Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 944 բառահոդված (էջ 87/95)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 731, սյունակ 1 Էջ 731
ՏԽՄԱՐ (-ի, -աց) «տխմար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
իրանակա՞ն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տխմարաբար, տխմարութիւն
Էջ 731, սյունակ 1 Էջ 731
ՏՂՈՐՏԵԼ (տղաւրտել) «արհամարհել» (ԲԿ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 732, սյունակ 1 Էջ 732
ՏՈՂ I (ուղ՝ -ի) «տող, ուղիղ շարք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *del- «նշան բռնել, հաշուել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dol-)
Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 418), նկատի ունենալով քարթուելական զուգահեռները (հմմտ. վրաց. toli «հաւասար, նման, հասակակից»), բխեցնում է ուրարտերէնից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տողել, տողան, տողանի, տողաբուն, շղթայատող, մարգարտատող, տողաշար, երկտող, քառատող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
tel
«թիւ, խօսք»
հայ.
տաղ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 193; Աճ. ՀԱԲ 418
Էջ 732, սյունակ 1 Էջ 732
ՏՈՂ II «արտաթորանք, սեկրեցիա, մարմնի արտադրած հեղուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *del- «կաթել»
Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 419) բխեցնում է *stel- «հոսեցնել, միզել» արմատից, որ հնչիւնապէս կասկածելի է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տողիք, տողուկք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 419
Էջ 732, սյունակ 1 Էջ 732
ՏՈՄԱՐ (տովմար, տաւմար, տումար) «գիրք, գրքի հատոր, մաս, գրուածք, փաստաթուղթ, ժամանակագրական համակարգ, տոմար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. τομάριον
փոխատու լեզու՝ արաբ. tumar
հուն. τομάριον (> արաբ. tumar > հայ. տումար)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տոմարական, տոմարագէտ, զատկատոմար, պարզատոմար, տոմարագիտութիւն, կրկնատոմար
Մատենագիտություն
H. AG 384; Աճ. ՀԱԲ 419
Էջ 735, սյունակ 1 Էջ 735
ՏՈՒՆ (տան, տամբ, տանց) «տուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dem- «կառուցել, իրար հարմարեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dem(o)-)
«կառուցել, իրար հարմարեցնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեծատուն, անտուն, ձմեռատուն, ներքնատուն, վաշխատուն, զանգակատուն, տնանկ, տնկալ, տնտես, տնիկ, առտնին, տնային, տանիք, ընտանի, անընտանի, նորտնային, տնտեսագետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dāma-
«տուն»
հուն.
δώμα
«տուն»
Մատենագիտություն
H. AG 458; Աճ. ՀԱԲ 428
Էջ 735, սյունակ 1 Էջ 735
ՏՈՒՆԿ -ոյ (տունգ) «տունկ, ծառ, բույս, տնկում»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենա տուն բառի հիմքում ընկած փոխաբերական իմաստներից մեկի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տնկել, տնգել, տնկաբեր, տնկակից, տնկարկ, տնկանելի, նորատունկ, ծառատունկ, մանրատունկ, մարդատունկ, որթատունկ, կենդանատունկ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 735, սյունակ 1 Էջ 735
ՏՌԱՅ «մարմնի մի անդամ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Մալխասյանցը (ՀԲԲ 4, 441) գրում է «գուցե նստատեղ», այսինքն՝ կապում է տոռլ բայի հետ
Մատենագիտություն
ՀԲԲ 441
Տե՛ս նաեւ
Էջ 737, սյունակ 1 Էջ 737
ՏՐՈՒՊ (-ի, -աց) (բուպ) «փոքր, նուաստ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 439) համարում է բնիկ հնդեւրոպական՝ համեմատելով հ. սլավ. drobiti «մանրել» ձեւի հետ, որ սակայն, բխեցնում են *drob- «մանրել, փշրել» արմատից եւ որ չի կարող տալ հայ. տրուպ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տրպանալ, տրպագոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
drobiti
«մանրել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 439
Էջ 744, սյունակ 1 Էջ 744
ՅՈՐԵԱՆ (ցորեան) «ցորեն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «աճել, սնել»
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *k'er- «աճել, սնել» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցորենահատ, ցորենաբաշխ, ցորենաշատ, ցորենավաճառութիւն, բազմացորեան, եգիպտացորեն, մարացորեն