Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դա» որոնման արդյունք՝ 1597 բառահոդված
· Էջ 88 / 160
Էջ 400, սյունակ 1
ԿԵՌԻ
(-եայ)
(կիտի)
«առագաստակալ, առագաստափայտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κεραία
(տառադարձություն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 574
Էջ 400, սյունակ 1
ԿԵՏՍ(ՈՍ)
(-այ, -է)
«զարդարկղ (հատկապես Աստղիկի (Ափրոդիտեի))»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κεστός
Մատենագիտություն
H. AG 356;
Աճ. ՀԱԲ 575
Էջ 400, սյունակ 1
ԿԵՐ
(-ոյ)
«ուտելիք, կերակուր, գավառ, թեմ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer-
«կլանել, ուտել»
Արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերակուր,
կերիչ,
կերակրիկ,
կերող,
կերակրիչ,
կերեւուրաց,
կերութիւն,
կերդի,
կերեցուրի,
շատակեր,
մսակերութիւն,
արմատակեր,
կաթնկեր,
խոտակեր,
գիշակեր,
մարդակեր,
ընդակեր,
ընթրեկեր-ք,
ժանգակեր,
անկերակուր,
գաղտակեր,
գայլակեր,
դալարակեր,
երդմնակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
giráti «կլանում է, ուտում է»
հուն.
βορά «կեր, ճարակ»
լատ.
vorō «կլանել, խժռել, ճարակել»
ռուս.
жерать «խժռել»
Մատենագիտություն
H. AG 459;
Աճ. ՀԱԲ 575
Տե՛ս նաեւ
Էջ 401, սյունակ 1
ԿԵՐՊ
(-ի, -ից)
«կերպ, եղանակ, դէմք, տեսակ, տեսիլ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. kerp
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերպակերպ,
կերպարան(-ք),
կերպարանակից,
կերպարանաւոր,
կերպարանափոխ,
կերպարանել,
լուսակերպ,
իգակերպ,
գիշերակերպ,
գազանակերպ,
կայսերակերպ,
սքանչելակերպ,
կենդանակերպ,
բիւրակերպ,
բազմակերպ,
անկերպարան
Նոր՝
կերպարանափոխել, կերպարանափոխութիւն, փոխակերպութիւն, փոխակերպումն
կերպարանափոխել, կերպարանափոխութիւն, փոխակերպութիւն, փոխակերպումն
Մատենագիտություն
H. AG 168;
Աճ. ՀԱԲ 578;
Pok. IEW 620
Էջ 402, սյունակ 1
Էջ 402, սյունակ 1
ԿԶԱԿ
(-ի, -աց)
«կզակ, ներքին ծնոտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gu-g(h)-)
*-ակ ածանցով
հ.-ե. զուգահեռները *g-ով են, թեեւ իրանական, բալթիական, սլաւոնական խմբերում *g(h)-ի եւ *g(')-ի արտացոլումները չեն տարբերւում, հայերենում էլ *-ugh- եւ *ugh- տալիս են -ուզ: Սակայն հնարաւոր է ամբողջական փոխառութիւն իրանական աղբիւրից (հնդեւրոպական *kug- *keu- «ծռել» արմատից), թեեւ այդպիսին չի հաւաստւած:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կզակահաց
Նոր՝
կզակակալ, կզակային
կզակակալ, կզակային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ն. վ. գ.
kugel «գնդակ»
գ.
kogal «կլոր լեռնագագաթ»
նորվ.
kjūka «գունդ»
խոլ.
kjūka «մատնակոճ»
լիտվ.
guga «(փոքր) սապատ»
ռուս.
гугля «ելունդ»
պ.
güzak «ոտքի կոճ»
լիտվ.
gùžus
լեհ.
guz «ելունդ»
Մատենագիտություն
ն. վ. գ. None
Էջ 403, սյունակ 1
ԿԵՏ
I
(կետ, կետոս, կետոս, կիտոս), -ի, -աց, ուշ՝ -ի, -ից, -ոյ
«ծովային կետ (ծովային կենդանի)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κῆτος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կետոսաբար,
կիտակուլ,
메ծակիտեդ
Մատենագիտություն
H. AG 356;
Աճ. ՀԱԲ 583
Էջ 403, սյունակ 1
ԿԹԻԼ
(*գթիլ՝ շփոթվելով գայթ-ի գիթ ձայնդարձի հետ)
«թուլանալ, տկարանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gei-
«պտտել, ծռել (?)»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gi-t(h)-)
պահպանվել է միայն ածանցյալներով: Ավելի քիչ հավանական է (ըստ իմաստի) ենթադրել *կութ նախաձեւ եւ կապել *geu- «թեքել, ծռել, կամար կազմել» արմատի հետ, որ ունի *-t ածանցանու ձեւեր, բայց տարբեր իմաստներով («կոկորդ», «պարկ», «գրպան» եւ այլն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կթոտ,
կթոտել,
կթուտել,
կթուցանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
keikr «հետ թեքված մարմնով»
հ. իսլ.
kikna «հետ թեքվել»
հայ.
կեղն «թեք, զառիվայր» (թերեւս)
լատ.
gibber «սապատավոր» ((*gei-bh-?))
լիտվ.
geibti «թուլանալ, նվաղել, տկարանալ»
Էջ 403, սյունակ 1
ԿԻԴԱՐ
(կիդար, կեդար)
«խոյր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κίδαρις (κίταρις)
Մատենագիտություն
H. AG 356;
Աճ. ՀԱԲ 566-567
Էջ 404, սյունակ 1
ԿԻԹ
(-ոյ)
«ընտանի կենդանու տված արդյունքը (կաթ, ձու, կաթնամթերք), կթում, կթվածք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gᵘ̯ēt-
«խեժ, ձյութ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘ̯et-)
արմատից, որ կարող էր ունենալ նաեւ ավելի լայն իմաստ (հմմտ. խեժ «ծառի խեժ» եւ «անասնախեժ»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ.
kôda «դալ, խեժ»
նորվ.
kvoeda «դալ, խեժ»
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։