Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 743, սյունակ 1
ՑԻՆ
I
(-ո)
«ցին, ուրուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kiē-
«գունացույց»
բայց բուն ձեւի վերականգնումը դժուարութիւններ ունի։ Մեր ՀԼՊ-ում (էջ 131) ընդունուած է երկրորդ ստուգաբանութիւնը՝ գունացոյց *kiē- արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἰκτῖνος
«ցին»
հ. հնդկ.
çyēná-
«արծիւ, բազե»
Մատենագիտություն
ՀԼՊ 131
Էջ 743, սյունակ 1
ՑՆԾԱԼ
«ցնծալ, ուրախանալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skend(h)-
«խնդալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skendio-)
եթե առանց *s-ի ձեւից է ծագում *khend > հայ. խնդոյ ձեւը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցնծութիւն,
ցնծալից,
ցնծալի
Էջ 744, սյունակ 1
ՅՈՒ
(-ոյ)
«ցուլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skulu-
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *skulu- արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցլագլուխ,
ցլաձեւ,
ցլափիղ,
ցլիկ,
ծովացուլ,
իշացուլ,
ձիացուլ,
մարդացուլ,
ցլամարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
skýlax
«շան ձագ, շնիկ»
(հայ-հունական զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 462
Էջ 745, սյունակ 1
ՑՈՒՑ
(-ոյ)
«ուրախութիւն, հանդէս, ուրախութիւն երգ, պար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skeu-
«ուշադրութիւն դարձնել, նկատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sku-sk-)
gnyg բառի ձայնդարձային ձեւ արմատից. հարաբերութիւնը նոյնն է, ինչ անգլ. show-ի իմաստների միջեւ:
Էջ 747, սյունակ 1
ՈՒ
I
«ու, եւ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *epi-
(անմիջական նախաձեւ՝ *opi-)
ձայնդարձային ձեւ
եւ-ի ձայնդարձային ձեւ արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եաւթնուտասն,
ութուտասն,
պարտուպատշաճ,
զինչուզինչ,
հարցուփորձ,
այրուձի,
իբրու
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 51;
Աճ. ՀԱԲ 589
Էջ 747, սյունակ 1
ՈՒ
II
«ուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kʷu-
(անմիջական նախաձեւ՝ *kʷu-r-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *kʷu-` *kʷu-r- արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յուկամ,
յուպետ,
ուր,
ուրեք,
ուրեմն,
ուրանաւր,
ուրկայ,
ուրկայութիւն,
այլուր,
հանուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kū
ավ.
kū-
լիտվ.
kur
«որտեղ, ուր»
Մատենագիտություն
H. AG 481;
Աճ. ՀԱԲ 613
Էջ 749, սյունակ 1
ՈՒՂՈՒՂԻԼ
«ջրի երեսին տարուբերվել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pleu-
«հոսել, լողալ, լողանալ, ծածանվել, ծփալ»
կրկնավոր ձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
plavate
«լողում է, լողանում է»
հայ.
լուանալ
ռուս.
плавать, плыть
«լողալ»
Էջ 749, սյունակ 1
ՈՒՆԴ
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից)
(ունտ, հունդ, հունտ)
«հունդ, սերմ, ուտելի բույս»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հնդեւրոպական մեկնության փորձերը (*suonto- ` *su- «ցանել» կամ *andh- «ծլել, ծաղկել» արմատից) օրինաչափ չեն. *sei- «ցանել» նախաձեւի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունդակեր,
ընդակեր,
ընդաբուտ,
ընդանալ,
ընդիկ,
ընդասեր,
անունդ,
դեղահունդ,
ընդեղեն
Էջ 750, սյունակ 1
ՈՒՆՋ
I
ուզ` -ոյ
«տակ, խորք, հատակ, արմատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *udhos
«տակ, ցած, ներքո»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ondh-)
լիաձայն աստիճան (*ondhio->ունջ)
եթէ *udhos «տակ, ցած, ներքո» նախաձեւի (այստեղից` ընդ) լիաձայն աստիճանն է *ondh-, այսինքն` *ondhio->ունջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընզովին,
անունձ,
մադունձ,
մադունճ
Էջ 750, սյունակ 1
ՈՒՆՋ
III
«մուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sendhro-
«թանձրացած, քարացած հեղուկ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sondhio-)
*sondhio->ունջ
հնդեւրոպական *sendhro- «թանձրացած, քարացած հեղուկ» նախաձեւի հետ, որից հ. խղ. sindr «մետաղի խարամ», նորվ. sinkla «սառցապատվել» (*sondhio->ունջ):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խղ.
sindr
«մետաղի խարամ»
նորվ.
sinkla
«սառցապատվել»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։