Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«թեր» որոնման արդյունք՝ 1906 բառահոդված · Էջ 87 / 191
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
Ծ(Ղ)ԽՆԻ (-ւոյ, -եաց) (ծխղնի, ծխանի, ծխնի), (ծղին, բրբ. ծխան) «ծխնի»
Անստույգ (թերեւս)
Թերեւս կապ ունի ծիղ բառի հետ (*ծղիխ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծխղնիլ, ծըղխնիլ, ծղխնել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 365, սյունակ 1 Էջ 365
ԾՂՐԻԴ (ծղրիթ, ծղրիտ) «ճպուռ»
Բնաձայն (թերեւս)
Թերեւս բնաձայնական կազմություն: Հմմտ. բրբ. ծղրալ «ծղրիդի ձայն հանել», այլեւ ծղրտալ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծղրիդահաւ, ծղրիդաձայն, ծղրիդային
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 463
Էջ 366, սյունակ 1 Էջ 366
ԾՆՃԱՏ ««կեղեւահանված բրինձ (՞)» կամ, թերեւս, «չալթուկ (՞)» (վերջինս ըստ՝ Աճառյանի, ՀԱԲ 2, 465)»
Ստուգաբանություն (՞)
Կազմված է ծանձ (ծնձ-) արմատից (տե՛ս) -ատ ածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծանձ, -ատ
Մատենագիտություն
Աճառյանի, ՀԱԲ 465
Տե՛ս նաեւ
Էջ 366, սյունակ 1 Էջ 366
ԾՆՃՂԱՐ «գետնաստղ (բույս)»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Կազմված է ծնծղայ-ից՝ -ար վերջածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծնծղայ, -ար
Էջ 366, սյունակ 1 Էջ 366
ԾՆԿԻԼ (ծնգիլ) «ծյուրվել, թուլանալ, մաշվել»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
ծունկ բառից կազմված՝ որպես «ծնկի գալ»՝ իմաստի հետագա երանգավորմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծնկոտ, ծնկանալ, ծնգրտիլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 366, սյունակ 1 Էջ 366
ԾՆՔԵԼ ««դրոշմել, հաստատել» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
կնքել բառի շփոթագրությունը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 366, սյունակ 1 Էջ 366
ԾՈՎ (-ու) «ծով, արեւմուտք (ըստ աստվածաշնչի)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ob- «ծով»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծովագույն, ծովալիճ, ծովախոր, ծովակ, ծովակալ, ծովական, ծովածածուկ, ծովակողմն, ծովակուլ, ծովացուլ, ծովափնյա, ծովեզր, ծովեզերեայ, ծովընկեցիկ, երկծով, մեծածով
Նոր՝
ծովախորշ, ծովահեն, ծովանկար, ծովանկարիչ, ծովաստղ, ծովափ, ծովափրփուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ. go
Էջ 367, սյունակ 1 Էջ 367
ԾՈՐ «ծոր, ծորվանք»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter- «անմաքուր հեղուկ»
Աղբյուր՝ քարթվ. *cur (թերեւս) «քամել»
թերեւս փոխառութիւն կովկասեան (քարթվէլական) աղբիւրից, կամ, թերեւս, վերջինիս հետ մասին մի երրորդ աղբիւրից։ Եթէ ճիշտ են թմրիլ-ծմրիլ, թոյլ-ծոյլ զուգահեռները (թ/ծ հերթագայութեամբ), ապա կարող է գալ հնդեւրոպական արմատից, որտեղից՝ թոր, թորել, թարախ, եւ այս դէպքում Աճառեանի կարծիքը հնարաւոր է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծորել, ծորածոյ, ծորան, ծորուն, ծորենի, ծո(ր)ծոր, անծորելի, երկնածորան, հրածորան, շարաւածոր, քարափածոր
Նոր՝
ծորակ, ծորակաւոր, մեղրածոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. cur
մեղր. cur/cir
ճան. (n)cor
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 469
Տե՛ս նաեւ
Էջ 367, սյունակ 1 Էջ 367
ԾՈՒԵԼ «մաղել, զտել, կլոր շարժումով հացահատիկի աղբը մաղի մեջտեղում հավաքել եւ հանել» (գյուղատնտեսություն)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *teuə- «մաղել, զտել»
թերեւս ծ/թ հերթագայութեամբ կապուած է հնդեւրոպական արմատի հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. titau «մաղ, քամհար»
հուն. σαω «մաղել»
հուն. τω «մաղել»
Էջ 367, սյունակ 1 Էջ 367
ԾՈՒԽ -ոյ «ծուխ, մուխ, գոլորշի, շոգի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ խեթ. tuhhu(uā)i (թերեւս) «ծուխ»
թերեւս բ/ծ հերթագայութեամբ ծագում է խեթերէն բառից։ Աճառեանը բխեցնում է «կովկասեան» (վրացերէն) աղբիւրից, բայց բերած օրինակները համոզիչ չեն (բուն «ծուխ» իմաստի համար կա վրաց. kvamli):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. cuxva «ցավ, տրտմություն»
վրաց. mcuxri «աղջամուղջ, երեկո»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 470