Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 88 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԵՐՁԱԿ (-ի, -աց) (ուշ՝ նաեւ դերձիկ, դերզիկ) «դերձակ, հագուստ կարող, կոշկակար»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *dhergh- «պտտել, դարձնել, ոլորել»
Աղբյուր՝ մ. պ. darzīk
Աղբյուր՝ պ. darzī «դերձակ»
Աճառյանը, հենվելով Լիդենի վրա, գտնում է, որ հնարավոր է համարել բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhergh- «պտտել, դարձնել, ոլորել» արմատից, որտեղից՝ հայ. դարձ եւ մ. պ. darzīk ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերձականոց, դերձակուհի, դերձակություն
Մատենագիտություն
H. AG 140; Աճ. ՀԱԲ 656-657
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԵՐՁԱՆ «թել»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *dhergh- «պտտել, դարձնել, ոլորել»
Աղբյուր՝ իրանական darzīk
Աղբյուր՝ պ. darz, darza «կար»
Աղբյուր՝ պ. darzmān, darzan «թել, ասեղ»
Աճառյանը հնարավոր է համարում դերձակ բառի հետ միասին համարել բնիկ հնդեւրոպական՝ միեւնույն *dhergh- «պտտել, դարձնել, ոլորել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերձանիլ
Մատենագիտություն
H. AG 140; Աճ. ՀԱԲ 656-657
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԵՒ (*դէ, դիւ, դիւաց) «բարի ոգի, հրեշտակ, չար ոգի սատանա, կուռք (°)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական dēv
Աղբյուր՝ ավ. daēva
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիւաբուխ, դիւագին, դիւախանգարել, դիւակամ, դիւահար, դիւափոփոխ, դիւացամոլ, դիւամոլ, դիւանալ, դիւապաշտ, դիւապետ, դիւատուր, անդեւ, չարադեւ, բազմադեւ, դեւապետ
Մատենագիտություն
H. AG 140; Աճ. ՀԱԲ 658
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԷԶ «դեզ, կույտ, շեղջ»
Բնիկ հնդեւրոպական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեզադեզ, դիզադեզ, դիզանիլ, դիզել, դիզուլ
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷ(Հ)ՄԵԹԱՐ (դեհմեթար) «գյուղապետ, գյուղավագ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. dehmethar
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեմեթարա(յ)հակ, դեմեթարահարկ
Մատենագիտություն
Ավագյան, ՎԱԲ 171
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷՄ (-ի, -աց) (հաճախ անեզ. գործածությամբ) «դեմք, երես, երեսակողմ, անձ, աչք, տեսողություն, դեպի, դեմ (նախադրություն)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dēm
Աղբյուր՝ պ. dīm
Աղբյուր՝ պ. dīma
Աղբյուր՝ ավ. daēman
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմագրավել, դիմադարձ, դիմակալ, դիմել, բարեդեմ, բազմադիմի, երկդիմի, ընդդեմ, ընդդիմակաց, յառաջադէմ, ներդիմել, դիմատիպ, բացադիմի
Նոր՝
դիմագիծ, դիմանկար, անդիմադրելի
Մատենագիտություն
H. AG 140; Աճ. ՀԱԲ 660
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷՊ (-ի, -աց) «դեպք, դիպված, հարմար, պատշաճ, դեպի, մեկի կողմը»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *dheya- «տեսնել, նայել»
Հավանաբար փոխառություն իրանական աղբյուրից։ Այն թերեւս հանգում է հնդեւրոպական *dheya- «տեսնել, նայել» արմատին, որտեղից իրանական ճանապարհով ծագում են հայ. դէմ, դէտ ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեպետդեպ, դեպուդեպ, դեպուղիղ, դիպուն, դիպան, դիպատրութիւն, դիպիլ, դիպող, դիպուկ, դիպադէպ, ինքնադէպ, բարեդէպ, հանդէպ, հանդիպիլ
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԷՏ (-ի, -աց) «դիտող, պահապան, հսկիչ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *dēt
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *dēt։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դետակն, դիտել, դիտանոց, դիտաւոր, դիտաւորութիւն, դիտակ, հրաշադէտ, դիտադէտ, գիշերադէտ, գեղեցկադիտակ
Նոր՝
դիտարան, դիտատորեալ, դիտմամբ, ակնդէտ, աստղադիտակ, հեռադիտակ, մանրադիտակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. dītan
պ. dīdan
ավ. vi-daētaz- «չորս կողմը նայող, դետ»
Մատենագիտություն
H. AG 141; Աճ. ՀԱԲ 662
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԺԳՈՀ (տժգոհ) «դժգոհ, ոչ գոհ»
Փոխառություն (հավանաբար)
Հավանաբար ամբողջական փոխառություն իրանական աղբյուրից եւ ոչ հայերեն կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժգոհիլ, տժգոհիլ
Էջ 196, սյունակ 1 Էջ 196
ԴԺԳՈՅՆ «դժգույն, անգույն, գունատ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *duš-gōn
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *duš-gōn։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժգունել, դժգունութիւն