· Էջ 88 / 454
Էջ 170, սյունակ 1
ԳՈՐՏ
(-ի, -ից, -ոյ, ուշ՝ նաեւ -ու)
(այլեւ՝ գորտն, -ան)
«գորտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uordo-
չկա Pok. IEW-ում
հայ-բալթիական զուգաբանություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
varle
լատվ.
-varde «գորտ»
Մատենագիտություն
H. AG 437;
Աճ. ՀԱԲ 585
Էջ 170, սյունակ 1
ԳՈՒԲ
(-ոյ, -ի, ուշ՝ նաեւ -օք)
«հոր, փոս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արամ.-ասոր. gubba(ā)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գբացի,
գբեցի,
կրագուբ,
զագրագուբ
Մատենագիտություն
H. AG 302;
Աճ. ՀԱԲ 586;
Ջահ. ՀԼՊ 456
Էջ 170, սյունակ 1
ԳՈՒԶԵԼ
(գուզել, կուզել)
«մի դեղաբույս»
Ծագումն անհայտ է
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 587) նույնացնում է գուզել (կուզել) ձեւերի հետ (ըստ Նորայր Բյուզանդացու)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 587
Էջ 170, սյունակ 1
ԳՈՒԶ
«՞»
Անստույգ
Անստույգ իմաստով բառ։ Եթե կուզ բառի բարբառային ձեւն է, ապա տե՛ս կուզ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 170, սյունակ 1
ԳՈՒՉԵԼ
(կուզել)
«մի դեղաբույս»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Աղբյուր՝ թրք. güzel
(թերեւս)
«գեղեցիկ»
ինչպես կարծում է Ալիշանը
Մատենագիտություն
Աճառյանը 587
Էջ 171, սյունակ 1
ԳՈՒԹ
(-ոյ)
«գութ, գթություն, սեր, փափագ, աղաչանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghedh-
«միավորվել, սերտ կապված լինել, իրար հարմարվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghōdh-to-)
Ավելի քիչ հավանական է բխեցնել հնդեւրոպական *ghou- «ընկալել, ուշադրություն դարձնել» արմատից՝ *ghou-to- > գութ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գթալ,
գթութիւն,
գթալի,
գթած,
գթածագոյն,
գթածագործ,
բազմագութ,
գորովագութ,
բարեգութ,
մեծագութ,
յաճախագութ,
անգութ
Նոր՝
գթաշարժ, գթաշարժութիւն, գթատատ, գթասիրտ, գթասրտութիւն, գթոտ, անգթօրէն
գթաշարժ, գթաշարժութիւն, գթատատ, գթասիրտ, գթասրտութիւն, գթոտ, անգթօրէն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
gōrs
հ. անգլ.
gōd
հ. վ. գ.
guot
գ.
gut «հարմար, լավ»
հ. սլ.
ugožditi «սիրաշահել, դուր գալ»
ռուս.
выгода «օգուտ»
լատ.
faveō «լավ վերաբերվել, գթասիրտ լինել, նպաստել»
հ. իսլ.
gā «ուշադրություն դարձնել, հոգալ, հոգ տանել» (*gāwon)
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 171, սյունակ 1
ԳՈՒԹԱՅ
(գութան, նոր եւ բրբ.՝ գութան, քութան)
«գութան»
Փոխառություն
տարածված է կովկասյան լեզուներում։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 587) համարում է կովկասյան («հարավային կովկասյան») ծագման բառ, բայց կովկասյան բառերի աղբյուրը նույնպես չի հավաստված։ Սակայն հմմտ. հ. հնդկ. kūtam «գութանի խոփ» բառը, որի կապը սրանց հետ հայտնի չէ (Մայrhoֆերը հակված է համարելու դրավիդյան ծագման բառ):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
gutani
չեչ.
gota
այլեւ՝ ou.
guton, goton
ադրբ.
kotan
քրդ.
kotan
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 587;
Աճ. ՀԱԲ 587;
Абаев 527
Էջ 171, սյունակ 1
ԳՈՒԼ
I
«թուբ, բթամիտ, թմրած»
Ծագումն անհայտ է
Կապ ունի՞ արդյոք գել «ոլորված, պիրկ», գելում «ոլորել, արկել. ճնշել, ճմլել, ճզմել» բառերի հետ, որ ծագում են հնդեւրոպական *uel- «պտտել, ոլորել» արմատից (*uol- > գուլ՞):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլիլ,
գլանալ
Էջ 171, սյունակ 1
ԳՈՒԼ
II
«վարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. gul
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուլվարդ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 589
Տե՛ս նաեւ
Էջ 171, սյունակ 1
ԳՈՒՂՁՆ
(գուղձ, գուղցն, քուց)
«գուղձ, հողակոշտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ghelg'h-
«գեղձ (գնդաձեւ բան, ուռուցք, այտուցք)»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghōlg'h-)
o-ձայնդարձային ձեւ
Եթե հնդեւրոպական *ghelg'h- «գեղձ» ձեւն սկզբնապես ունեցել է «գնդաձեւ բան, ուռուցք, այտուցք» իմաստը, ապա գուղձն բառը կարող է գալ *ghōlg'h- տիպի ձայնդարձային ձեւից: - Ջահ.: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 589) միացնում է կոճճն նույնիմաստ ձեւի հետ, որ տե՛ս առանձին։
Մատենագիտություն
Ջահ. None;
ՀԱԲ 589
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։