Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված
· Էջ 88 / 236
Էջ 303, սյունակ 1
ԼՈՒՐ
II
«հասարակ, սոսկական, լոկ, միայն, միայն թե»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *leu-
«անջատել, քակել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lu-tro-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
λυτρον «փրկագին»
հ. խլ.
lauss «ազատ, արձակ»
թոխ. A
lo «անջատ, բաժան»
թոխ. B
lau «անջատ, բաժան»
Էջ 303, սյունակ 1
ԼՈՒՐԹ
(լուրթն-)
«պարզ, բաց, պայծառ, բաց կապույտ, մուգ, մութ»
Ստուգաբանություն
Ակնհայտորեն կապված է լուրջ արմատի հետ (տե՛ս):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լրթանալ,
լրթնատեսիլ,
լրթալոյս,
լրթագոյն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 303, սյունակ 1
ԼՈՒՐՋ
-ի, -աց
«պարզ, բաց, բաց-կապույտ, պայծառ, ուրախ, զվարթ, պայծառամիտ, արթուն, զգոն, սթափ, լուրջ»
Անստույգ
Լուրթ արմատի տարբերակը. հազիվ թե կապված լինի հնդեւրոպական *lenk- (այստեղից՝ լոյս) եւ *k'leu- «ողողել, մաքրել» (հմմտ. գոթ. hlūtrs «լուսավոր, մաքուր, պարզ») արմատների հետ: Քանի որ գտնվում է արշալուրջ-ք բառի մեջ, որի առաջին բաղադրիչը (արշա-) իրանական է, հնարավոր է լուրջ-ը նույնպես իրանական ծագում ունենա:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լրջանալ,
լրջամտանք,
լրջմտութիւն,
լրջմիտ,
լրջամիտ,
արշալուրջք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
hlūtrs «լուսավոր, մաքուր, պարզ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 303, սյունակ 1
ԼՈՒՑԱՆԵԼ
(լոյց-)
«վառել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leuk-
«լուսավորել, լուսավոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *louks կամ *leuk-k'-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուցկի,
լուցուն,
լուցումն,
ճրագալոյց,
կրակալոյց,
ջահալուցութիւն
Նոր՝
լուցափայտ
լուցափայտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
lougazzen, lohazzen «բոցավառվել, այրվել»
խեթ.
lukkāi «վառել, կացնել»
Մատենագիտություն
H. AG 455;
Աճ. ՀԱԲ 296
Տե՛ս նաեւ
Էջ 304, սյունակ 1
ԼՊԻՐՃ
(բրբ. լպիրտ)
«լպրծուն, սահուն, գայթակղիչ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)leib-
«լպրծուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)lib-ro-)
*(s)lei-, *-b աճականով՝ *-ro ածանցով
բնիկ հնդեւրոպական՝ *(s)lib-ro-` *(s)lei-, *-b աճականով՝ *(s)leib- «լպրծուն» արմատից՝ *-ro ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լպրծել,
լպրծոտ,
լպրծուտ,
լպրծուկ
Նոր՝
լպրձուն, լպրտիլ, լպրտուն, լպտել, լպրզել
լպրձուն, լպրտիլ, լպրտուն, լպտել, լպրզել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολιβρός «լպրծուն, հարթ»
մ. վ. գ.
slifec «լպրծուն»
մ. վ. գ.
slipferic «լպրծուն»
հայ.
լպիրշ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 305
Էջ 304, սյունակ 1
ԼՊԻՐՇ
«լիրբ, անամոթ, լկտի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)leib-
«լպրծուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)lib-ro-)
*(s)lei-, *-b աճականով՝ *-ro ածանցով
բնիկ հնդեւրոպական՝ *(s)lib-ro-` *(s)lei-, *-b աճականով՝ *(s)leib- «լպրծուն» արմատից՝ *-ro ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լպրշիլ,
լպրշութիւն,
լպրշական,
լպրշանք,
լպրշաբար,
լպրշին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολιβρός «լպրծուն, հարթ»
մ. վ. գ.
slifec «լպրծուն»
մ. վ. գ.
slipferic «լպրծուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 286, 306
Էջ 304, սյունակ 1
ԼՍԵԼ
I
(լուս-), կտր. լուայ
««լսել, հնազանդվել, զգալ, հոտ առնել» (լու «լելի»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kleu-
«լսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *klu-k'e-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *klu-k'e-` *kleu- «լսել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լսելի,
լսելիք,
լսողութիւն,
լսելութիւն,
լու,
լուական,
թերալսել,
անլսութիւն,
հլու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
crnōti (<*k'l-neu-)
հուն.
κλέω «փառաբանել»
լատ.
clueo «կոչվել, անվանվել, համարվել»
հ. իռլ.
cloth «հռչակ, փառք»
գոթ.
hliuma «լսողություն»
ռուս.
слышать «լսել»
ռուս.
слушать «լսել»
ռուս.
слух «լսողություն»
Մատենագիտություն
H. AG 453;
Աճ. ՀԱԲ 306-307;
Pok. IEW 605-606
Տե՛ս նաեւ
Էջ 305, սյունակ 1
ԼՈՌ
(լոռ, լոր)
«մամուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *leb-
«թույլ կախվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *leb-, *lob-, *lāb-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *leb-, *lob-, *lāb- «թույլ կախվել» արմատից:
Էջ 307, սյունակ 1
ԽԱԶ
III
«մոլեգնորեն ցանկացող»
Փոխառություն
Ծագում է իրանական աղբյուրից եւ փոխառված է դատախազ, մատակախազ բառերի կազմում։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 311) նույնացնում է խանձ արմատի հետ՝ նձ/զ հերթագայությամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գինեխազութիւն,
իգախազութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
xvāstan (xvāz)
սողդ.
juz «ուզել, խնդրել, պահանջել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 522;
Ջահ. ՀԼՊ 526;
Ջահ. ՀԼՊ 533;
Աճ. ՀԱԲ 311
Էջ 308, սյունակ 1
ԽԱԶՄՈՒԶ
(խզմուզ)
«քաղցու, մածառ»
Անստույգ (թերեւս)
բաղկացած է խազ «խակ» եւ մուզ (մզել բայի արմատը) բաղադրիչներից
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։