Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված · Էջ 88 / 574
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 135, սյունակ 1 Էջ 135
ԲՈՅՍ -ոյ «բույս, զարմ, սերունդ, ծնունդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bheu- «աճել, բարգավաճել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhou-ko-)
Աճառյանը -ս-ն համարում է ածանցական, մինչդեռ *u-ից առաջ *k-ն դառնում է ս։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բուսանիլ, բուսաբեր, բուսարձակ, բուսուկ, ընդաբոյս, մոլաբոյս, ընդվայրաբոյս, մայրաբուսակ, ինքնաբոյս, բնաբոյս, բարեբոյս, առատաբոյս, խոտաբոյս, բուսարան, բուսաբանական, բուսաբանութիւն, բուսականութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. φυτόν «բույս, բողբոջ, զավակ, սերունդ»
ռուս. билье «բույս»
Մատենագիտություն
H. IF. Anz. 47; Աճ. ՀԱԲ 470
Էջ 135, սյունակ 1 Էջ 135
ԲՈՅՐ «անուշահոտություն, բուրմունք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական bwδ
Աղբյուր՝ ավ. baoiδi «բույր անուշահոտություն»
Աղբյուր՝ մ. պ. bōd
Աղբյուր՝ պ. bōy «հոտ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բուրել, բուրալ, բուրանոց, բուրաստան, բազմաբուրեան, անուշաբոյր, անուշաբուրակ, բուրկեն, բուրումնաւէտ, խնկաբոյր, ծաղկաբոյր, հրաշաբոյր, քաղցրաբոյր
Մատենագիտություն
H. AG 122; Աճ. ՀԱԲ 471
Էջ 136, սյունակ 1 Էջ 136
ԲՈՇԵՆ «վայելք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ավ. baoxšna «վայելք»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըմբոշխնել, ըմբոշխնիչ
Մատենագիտություն
H. AG 152; Աճ. ՀԱԲ 472
Էջ 136, սյունակ 1 Էջ 136
ԲՈՇՆԱԿ «գազարանման մի բոյս` singidium»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։
Էջ 136, սյունակ 1 Էջ 136
ԲՈՌ (-ոյ) «իշամեղու, արու մեղու»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «բզզալ, ղղզալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhor- (+-ն))
Բնիկ հնդեւրոպական` *bhor- (+-ն) *bher- «բզզալ, ղղզալ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոռեղ, բոռեխ, բոռեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. bam-bhara «մեղու»
հ. հնդկ. bambharali «ճանճ»
հուն. πεμ-φρη-δών «բոռ, իշամեղու»
սերբախորվ. bümber «բոռ, իշամեղու»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 472-473
Տե՛ս նաեւ
Էջ 136, սյունակ 1 Էջ 136
ԲՈՍՈՐ -այ «արիւն, արնագոյն, արնակարմիր, կարմիր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. βοσόρ < եբր. bāsərā) (քաղաքանուն, որ հայ հեղինակների մեկնաբանութեամբ եւ բարկութեամբ` «...կարմրութիւն ձորձոց իւրոց ի Բոսորայ», ստացել է նշուած իմաստները
քաղաքանուն, որ հայ հեղինակների մեկնաբանութեամբ եւ բարկութեամբ` «...կարմրութիւն ձորձոց իւրոց ի Բոսորայ», ստացել է նշուած իմաստները։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոսորաբուխ, բոսորած, բոսորակայլակ, բոսորային, բոսորատիպ, բոսորերանգեան, բոսորագեղ, բոսորագոյն, բոսորաներկ, բոսորավառ, բոսորափայլ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 473
Էջ 136, սյունակ 1 Էջ 136
ԲՈՎ -ոյ, ու, ուզ` -է, -աց «հնոց, քուրայ, բուրվառ, ձուլում, մետաղահալում, մետաղահանք, (փխբ.) փորձ, քննութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhē/bhō- «տաքացնել, բովել, խորովել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhō-th-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *bhō-th-` *bhē/bhō- «տաքացնել, բովել, խորովել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բովել, բովերէլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ bāen «շոգեխաշել, խորովել»
հ. վ. գ bähen «շոգեխաշել, խորովել»
հուն. φώφω «խորովել, տապակել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 473
Տե՛ս նաեւ
Էջ 136, սյունակ 1 Էջ 136
ԲՈՎՃԱՅՔ (բովաճառ) «խնկեղէն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. bōy vačarak «խունկ, օծանելիք»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։
Էջ 136, սյունակ 1 Էջ 136
ԲՈՏՈՏ «ճիճու, որդ, փայտի ցեց»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. beltitā «փայտի որդ»
Փոխառութիւն սեմական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոտոտակեր, բոտոտակերեալ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 474
Էջ 136, սյունակ 1 Էջ 136
ԲՈՐ «բոր (հիւանդութիւն), բորոտութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «ծակել, կտրել, ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhor-)
Աղբյուր՝ սողդ. βr'wk' (թերեւս)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *bhor- *bher- «ծակել, կտրել, ճեղքել» արմատից։ ավելի հաւաստի է համարում բխեցնել իրանական աղբիւրից` իբրեւ վկայութիւն բերելով սողդ. βr'wk' բառը` ըստ Գոբյոյի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բորոտ, բորոտութիւն, բորոտիլ, բորոտանալ, բորութիւն, քած բոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. bhárvati «կրծում է, ծամում է, ճարակում է»
հայ. բիր
հուն. *φάρω «ճեղքել, մանրել»
լատ. forō «ծակել»
լատ. feriō «խփել, հրել, ծակել, ճեղքել»
լիտվ. berrt «սրորել» (իմաստի համար` հմմտ. լատ. scabō «քերել» եւ scabies «բոր, քոս»)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 475