Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դա» որոնման արդյունք՝ 1597 բառահոդված · Էջ 87 / 160
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 395, սյունակ 1 Էջ 395
ԿԱՒԱՍ «մի կոչում»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. gawwās «նետաձիգ, աղեղնավոր, զինված ծառա»
Ըստ Աւագյանի (ՎԱԲ 142-143), տեքստը Ս. Բարխուդարյանի ընկալմամբ պետք է կարդալ ոչ թե որդի Աշոտի կաւասն..., այլ որդի Աշոտկա, վասն ոչ գոլո..., այսինքն՝ կաւաս-ը համարվում է կեղծ բառ:
Մատենագիտություն
ՎԱԲ 142-143
Էջ 396, սյունակ 1 Էջ 396
ԿԱՇԻ
Փոխառություն
Աղբյուր՝ միջին պարսկերեն kafšak
Աղբյուր՝ պարսկերեն kafš
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաշկակար, կաշկակարութիւն, պնդակաշիկ, կոշկակարանոց, կիսակոշիկ, կրկնակոշիկ
Մատենագիտություն
H. AG 174; Աճ. ՀԱԲ 687
Էջ 397, սյունակ 1 Էջ 397
ԿԵԵԴԱՏ «սրբեր» (ԲՀ՝ «սուրբք»)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ եբրայական (՞)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 397, սյունակ 1 Էջ 397
ԿԵԼ (կել) «հնարամտություն, հնարք, խորամանկություն, նենգություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷei(ə)- «ուժ, բռնութիւն, բռնի ճնշել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷoi-lo-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կելութ-ք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. jayati
ավ. jijišaiti «ձգտում է հաղթել, հնարամիտ դարձնել»
հուն. βια «ուժ, բռնություն»
Էջ 397, սյունակ 1 Էջ 397
ԿԵՂ II «կողք ՞»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Թերեւս կող-ի ձայնդարձային ձեւը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեղ ի կեղ
Էջ 398, սյունակ 1 Էջ 398
ԿԵՂԵՒ (-ոյ) «կեղեւ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel- «կտրել, անջատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *keleb- կամ *kel-ep-) կ/խ հերթագայությամբ կամ ք > կ անցմամբ
կ/խ հերթագայությամբ կամ ք > կ անցմամբ ծագում է հնդեւրոպական *(s)kel- «կտրել, անջատել» արմատից՝ *keleb- կամ *kel-ep-, մանավանդ որ բարբառներում կան կ-ի փոխարեն ք-ով, փ-ով, բ-ով եւ լ-ի փոխարեն պ-ով, փ-ով, բ-ով տարբերակներ. սրանց հիման վրա կարող են վերականգնվել *քեղեւ/փ/բ հայկական բարբառային սկզբնաձեւերը եւ վերականգնել *kel-eb(h)/p(h)- նախաձեւերը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեղեւել, անկեղեւ, կարծրակեղեւ, ողորկակեղեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. scelifa «կճեպ, թաղանթ»
մ. վ. գ. schelfe «կճեպ, թաղանթ»
ն. վ. գ. բրբ. schelfe «կճեպ, թաղանթ»
մ. ն. գ. shulpe, stholpe «թեփուկ. պատյան» (from *skeleb-)
դան. kulp(e) «պատիճ, պատյան»
Մատենագիտություն
AG 307; ՀԱԲ 568
Էջ 398, սյունակ 1 Էջ 398
ԿԵՂԾ «կեղծ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kelg- «ոլորվել, գալարվել. նենգություն, կեղծիք» կ/խ հերթագայությամբ
բնիկ հնդեւրոպական, որ կ/խ հերթագայությամբ (հմմտ. տկեղտ ծ/տխեղտ) կապված է հնդեւրոպական *kelg- «ոլորվել, գալարվել. նենգություն, կեղծիք» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեղծիք, կեղծավոր, կեղծավորակից, կեղծավորիլ, կեղծատրություն, անկեղծավոր, անկեղծիկ, տկեղծ, տգեղծ, տկեղտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. իռլ. celg «նենգություն, խորամանկություն, դավաճանություն»
հ. անգլ. hylc «ծռում, ոլորք»
լեհ. chołgać się «սողալ, սահել, քարշ գալ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 554
Տե՛ս նաեւ
Էջ 399, սյունակ 1 Էջ 399
ԿԵՆԴ-ԱՆ- «կենդանի»
Բնիկ հնդեւրոպական
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական կեանք-ից` -դ ածականով (*-t) եւ -ան ածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կենդանանալ, կենդանութիւն, կենդանագիր, կենդանածին, կենդանական, կենդանապահ, կենդանատու, կենդանարար, կենդանացու, անկենդան, չկենդանի, երկկենդան, բարեկենդան, կենդանաբան, կենդանաբանութիւն
Էջ 399, սյունակ 1 Էջ 399
ԿԵՆԴԱՐ «մի դեւ (հրեշ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κένταυρος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 572
Էջ 400, սյունակ 1 Էջ 400
ԿԵՇՏ (-ի) (քէշ, քէշտ) «կրոն, ուսմունք, վարդապետություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. kēš
Աղբյուր՝ մ. պ. kīš
իրանական աղբյուրից
Մատենագիտություն
H. AG 167; Աճ. ՀԱԲ 573