Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«հայ» որոնման արդյունք՝ 3178 բառահոդված
· Էջ 86 / 318
Էջ 269, սյունակ 1
ԹՆՁՈՒԿ
I
«խճճված, խառնված (մազ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tengh-
«ձգել, լարել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tenghio-)
հ.-ե. արմատ՝ *tenk-
«սեղմվել, խստանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tenkio-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *tenghio- կամ *tenkio-` *tengh- «ձգել, լարել» կամ *tenk- «սեղմվել, խստանալ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թնձկռիլ,
թնձկել,
թնձկահան,
թնձկանալ,
թնձկռուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թանձր ((*tengh>))
հ. իռլ.
pungr «ծանր»
թոխ. Ա
tänk «խանգարել»
թոխ. Բ
tank «խանգարել»
թոխ.
tanakti, tanc «սեղմվում է, խստանում է» ((*tenk>))
լիտ.
tankùs «խիտ»
Էջ 269, սյունակ 1
ԹՇՆԱՄ-
«անարգանք, նախատինք, հայհոյանք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dušnām
Աղբյուր՝ պ. dušnām
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թշնամանալ,
թշնամանք,
թշնամանիր,
թշնամանալից,
թշնամանասեր
Մատենագիտություն
H. AG 154;
Աճ. ՀԱԲ 191
Էջ 270, սյունակ 1
ԹՈՁՈՐ
«գետնափիստակենի, արախիս»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 270, սյունակ 1
ԹՈԹՈՇ
II
«շրեշ»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 270, սյունակ 1
ԹՈԺԻՒՆ
«արջի ձագ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *tek-
«ծնել»
Կապ ունի՞ արդյոք հ.-ե. *tek- «ծնել» արմատի հետ (*tekno «ծնյալ, երեխա»)։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 193) մատնանշում է կապը քրդ. tōža, tōžang «ձագ» բառի հետ, բայց կապի բնույթը չի բացատրում։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
քրդ.
tōža, tōžang «ձագ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 193
Էջ 270, սյունակ 1
ԹՈԽՈՐ
«կուզ (կենդանի)»
(բբ)
Ծագումն անհայտ է
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 193) հնարավոր է համարում նույնացնել թոխորն-ի հետ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 193
Տե՛ս նաեւ
Էջ 270, սյունակ 1
ԹՈԽՈՐՆ
-ի, -աց
«թունավոր կենդանի՝ օձ (?)»
(բբ)
Ծագումն անհայտ է (՞)
Էջ 270, սյունակ 1
ԹՈՂ-
«թողնել, թույլ տալը, ներելը»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«բարձրացնել, կրել, տանել, համբերել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tolu-)
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. tolayat «բարձրացնում է, կշռում է», հուն. ταλασσω «համբերել, տանել, համարձակվել», հ. իռլ. tol «կամք», գոթ. pulan «կրել, տանել, համբերել», բոխս. AB täl «բարձրացնել, տանել»։ - Pok. IEW 1, 1060։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 195) այս ստուգաբանությունը դնում է կասկածելիների շարքում, որովհետեւ հայերեն արմատի իմաստը զգալիորեն շեղվում է։ Հմմտ. նաեւ թույլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թողուլ,
թողութիւն,
թողարան,
անթող,
հարութող,
կնաթող,
կարգաթող,
դժուարաթող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tolayat «բարձրացնում է, կշռում է»
հուն.
ταλασσω «համբերել, տանել, համարձակվել»
հ. իռլ.
tol «կամք»
գոթ.
pulan «կրել, տանել, համբերել»
բոխս. AB
täl «բարձրացնել, տանել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1060;
Աճ. ՀԱԲ 195
Տե՛ս նաեւ
Էջ 270, սյունակ 1
ԹՈՄՆ
(թոմին (սեռ. ՞) «անշարժ»)
«թույլ, մեղկ, լքված»
(ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tem-
«շփոթված, թմրած»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *tem- «շփոթված, թմրած» արմատի հետ. հմմտ. հ. հնդկ. támyati «նվաղում է, թուլանում է, շնչահեղձ է լինում», հայ. թմիր. բնիկ հայկական ձեւը պետք...
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
támyati «նվաղում է, թուլանում է, շնչահեղձ է լինում»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 271, սյունակ 1
ԹՈՅՆ
(թիւն), -ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից
«թույն, մահադեղ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *steu-
«խտանալ, թանձրանալ»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *steu- «խտանալ, թանձրանալ» արմատի հետ, որտեղից՝ հուն. στυφιο «թանձր լինել, սեղմել» (*steu-)> «տտիպ, կծու», στυγος «ատելի բան» (*teu-no-, *tou-no- > թոյն՞)։ Անհավանական է նաեւ Աճառյանի ստուգաբանութիւնը հուն. κτείνω «սպանել» բայի հետ ունեցած կապի մասին (որպես «սպանիչ»)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թունաւոր,
թիւնաւոր,
թունել,
թունալից,
թունամուխ,
թիւնաբեր,
թիւնաբուխ,
ապաթոյն,
դառնաթոյն,
չարաթոյն,
իժաթոյն,
հրաթոյն,
եռաթիւնեալ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 670-671
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։